II GZ 943/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 424/16 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na czynność Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia w sprawie powołania komisji opiniującej wnioski osób niepełnosprawnych o udzielenie dofinansowania ze środków PFRON postanawia: odrzucić zażalenie

Pismem z dnia 1 listopada 2017 r., zatytułowanym "wniosek", skarżący A. B. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 19 stycznia 2017 r., którym przyznano mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na czynność Wojewody L. z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia w sprawie powołania komisji opiniującej wnioski osób niepełnosprawnych o udzielenie dofinansowania ze środków PFRON. Strona w ramach tego pisma domagała się uchylenia lub zmiany wymienionego orzeczenia WSA w L., w ten sposób, aby ustanowiono dla strony pełnomocnika przez niego wskazanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności, pismo wywiedzione przez stronę, skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, z uwagi na jego treść, za zażalenie. Skarżący bowiem wprost formułuje żądanie uchylenia lub zmiany postanowienia WSA w L. w przedmiocie prawa pomocy z dnia 19 stycznia 2017 r., a więc de facto domaga się przeprowadzenia jego kontroli pod względem prawidłowość zastosowania przepisów prawa – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w aspekcie wniosku strony. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zażalenie to podlega odrzuceniu z uwagi na brak faktycznych i prawnych podstaw do jego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Objęte "wnioskiem" strony postanowienie w przedmiocie prawa pomocy z dnia 19 stycznia 2017 r., wydane zostało przez starszego referendarza sądowego. Wobec tego zastosowanie miała procedura przewidziana w art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Strona niezadowolona z wydanego przez referendarza postanowienia mogła stosowanie do art. 259 § 1 p.p.s.a. wnieść, w terminie siedmiu dni do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Stosownie do art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznający sprzeciw może zmienić lub utrzymać w mocy postanowienie referendarza. Istotnym jest w tej materii, że odpowiednio do § 2 art. 260 p.p.s.a., sąd rozpoznający sprzeciw orzeka jako sąd drugiej instancji. W takim stanie faktycznym i prawnym, brak jest podstaw prawnych po stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania zażalenia ("wniosku") skarżącego, albowiem brak jest ku temu przepisów pozwalających po pierwsze, na zamianę lub uchylenie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy wydanego przez referendarza, które podlega wyłącznie kontroli właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Po wtóre, nie jest możliwym, tak na kanwie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym jak i obowiązujących poprzednio przepisów tej ustawy, przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznanie merytoryczne żalenia w przedmiocie prawa pomocy bez uprzedniego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego wskutek sprzeciwu od postanowienia referendarza. Ponadto zauważyć należy, że możliwość rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny nie została również przewidziana regulacjach zawartych w Rozdziale 2 Działu VI dotyczącego zażaleń, w jego art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym to przepisie wskazano jakie postanowienia sądu I instancji mogą stać się przedmiotem zażalenia do NSA. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny, wobec przywołanych regulacji ustawy procesowej, do rozpoznania zażalenia strony w przedmiocie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż wyłączną kompetencję do tego ma wojewódzki sąd administracyjny, rozpoznający sprzeciw od postanowienia wydanego przez referendarza, a więc w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w L.. Na marginesie, mając na względzie motywy zażalenia strony oraz fakt, że stronie zostało przyznanie prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, wskazać należy, na treść art. 244 § 3 p.p.s.a., w którym określono, że jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.