II GZ 82/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Po 659/12 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Po 659/12 odrzucił zażalenie R.P. na postanowienie Sądu z dnia 3 lipca 2014 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego R.P. o wyłączenie sędziego sprawozdawcy - sędziego B.K.. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie i został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014 r. do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł. R.P. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpatrzeniu sprzeciwu skarżącego postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. Sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie Sądu z dnia 21 stycznia 2015 r. (sygn. akt II GZ 174/15). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014 r. - do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2014 r. w kwocie 100 zł. Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r NSA po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe zarządzenie z dnia 6 sierpnia 2014 r. oddalił zażalenie strony skarżącej (sygn. akt II GZ 414/15). Skarżący został ponownie wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 października 2015 r. do wykonania zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2014 r., tj. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2014 r. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to doręczono stronie w dniu 26 października 2015 r. a w wyznaczonym 7- dniowym terminie skarżący nie uiścił wymaganego wpisu. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 6 października 2015 r. oraz o zwolnienie go z opłat i kosztów sądowych w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. odrzucił zażalenie. Jak wskazał w uzasadnieniu zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienia Sądu z dnia 3 lipca 2014r. w wysokości 100 zł stało się prawomocne, gdyż zażalenie strony w tym przedmiocie zostało oddalone przez NSA postanowieniem z dnia 4 września 2015r. Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że również postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone odmową przyznania prawa pomocy. Skarżący wezwany ostatecznie zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 6 października 2015 r. do wykonania zarządzenia z dnia 6 sierpnia 2014r. tj. do uiszczenia wpisu od zażalenia nie uczynił tego w wyznaczonym 7- dniowym terminie. R.P. złożył zażalenie na ww. postanowienie z dnia 19 listopada 2015 r. wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, bowiem postanowienie Sądu I instancji odrzucające zażalenie skarżącego odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy p.p.s.a. są to podmiotowe i przedmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wnoszący zażalenie nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a. czy też na podstawie orzeczenia sądu. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Również zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2014 r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 3 lipca 2014r. w wysokości 100 zł stało się prawomocne, bowiem zażalenie w tym przedmiocie zostało oddalone przez NSA postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. Oceniając postanowienie Sądu I instancji należy uznać, że bezspornym w sprawie jest to, iż skarżący pomimo ponownego zarządzenia Przewodniczącego z dnia 6 października 2015 r. wzywającego do uiszczenia wpisu nie uiścił go w wymaganym 7-dniowym terminie. Tak więc według Naczelnego Sądu Administracyjnego bezsprzecznie zaistniała przesłanka do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. NSA oceniając całokształt rozpoznawanej sprawy zauważył, że skarżący zamiast wymaganego wpisu złożył zażalenie wraz z wnioskiem o zwolnienie go z opłat i kosztów sądowych w całości. Należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem "ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie" (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13). Tym samym "Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu (od zażalenia) wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy, skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia" (por. SN z dnia 24 kwietnia 1999 roku I CKN 146/98, OSNC 1999 Nr 11, poz. 196). Tak więc przed zastosowaniem rygoru określonego w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Sąd I instancji nie musiał rozpoznać kolejnego wniosku skarżącego o zwolnienie od opłat i koszów sądowych, zaś odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2014 r. nie pozbawiło strony prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Jedynie ma marginesie należy zauważyć, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowym badany był przez Sąd kilkakrotnie, przy czym skarżący nie powoływał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę treści zapadłych rozstrzygnięć. Ze względu na powyższe, skoro skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od zażalenia w ustawowym terminie, postanowienie WSA w P. z dnia 19 listopada 2015 r. odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 3 lipca 2014r. jest zgodne z prawem. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji. PM