II GZ 664/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. sp. z o.o. w organizacji w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 609/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w organizacji w N. na pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 19 [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 marca 2016 roku odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym A. Sp. z o.o. w organizacji w N. w sprawie ze skargi tej spółki na pismo Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 19 [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że oświadczenie majątkowe złożone przez Skarżącą nie pozwala zweryfikować jej zapewnień o braku zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Tym bardziej, że nie wykonała ona wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA R.P. , reprezentujący A. Sp. z o.o. w organizacji w N., wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym oraz zwolnienie spółki z opłat i kosztów sądowych w całości z uwagi na pogorszenie się jego sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalje: "p.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od tej zasady, a korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena wniosku Spółki została przeprowadzona przez WSA w sposób prawidłowy, gdyż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Strona, pomimo wezwania, nie przedłożyła konkretnych dokumentów źródłowych, obrazujących jej aktualną sytuację materialną. Tym samym spółka uniemożliwiła Sądowi zapoznanie się z jej rzeczywistą zdolnością płatniczą i stanem majątkowym. Ponadto za prawidłowe Naczelny Sąd Administracyjny uznaje stanowisko Sądu I instancji, zgodnie którym Sąd nie jest zobowiązany do poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy sam wnioskodawca uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów, umożliwiających pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony. W interesie wnioskodawcy leży bowiem takie udokumentowanie wniosku, które pozwoli Sądowi oceniającemu sytuację materialną podmiotu stwierdzenie jego zasadności i orzeczenie zgodnie z żądaniem. W rozpoznawanej sprawie podkreślić zatem należy, że w sytuacji, gdy wnioskująca o przyznanie prawa pomocy spółka nie wypełniła wezwania sądu do przedłożenia informacji i danych obrazujących jej możliwości finansowe, Sąd oceniający złożony wniosek nie mógł stwierdzić, czy po stronie wnioskodawcy występują ustawowe przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przemawiające za uwzględnieniem żądania strony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji