II GZ 653/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2025 r., sygn. akt VI SAB/Wa 68/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 7 lipca 2025 r., odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SAB/Wa 68/20 w sprawie ze skargi R. P. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie bezczynności organu w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GZ 145/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na wezwanie Przewodniczącej Wydziału z dnia 31 stycznia 2025 r. do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł od zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 23 grudnia 2024 r. W związku z tym skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczania wpisu do zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi skarżący, w piśmie z 23 czerwca 2025 r., po raz kolejny wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Sąd I instancji przywołując art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wskazał, że skarżący wniósł nieopłacone zażalenie. Obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia nie udało mu się skutecznie podważyć, gdyż NSA uznał, że zarządzenie Przewodniczącej Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia znajduje uzasadnienie i odpowiada prawu. Wobec tego Sąd stwierdził, że nieusunięcie braku fiskalnego zażalenia - wpis nie wpłynął na rachunek Sądu, co wynikało z Rejestru Opłat Sądowych – skutkowało odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji zauważył, że złożony on został przed doręczeniem prawomocnego wezwania i nie przerwał biegu terminu na uiszczenie wpisu, gdyż zainicjowane przez skarżącego postępowanie o przyznanie prawa pomocy nastąpiło po wydaniu w sprawie już dwóch prawomocnych rozstrzygnięć w sprawie prawa pomocy. R. P. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości jako "bezprawne i całkowicie niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem nie podważa ono prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje na niewadliwość ustaleń Sądu I instancji, które stały się podstawą odrzucenia wniesionego przez stronę zażalenia. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w związku z wniesionym przez stronę zażaleniem od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 2024 r. pozostawiającego bez rozpoznania jego wniosek o wyłączenie sędziego, skarżący zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2025 r. wezwany został do uiszczenia należnego od wniesionego środka zaskarżenia wpisu w wysokości 100 złotych. Wniesione na to zarządzenie zażalenie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GZ 145/25. Taki stan sprawy czynił zasadnym wezwanie skarżącego do wykonania wezwania i uiszczenia wpisu od zażalenia na powołane postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 grudnia 2024 r. Co również wynika z analizy akt sprawy, do dnia 1 lipca 2025 r. skarżący należnego wpisu nie uiścił. W takim stanie sprawy niewadliwym było odrzucenie zażalenia, do czego obligowała Sąd I instancji przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., stanowiący, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Odnosząc się do kwestii złożonego w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że co do zasady wynikającej z przepisów regulujących prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona ma prawo wielokrotnego wystąpienia z takim wnioskiem o przyznanie tego prawa. Mając na uwadze dotychczasowy model procesowego działania skarżącego w tej jak i innych toczących się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawach, w których stroną jest skarżący, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że "wniosek ten (złożony po raz trzeci bez zachowania wymogu wniesienia go na formularzu PPF) nie przerwał biegu terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia i należy takie działanie oceniać jako nadużycie prawa do sądu. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez prawodawcę. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Podobnie należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw, albo podmiotu, który kompulsywnie nie wyjaśnia swojej sytuacji finansowej i życiowej, wnosząc jednak wciąż nowe wnioski o prawo pomocy. W stanie niniejszej sprawy skarżący uczynił sobie z przysługującego mu prawa do zaskarżenia postanowień i zarządzeń oraz prawa do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy instrument do przeciągania postępowania. Takie postępowanie skarżącego w istocie nie ma na celu ochrony jego praw a stanowi przejaw nadużycia prawa do sądu. Tego typu zachowanie nie może więc podlegać ochronie prawnej.". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.