II GZ 591/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 856/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia 6 grudnia 2024 r., nr ZDP-II-614.137.2024 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r. o sygn. akt VI SA/Wa 856/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji), odrzucił skargę J. K. (dalej: skarżąca) na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia 6 grudnia 2024 r. nr DZP-II-614.137.2024 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu WSA w Warszawie wskazał, że wnosząc skargę na opisaną wyżej uchwałę skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Pismem z dnia 20 marca 2025 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 marca 2025 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Wezwanie zostało odebrane przez skarżącą 31 marca 2025 r. W zakreślonym przez Sąd terminie, który upłynął 7 kwietnia 2025 r., skarżąca nie uiściła wpisu, natomiast wniosła do Sądu pismo, w którym wskazała, że w załączeniu przedkłada opłatę w znakach opłaty sądowej w kwocie 200 złotych tytułem wpisu od wniesionej skargi. Uzasadniając odrzucenie skargi WSA w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Sąd I instancji stwierdził, że w doręczonym skarżącej odpisie zarządzenia wskazano możliwe sposoby uiszczenia wpisu, w tym numer rachunku bankowego na jaki można dokonać wpłaty. WSA podkreślił, że przepis art. 219 § 2 p.p.s.a. wprost określa, w jaki sposób winny być uiszczane opłaty sądowe, dlatego też nie może to nastąpić w innej, nieprzewidzianej w tym przepisie formie. W ocenie Sądu nieskuteczne zatem jest dokonanie opłaty sądowej w innej formie niż wskazana w powołanym przepisie. Dlatego też nie można uznać, że obowiązek uiszczenia opłaty został dopełniony, jeżeli opłaty dokonano w inny sposób aniżeli poprzez wpłatę do kasy właściwego Sądu lub na jego rachunek bankowy. Z tych przyczyn WSA w Warszawie, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi do rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego wniosła o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie pobierany jest wpis, który należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu (art. 219 § 1 w zw. z art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 219 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze opłaty sądowe, a więc również wpis, mogą zostać uiszczone gotówką w kasie lub na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego. Nie ma natomiast możliwości by dokonać tego w formie innej np. za pomocą znaków opłaty sądowej. W wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 219 § 2 i art. 221 p.p.s.a. są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). W przywołanym wyroku w sposób niepozostawiający wątpliwości Trybunał wypowiedział się na temat konstytucyjności wyłączenia w art. 219 § 2 p.p.s.a. możliwości opłacenia pisma znakami opłaty sądowej. Trybunał stwierdził mianowicie, że nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych – opłaty znakami sądowymi – jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, że skutkować miałoby naruszeniem art. 45 ust. 1, czy art. 77 ust. 2 Konstytucji. Opłata znakami sądowymi była powszechnie uznawana za uciążliwą organizacyjnie, technicznie i z punktu widzenia kosztów wymiaru sprawiedliwości formę opłaty sądowej. Wypada również dodać, że informacja o numerach kont jest powszechnie dostępna, bez żadnych ograniczeń czasowych, na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Przenosząc powyższą argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie do zapłacenia wpisu zostało sporządzone w sposób prawidłowy. Co najważniejsze, w sposób jasny określono formę w jakiej wpis powinien zostać dokonany. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 31 marca 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 26 akt sądowych). Powyższych okoliczności skarżąca nie kwestionuje. Natomiast podnosi, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, uiściła wpis od skargi, na dowód czego – przy piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. – przedłożyła znaki opłaty sądowej na kwotę 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a oceny tej nie podważają zarzuty i twierdzenia podniesione w zażaleniu. Prawidłowo Sąd I instancji odrzucił skargę, bowiem pomimo skutecznie doręczonego stronie zarządzenia z dnia 12 marca 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 złotych od skargi, wpis nie został uiszczony. Wykonania przedmiotowego wezwania nie stanowiło uiszczenie kwoty 200 złotych w postaci znaków opłaty sądowej, które – jak twierdzi skarżąca – zostały przesłane do WSA przy piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. Jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji, przepis art. 219 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje dwie formy uiszczenia należnej wpłaty z tytułu wpisu sądowego od skargi, wykluczając tym samym uiszczenie opłaty sądowej w jakiejkolwiek innej formie, w tym np. przez wykupienie znaków opłaty sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Ustawodawca nie przewidział możliwości opłacenia pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym znakami opłaty sądowej, jak to uczyniła skarżąca w rozpatrywanej sprawie. Doręczone skarżącej zarządzenie z dnia 12 marca 2025 r. zawierało wyraźne pouczenie o sposobie i terminie uiszczenia wpisu od skargi, jak również o konsekwencjach jego niewykonania. Niezrozumiały pozostaje dla Sądu podniesiony w zażaleniu argument, jakoby "Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. uiszczenie opłaty w formie znaków opłaty sądowej, jeżeli takie są jeszcze w obrocie, uważa się za równoznaczne z jej uiszczeniem". Stosownie bowiem do przywołanego przez stronę przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżąca powołuje się zatem na nieistniejący przepis. W tych okolicznościach, wobec stwierdzenia, że skarżąca nie zastosowała się w zakreślonym terminie do wezwania i nie uiściła wpisu od skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.