II GZ 533/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1424/14 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi D. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 1424/14, orzekając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) odrzucił zażalenie D. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w dniu 2 września 2015 r. D. D. wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału [...] WSA w W. z dnia 20 sierpnia 2015 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu 25 sierpnia 2015 r., więc termin 7 dni na wniesienie zażalenia (wynikający z art. 194 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a.) upływał 1 września 2015 r. Skarżący złożył zażalenie w dniu 2 września 2015 r., czyli z uchybieniem terminu. Ponadto, jak zaznaczył Sąd z uwagi na fakt, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało w tej sprawie wydane na wcześniejszym etapie postępowania, tj. w dniu 18 czerwca 2014 r. i stało się prawomocne, to kwestionowane obecnie zarządzenie zostało uchylone przez Przewodniczącego Wydziału w dniu 30 października 2015 r., o czym WSA poinformował skarżącego. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) D. D. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 18 stycznia 2016 r., wyjaśniając, że wydaje mu się, iż odpis zarządzenia z dnia 20 sierpnia 2015 r. został mu doręczony nie 25 sierpnia 2015 r., tylko dzień później, a jeśli tak było, to wnosząc zażalenie 2 września 2015 r. nie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2014 r. Przewodniczący Wydziału wezwał D. D. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie otwartym do wykonania tego zarządzenia skarżący wniósł o prawo pomocy. Ostatecznie prawo pomocy nie zostało skarżącemu przyznane (postanowieniem z 26.05.2015 r. o sygn. akt II GZ 237/15 NSA oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z 12.01.2015 r., odmawiające przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego). Prawomocne oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkowało tym, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi stało się prawomocne i winno zostać wykonane. Mimo to Sąd, zamiast poinformować skarżącego o obowiązku wykonania prawomocnego zarządzenia, wydał drugie zarządzenie z dnia 20 sierpnia 2015 r. o wezwaniu skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu prawidłowo 25 sierpnia 2015 r. (vide: ZPO, k. 78 akt sprawy). Termin wykonania zarządzenia upływał 1 września 2015 r., jednakże skarżący wniósł zażalenie 2 września 2015 r., a zatem z uchybieniem terminu. Następnie, zarządzeniem z dnia 30 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału uchylił zarządzenie z dnia 20 sierpnia 2015 r., wyjaśniając, że ponowne wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi było niecelowe oraz wzywając go do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 czerwca 2014 r., a także informując, że na ponowne wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia nie przysługuje już środek zaskarżenia. W konsekwencji kontrolowanym obecnie postanowieniem z 18 stycznia 2016 r. WSA odrzucił zażalenie wniesione dnia 2 września 2015 r. jako złożone po terminie, o czym była mowa wyżej. W ocenie NSA postanowienie z dnia 18 stycznia 2016 r. odpowiada prawu, bo w dacie składania zażalenia przez skarżącego nieprawidłowo wydane zarządzenie z dnia 20 sierpnia 2015 r. istniało i zawierało pouczenie o prawie i trybie złożenia zażalenia. Podkreślić należy, że skarżący zastosował się do pouczenia i złożył zażalenie w dniu 2 września 2015 r., a zarządzenie zostało uchylone dopiero dnia 30 października 2015 r. Zatem odrzucając zażalenie jako wniesione z uchybieniem terminu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd postąpił – co do zasady – słusznie. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że innym rozwiązaniem, które w opisanej sytuacji mógł zastosować Sąd było umorzenie postępowania wywołanego zażaleniem D. D., jako z innych przyczyn bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wszak w dacie orzekania w przedmiocie zażalenia nie istniał już zaskarżony akt (zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 20 sierpnia 2015 r.). Przyjęte kontrolowanym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. rozwiązanie polegające na odrzuceniu zażalenia jako wniesionego z uchybieniem terminu, co rzecz jasna nie budzi żadnych wątpliwości, NSA uznał za dopuszczalne w stanie tej sprawy, ponieważ niezależnie od tego, czy zażalenie zostałoby odrzucone, jak miało to miejsce, czy postępowanie umorzone z innych przyczyn, w obu przypadkach skutek dla strony byłby taki sam. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.