II GZ 404/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SPP/Wa 75/23 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w przedmiocie wykonania kontroli i rozpatrzenia skargi na komornika postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w przedmiocie wykonania kontroli i rozpatrzenia skargi na komornika. Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych. Stwierdził, że skarżący złożył skargę w sprawie, która nie należy do kognicji sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Skoro skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest oczywiście bezzasadna, to wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. W podstawie prawnej podano art. 247 w zw. art. 258 § 4 p.p.s.a. A. S., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu. Podstawą odmowy udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wskazanym na wstępie zakresie, było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że wniesiona przez stronę skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych, wobec czego wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na dyspozycję art. 247 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak słusznie zauważył, Sąd I instancji, powołując się na literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo, o oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 p.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14). Jakkolwiek z treści objętego zażaleniem postanowienia nie wynika, z jakich przyczyn Sąd I instancji uznał wywiedzioną w sprawie skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej za niedopuszczalną, to analiza całokształtu sprawy zawisłej przed Sądem I instancji, w toku której skarżący złożył przedmiotowy wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, pozwala na skontrolowanie i ocenę twierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku kognicji sądów administracyjny do rozpoznania skargi na powołaną czynność, a w konsekwencji pozwala na ocenę prawidłowości zastosowania w tej sprawie przepisu art. 247 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy o sygnaturze I SAB/Wa 81/23, w ramach, której ocenie poddana została skarga A. S. na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej w przedmiocie wykonania kontroli i rozpatrzenia skargi na komornika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r., skargę tą odrzucił. W motywach Sąd wskazał, że: "Kwestie dokonywania kontroli i rozpatrywania skarg na komorników przez Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej nie są regulowane procedurą postępowania administracyjnego (nie należą do katalogu, o którym mowa w art. 1 – art. 2a k.p.a., (jak również brak jest przepisu szczególnego). W tym przedmiocie Rzecznik Dyscyplinarny prowadzi czynności w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 marca 2018 r., o komornikach sądowych (Dz. U. z 2022r., poz. 2224 ze zm.). W związku z tym nie znajduje zastosowania przepis art. 35 k.p.a. Stwierdzić ponadto należy, że sprawa nie mieści się także w katalogu art. 3 § 2 pkt. 9 p.p.s.a., nie jest to akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Rzecznik Dyscyplinarny nie jest organem administracji publicznej oraz nie wykonuje zadań z zakresu administracji publicznej. Jest organem wykonującym zadania samorządu zawodowego, w zakresie sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu przez członków samorządu komorniczego. W związku z tym sprawa taka nie podlega kognicji sądownictwa administracyjnego.". Zauważyć należy, że wniesiona przez stronę na powołane postanowienie z dnia 25 sierpnia 2023 r., skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 13 października 2023 r. Następnie WSA w Warszawie odrzucił, postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r., wywiedzione na postanowienie z dnia 13 października 2023 r., zażalenie. Ostatnie z wymienionych postanowień Sądu I instancji stało się prawomocne z dniem 25 stycznia 2024 r. W takim stanie sprawy, gdy strona w postępowaniu głównym dotyczącym jej skargi na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej nie podważyła skutecznie stwierdzenia przez Sąd I instancji braku właściwości do rozpoznania rzeczonej skargi, którą to ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela, zasadnym, a wręcz koniecznym było zastosowanie przez Sąd I instancji, w ramach rozpatrywania wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, przywołanej regulacji z art. 247 p.p.s.a. Skoro bowiem skarg strony była oczywiście bezzasadna, a to z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do przeprowadzenia kontroli działalności Rzecznika Dyscyplinarnego przy Krajowej Radzie Komorniczej, to wnioskodawcy ubiegającemu się o prawo pomocy prawo to nie przysługiwało. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.