II GZ 377/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1863/23 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. H., E. H. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr: DPR.720.6.2021.256 w sprawie przymusowej restrukturyzacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w stosunku do M. H.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1863/23 odrzucił skargę M. H. i E. H. (dalej: Strony, Skarżący) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: Fundusz, BFG) z 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji oraz zwrócił z urzędu solidarnie Skarżącym wpis od skargi. Uzasadniając orzeczenie, WSA wyjaśnił, że skargę do Sądu na ww. decyzję wniósł w imieniu Skarżących profesjonalny pełnomocnik – radca prawny. Zarządzeniem z 8 maja 2024 r. wezwano pełnomocnika Skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Stron przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, trzech odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł – w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika 28 maja 2024 r., co pokwitował upoważniony pracownik. Braki skargi: jej odpisy oraz wpis sądowy zostały uzupełnione w zakreślonym przez WSA terminie. Nadesłane natomiast także w tej samej korespondencji pełnomocnictwo procesowe nie upoważniało pełnomocnika skarżących do działania w niniejszej sprawie w ich imieniu. Sąd I instancji, kierował się regułą z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej, wezwał pełnomocnika Przepis ten stosuje się także do braków skargi, ponieważ stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 § 1 p.p.s.a.), zawierać pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a; do skargi należy także dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w przypadku gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, sąd odrzuca skargę. Sąd I instancji stwierdził, że brak formalny skargi nie został uzupełniony zgodnie z wymogami określonymi w zarządzeniu z 8 maja 2024 r., gdyż pełnomocnik skarżących nadesłał oryginał pełnomocnictwa z 4 czerwca 2024 r. udzielonego mu, tj. r.pr. P. L., na którym widnieją jedynie nieczytelne podpisy mocodawców. Sąd, na podstawie analizy tego dokumentu, nie był w stanie stwierdzić, czy pełnomocnictwo zostało udzielone przez skarżących, bowiem w jego treści nie zostały także wskazane imiona i nazwiska osób mocodawców. Sąd, odwołując się do orzecznictwa, przyjął, że podpis mocodawcy widniejący na pełnomocnictwie powinien być sporządzony w sposób niebudzący wątpliwości i pozwalający na odczytanie przynajmniej nazwiska mocodawcy, jego identyfikację. W realiach sprawy, w opinii WSA, nie złożono prawidłowego pełnomocnictwa, a tym samym nie uzupełniono skutecznie braku formalnego skargi. Zatem należało odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a zwrotu wpisu dokonać na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na postanowienie to Skarżący reprezentowani przez tego samego pełnomocnika złożyli zażalenie, zaskarżając orzeczenie w całości. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucili obrazę przepisów prawa procesowego mogącą mieć istotny wpływ na jego treść, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie uzupełnili braków formalnych w postaci nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie w wyznaczonym terminie, podczas gdy wezwanie Sądu z dnia 8 maja 2024r., doręczone pełnomocnikowi w dniu 28 maja 2024 r. zostało zrealizowane w dniu 4 czerwca 2024 r. w związku z czym skarżący zmieścili się w terminie 7 dni. Z uwagi na braki formalne zażalenia Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 22 października 2022 r. wezwał pełnomocnika Stron do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia: oryginału lub prawidłowo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżących przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu zażaleniowym lub przed sądami administracyjnymi oraz czterech odpisów zażalenia. Radca prawny wezwanie podjął 31 października 2024 r. Wraz z pismem nadanym w dniu 7 listopada 2024 r. w placówce wyznaczonego operatora pocztowego, przedstawił 4 odpisy zażalenia oraz dwie uwierzytelnione kopie pełnomocnictw, w tym tego, które przedłożono jako uzupełnienie braków formalnych skargi przy piśmie z 4 czerwca 2024 r. oraz pełnomocnictwa opatrzonego datą 4 listopada 2024 r., pozwalającego na podstawie podpisu pod nim złożonego, po porównaniu z podpisami znajdującymi na innych pismach procesowych stron, uznać że pochodzi od M. H.(k. -65 akt sądowych). Sąd I instancji postanowieniem z 24 lutego 2025 r. odrzucił zażalenie w stosunku do E. H., na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., przyjmując, że w stosunku do Skarżącej brak formalny w postępowaniu zażaleniowym nie został uzupełniony. Postanowienie to stało się prawomocne (vide: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 marca 2025 r.). Wobec powyższego pozostało do rozpoznania zażalenie M. H.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Należy wyjaśnić, że spór polega na odmiennej ocenie przez Sąd I instancji oraz Skarżącego kwestii, czy zostały uzupełnione braki formalne skargi wobec przedstawienia przez pełnomocnika Stron oryginału pełnomocnictwa opatrzonego datą 4 czerwca 2024 r. (k. -33 kat sądowych). W opinii WSA braki te nie zostały uzupełnione i dlatego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odmiennego zdania jest Skarżący, podnosząc, że postanowienie WSA jest co najmniej przedwczesne. Należy podzielić stanowisko Skarżącego. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat i radca prawny, a także rzecznik patentowy i doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa, a w razie wątpliwości sąd może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Pełnomocnik Skarżących (wówczas obojga małżonków H.) nie przedstawił przy skardze, a dopiero w odpowiedzi na zarządzenie z 8 maja 2024 r. przy piśmie z 4 czerwca 2024 r. (k. – 32; data nadania w placówce wyznaczonego operatora pocztowego) przedłożył oryginał pełnomocnictwa (k.-33 akt sąd.), opatrzonego dwoma nieczytelnymi podpisami, z którego treści wynikało, że udzielone jest właśnie temu radcy prawnemu, jednak bez podania danych mocodawcy/mocodawców. Nie można w tej sytuacji podzielić stanowiska WSA, że nie został uzupełniony brak formalny – nie zostało złożone pełnomocnictwo opatrzone podpisami mocodawców, wskazujące osobę pełnomocnika oraz zakres pełnomocnictwa (k. – 32 akt sądowych). Problem był w czytelności podpisów, a w konsekwencji jednoznacznego ustalenia mocodawców, szczególnie, że w treści pełnomocnictwa nie określono mocodawców. Owszem zgodzić się należy z WSA, że podpis mocodawcy widniejący na pełnomocnictwie powinien być sporządzony w sposób niebudzący wątpliwości i pozwalający na odczytanie przynajmniej nazwiska mocodawcy. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zawarcia podpisu czytelnego, który jednak musi spełniać swoją podstawową funkcję, a zatem pozwalać na identyfikację nazwiska. W opisanych okolicznościach nie był to więc brak formalny – nieprzedstawienie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 46 § 3 p.p.s.a., ale kolejny brak formalny, tym razem związany z niejednoznaczną treścią pełnomocnictwa w zakresie określenia osób jego udzielających (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Braki w tym zakresie podlegają także uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego Sąd I instancji powinien był ponownie wezwać pełnomocnika o usunięcie braków formalnych związanych z treścią pełnomocnictwa, dokładnie z jednoznacznym określeniem mocodawców, a czego nie uczynił (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2022 r. sygn. akt II GZ 169/22). Postanowienie o sygn. II FSK 2473/11, na które się powołał WSA, zostało wydane w odmiennym stanie faktycznym, gdyż na wezwanie Sądu brak formalny nie został w ogóle uzupełniony. Jednocześnie należy też zauważyć, że kolejne pełnomocnictwo z 4 listopada 2024 r. dla tego samego pełnomocnika, przedłożone jako uzupełnienie braku formalnego zażalenia na kontrolowane postanowienie (k. -65 akt sądowych) nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że zostało podpisane przez Skarżącego. Wobec powyższego WSA powinien przeprowadzić najpierw ocenę później przedłożonego pełnomocnictwa i jego skutków dla dokonanych już przez pełnomocnika czynności. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.