II GZ 342/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 7 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 550/15 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R., objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 r., działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), pozostawił bez rozpoznania wniosek F. Spółki z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 3 września 2015 r. oddalającego skargę F. Sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w R. (dalej: skarżąca lub Spółka) na opisaną wyżej decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2015 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPPr, według jego aktualnego wzoru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] listopada 2015 r. Skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według obowiązującego wzoru, nadała w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu [...] grudnia 2015 r. Referendarz sądowy pozostawił wniosek Spółki bez rozpoznania z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca podkreśliła, że odbiór wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nastąpił nie [...], ale [...] listopada 2015 r., na dowód czego przedłożyła kserokopię wezwania, na którym widnieje wewnętrzna prezentata kancelarii adwokackiej, z datą [...] listopada 2015 r., z adnotacją "wpłynęło". Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. przyjął, że przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] listopada 2015 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone podpisem i pieczęcią kancelarii adwokackiej. Datę odbioru przesyłki w dniu [...] listopada poświadcza również adnotacja osoby wydającej przesyłkę. Wobec tego Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według obowiązującego wzoru, nadała w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu [...] grudnia 2015 r., zarządzenie nie zostało wykonane w zakreślonym terminie, który upłynął z dniem [...] grudnia 2015 r., dlatego WSA pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. II F. Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w R. złożyła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie: - art. 257 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie przez Sąd, że skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według obowiązującego wzoru i w zakreślonym terminie zawartym w wezwaniu do uzupełnienia braku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, podczas gdy Spółka przesłała wniosek w przewidzianym ustawowo terminie – czyli 7 dni od otrzymania wezwania, tj. [...] grudnia 2015 r.; - art. 85 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy takie działanie pozbawia skarżącą prawa do skutecznego dochodzenia swoich praw przed Sądem. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez rozpoznanie wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako zasadne podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z powołanych przepisów wynika, że sąd administracyjny rozpoznaje jedynie wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone na stosownym druku. Z tej przyczyny, skarżąca została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu zgodnym z aktualnie obowiązującym wzorem. Spółce zakreślono siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania. W ocenie WSA, wniosek Spółki, jako nieuzupełniony w zakreślonym wezwaniem terminie, należało pozostawić bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie z tej przyczyny, że w chwili orzekania o pozostawieniu wniosku Spółki bez rozpoznania, zarówno przez referendarza sądowego w dniu [...] grudnia 2015 r., jak i w dacie zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] stycznia 2016 r., w aktach sprawy znajdował się już wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu według aktualnie obowiązującego wzoru. Powyższe potwierdza data wpływu na formularzu z dnia [...] grudnia 2015 r. (k. - 134). Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1015/11 (publ. CBOSA), że pozostawienie wniosku bez rozpoznania, mimo iż uzupełniono jego braki formalne, jest stanowiskiem zbytnio formalistycznym i prowadzi w istocie do ograniczenia uprawnienia strony do dochodzenia swoich praw przed sądem. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżąca uzupełniła braki swojego wniosku poprzez złożenie go na właściwym formularzu w dniu [...] grudnia 2015 r., to zaś oznacza, że w momencie orzekania, zarówno przez referendarza sądowego, jak i przez Sąd pierwszej instancji, braki formalne wniosku skarżącej zostały uzupełnione. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. winien był rozpoznać wniosek skarżącej i po dokonaniu jego merytorycznej oceny, orzec o przyznaniu bądź o odmowie przyznania pomocy w żądanym zakresie. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie narusza art. 257 p.p.s.a. i z tego powodu podlega uchyleniu, bowiem Sąd pierwszej instancji nie rozważył tego, iż przed datą wydania zaskarżonego postanowienia złożony został przez stronę wniosek na urzędowym formularzu według obowiązującego wzoru. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.