II GZ 299/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia x na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Łd 79/26 w przedmiocie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi x na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 grudnia 2025 r. nr 1001-IUOD-2.4811.8854.2025.2 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 79/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę x (dalej: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji skarbowej w Łodzi (dalej: "organ") z 29 grudnia 2025 r., nr 1001-IUOD-2.4811.8854.2025.2, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą, oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Pismem z 8 stycznia 2026 r. skarżący wniósł do WSA w Łodzi za pośrednictwem platformy e-Urząd Skarbowy skargę na ww. postanowienie organu. Pismo składało się z niepodpisanego pisma przewodniego oraz załączników, natomiast skarga została zawarta w jednym z niepodpisanych załączników. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z 5 lutego 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi przez jej nadesłanie na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Ponadto poinformowano skarżącego, że pisma w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do sądu administracyjnego wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (ePUAP), nie jest to natomiast dopuszczalne w inny sposób. Skarżący został także pouczony, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny, a pismo oraz załączniki wnoszone w formie dokumentu elektronicznego powinny zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie wraz z pouczeniem została skierowana na adres wskazany w skardze i doręczona skarżącemu 13 lutego 2026 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył 13 lutego 2026 r. za pośrednictwem ePUAP pismo w formie dokumentu elektronicznego zatytułowane "Skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi", do którego załączył osobny dokument elektroniczny stanowiący skargę, oznaczony jako "Skarga". Podpisem elektronicznym opatrzone zostało jedynie pismo przewodnie, zaś załącznik nie został podpisany. Postanowieniem z 26 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 79/26, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Łodzi odrzucił skargę i zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. Jak stwierdził Sąd I instancji, zawierające skargę pismo z 8 stycznia 2026 r. nie zawierało podpisu skarżącego, który, wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, nadesłał skargę stanowiącą niepodpisany załącznik do pisma przewodniego z 13 lutego 2026 r., w związku z czym brak formalny skargi nie został poprawnie uzupełniony. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając: 1. naruszenie art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez ich nadmiernie formalistyczne zastosowanie; 2. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie go prawa do sądu wskutek rygorystycznej oceny wymogów formalnych; 3. błędne przyjęcie, że skarga nie została skutecznie podpisana mimo jej wniesienia za pośrednictwem systemu ePUAP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że w zaistniałym w sprawie sporze prawnym znajduje zastosowanie uchwała NSA podjęta 6 grudnia 2021 r. w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt I FPS 2/21, w której stwierdzono, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego (przewodniego) podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu uchwały, wykładni opowiadającej się za koniecznością podpisywania załączników nie stoją na przeszkodzie argumenty odwołujące się do zasady proporcjonalności. Nie ma przeszkód prawnych ani technicznych, które uniemożliwiałyby podpisanie skargi stanowiącej załącznik do pisma ogólnego wnoszonego za pośrednictwem platformy ePUAP. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie uregulowania procedury sądowoadministracyjnej mają za zadanie zapewnienie sprawnej realizacji postępowania sądowoadministracyjnego rozumianego jako przebieg następujących po sobie i powiązanych czynności sądu i uczestników postępowania sądowego. Także wymóg podpisania pisma procesowego został wprowadzony w konkretnym celu. Brak podpisania skargi stanowi brak formalny, w każdym przypadku uzasadniający wezwanie strony do uzupełnienia skargi. Informacja o tym, w jaki sposób podpisać załączniki oraz następnie załączyć je do pisma głównego, może stanowić przedmiot odpowiedniego pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela zaprezentowaną powyżej wykładnię prawa, a ponadto wskazuje, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że zawarta w piśmie z 8 stycznia 2026 r. skarga nie została podpisana (k. 2 akt sądowych). Wobec powyższego skarżący został zasadnie wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego otrzymał przy tym wyczerpujące pouczenie o warunkach wnoszenia pism w formie dokumentu elektronicznego, w tym o wymogach ich opatrywania podpisem elektronicznym, w szczególności o treści art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a (k. 39 akt sądowych). Z akt sprawy wynika nadto, że treść skargi, tj. jej niezbędne elementy formalne, o których mowa w art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., oraz uzasadnienie, skarżący zawarł w załączniku do pisma z 13 lutego 2026 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie – pismo przewodnie zostało podpisane, natomiast ww. załącznik już nie (k. 43 i 47 akt sądowych). WSA doszedł zatem do zasadnej konkluzji, że skarżący nie uzupełnił skutecznie braku formalnego skargi, uniemożliwiającego nadanie jej prawidłowego biegu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji – wobec treści art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4, art. 46 § 2a i 2b oraz art. 12b § 1 p.p.s.a. – niewadliwie ustalił istotne elementy stanu faktycznego sprawy i prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a w konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2