II GZ 255/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1238/20 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zaszeregowaniu obiektu hotelarskiego oraz wykreślenia z ewidencji obiektów hotelarskich postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1238/20 na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) pozostawił bez rozpoznania wniosek A.B. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zaszeregowaniu obiektu hotelarskiego oraz wykreślenia z ewidencji obiektów hotelarskich. W uzasadnieniu zarządzenia WSA w Warszawie stwierdził, że skarżąca, z zachowaniem trybu i terminu, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, przy czym nie załączyła jego odpisu dla organu. Sąd wezwał zatem skarżącą do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez nadesłanie jego odpisu. Wezwanie uznano za doręczone dnia 17 grudnia 2020 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. Sąd badając tryb doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej wezwanie stwierdził, że przebiegł on prawidłowo. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: dnia 3 grudnia 2020 r., a następnie dnia 11 grudnia 2020 r., o czym zawiadomienie zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej. Po bezskutecznym upływie ustawowych czternastu dni ww. placówka pocztowa dnia 21 grudnia 2020 r., wróciła przesyłkę do Sądu z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". W tym przypadku za datę doręczenia skarżącej wezwania Sąd przyjął dzień, w którym upłynął czternastodniowy okres do jego odbioru, tj. dzień 17 grudnia 2020 r. W związku z powyższym ustawowy, siedmiodniowy termin na uzupełnienia braku ww. wniosku upłynął 24 grudnia 2020 r. Do chwili obecnej skarżąca nie uzupełniła ww. braku wniosku. Dlatego Sąd zarządził pozostawienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżąca wskazała, że nie ponosi ona winy za działania poczty, która nie doręcza jej przesyłek z Sądu. Zdaniem skarżącej twierdzenie, że awiza były jej pozostawiane w dniach 3 i 11 grudnia 2020 r. nie znajdują odzwierciedlenia w postaci dowodu potwierdzającego pozostawienie awiza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Pismo procesowe strony (w tym zawierające wniosek o przywrócenie terminu) powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 i 47 p.p.s.a. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (...). W rozpoznawanej sprawie, skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie przedłożyła jego odpisu. W związku z tym Sąd I instancji na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Wezwanie to doręczono skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. dnia 17 grudnia 2020 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął 24 grudnia 2020 r. W tym terminie brak formalny wniosku nie został uzupełniony zgodnie z wezwaniem, w związku z czym – zdaniem NSA – Sąd I instancji prawidłowo pozostawił go bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z jego treścią jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku została zwrócona do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (w dniach 3 i 11 grudnia 2020 r.) oraz zwrocie do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie (w dniu 21 grudnia 2020 r.). Na podstawie art. 73 p.p.s.a. Sąd uznał ją za skutecznie doręczoną w dniu 17 grudnia 2020 r. (k. 74 akt sądowych). Wyjaśnić należy, że procedura doręczenia omawianej przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest oparta na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienia NSA: z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/13 i z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 124/21). Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, zgodnie z art. 92 ust. 2 Prawa pocztowego oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468 ze zm.), została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. B. Dauter [w:] B. Dauter., A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; uwaga 12 do art. 73, LEX/el 2021). Należy wskazać, że z akt sprawy (w tym z treści wniesionego w tej sprawie zażalenia) nie wynika, aby skarżąca podjęła próbę obalenia domniemania doręczenia jej wezwania z Sądu poprzez złożenie w tej sprawie reklamacji. Ze wszystkich wskazanych powodów zarządzenie o pozostawieniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. odpowiada prawu. Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego tego wniosku w terminie, a wezwanie do uzupełnienia tego braku zostało skarżącej skutecznie doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a., czego skarżąca nie podważyła. Sąd prawidłowo więc stwierdził, że doręczenie spornej przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a. nastąpiło 17 grudnia 2020 r., natomiast termin do wykonania wezwania upłynął 24 grudnia 2020 r. W konsekwencji, skoro skarżąca nie uzupełniła braku formalnego wniosku w terminie, to zaistniała przesłanka do pozostawienia go bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.