II GZ 189/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbiety Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 2855/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 2855/25, odrzucił skargę A. Sp. z o.o. w Warszawie (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencję zatrudnienia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r., w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia. W wykonaniu zarządzenia z 22 września 2025 r., za pismem z 22 września 2025 r. (k. 46), doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z pouczeniem strona zobowiązana była do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca odpis zarządzenia z 22 września 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 26 września 2025 r. ostatnim dniem ustawowego, siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi był 3 października 2025 r. W zakreślonym terminie strona nie uzupełniła braku fiskalnego skargi, co potwierdza załączona do akt sprawy informacja z 25 października 2025 r. o braku wpłaty w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.") Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało stronie skutecznie doręczone i upłynął termin do jego uiszczenia, a w konsekwencji istniały podstawy do odrzucenia skargi, podczas gdy: a. wezwanie to nie zostało doręczone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, w szczególności z art. 4 i art. 9 tej ustawy, gdyż Sąd — mimo istnienia po stronie pełnomocnika aktywnego adresu do doręczeń elektronicznych - w ogóle nie dokonał doręczenia za pośrednictwem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, b. nadto, nawet przy hipotetycznym przyjęciu dopuszczalności doręczenia tradycyjnego, w sprawie nie doszło do faktycznego doręczenia wezwania, albowiem brak jest jakiegokolwiek indywidualnego dowodu doręczenia tej konkretnej przesyłki, co skutkowało błędnym przyjęciem, że termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg, podczas gdy w rzeczywistości nie rozpoczął się on w ogóle. 2. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie trybu wzywania do uzupełnienia braków formalnych i przyjęcie, że skutecznie wezwano stronę do uiszczenia wpisu, a strona nie zastosowała się do wezwania, podczas gdy wezwanie to nie zostało stronie w ogóle doręczone, brak było podstaw do wyciągania wobec strony jakichkolwiek negatywnych konsekwencji procesowych. Zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a. jest możliwe wyłącznie w sytuacji prawidłowego doręczenia wezwania — co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Niezależnie od powyższego, zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą w postaci naruszenia bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, tj.: 3. art. 4 ustawy o doręczeniach elektronicznych poprzez zaniechanie doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego za pośrednictwem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, pomimo że pełnomocnik strony posiada aktywny adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych które to naruszenia doprowadziły do bezprawnego pominięcia ustawowego pierwszeństwa doręczeń elektronicznych i w konsekwencji do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi mimo braku skutecznego doręczenia wezwania. 4. art. 5 i 6 ustawy o doręczeniach elektronicznych poprzez nieuprawnione pominięcie trybu elektronicznego, brak jakiegokolwiek ustalenia, czy zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od e-Doręczeń, podczas gdy w sprawie nie występowała żadna z ustawowych przesłanek z art. 5 i 6 ustawy, nie istniał ważny interes publiczny, nie zachodziły żadne ograniczenia techniczne, nie złożono wniosku o doręczenie tradycyjne . 5. art. 9 ustawy o doręczeniach elektronicznych poprzez całkowite pominięcie faktu, że pełnomocnik strony jest adwokatem i należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych, adres taki posiada i jest on wpisany do bazy adresów elektronicznych, co dodatkowo wzmacnia obowiązek Sądu stosowania doręczeń elektronicznych. W związku z powyższym wniosła o I. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem prawa procesowego, oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do dalszego prowadzenia; II. zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do ponownego wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności z wykorzystaniem doręczeń elektronicznych, III. stwierdzenie, że doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego było nieskuteczne, a w konsekwencji - że termin do jego uiszczenia w ogóle nie rozpoczął biegu, IV. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, V. przeprowadzenie wnioskowanych dowodów na okoliczności wskazane w uzasadnieniu oraz zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do przedstawienia pełnej dokumentacji doręczeniowej dotyczącej rzekomego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, w tym w szczególności: - zwrotnego potwierdzenia odbioru (ZPO) lub informacji o jego braku, - danych z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, - danych z terminala doręczyciela (tzw. tabletu listonosza), - dziennika korespondencji wychodzącej Sądu. VI. z ostrożności procesowej - na wypadek nieuwzględnienia zażalenia - wnoszę na podstawie art. 87 p.p.s.a. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował w sprawie art. art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę z uwagi na niewykonanie przez skarżącą wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (w niniejszej sprawie zażalenia), pobiera się opłatę sądową w postaci wpisu stosunkowego lub stałego. Natomiast stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi oraz prawidłowo pouczona o skutkach niezastosowania się do tego wezwania. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zarządzenie wzywające skarżącą do uiszczenia spisu zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 26 września 2009 r., co zostało potwierdzone na duplikacie potwierdzenia odbioru przesyłki o stosownym numerze, dołączonym do pisma Poczty Polskiej S.A. z 21 listopada 2025 r. Tym samym niezasadny jest argument skarżącej, że w sprawie nie doszło do faktycznego doręczenia wezwania, z uwagi na brak indywidualnego dowodu doręczenia tej kontentej przesyłki. Na marginesie należy wskazać, że skarżąca odrębnym zarządzeniem została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu pełnego z KRS spółki. Termin doręczenia tegoż wezwania również był ustalony na podstawie duplikatu potwierdzenia odbioru przesyłki o stosownym numerze, dołączonym do pisma Poczty Polskiej S.A. z 5 listopada 2025 r. Skarżące ten brak formalny uzupełniła w terminie. Należy również podkreślić, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie doręczania pism przez sąd za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, obowiązują przepisy zawarte w art. 74a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli: strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; lub wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Wymienione wyżej sposoby wyboru elektronicznej komunikacji z sądem mają charakter fakultatywny. Jedynym z nich jest występnie z takim żądaniem do sądu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca już na etapie wniesienia skargi prowadziła z Sądem korespondencję papierową, nie inicjując w toku postępowania w żaden sposób chęci prowadzenia korespondencji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Samo umieszczenie w nagłówku pism kierowanych do Sądu adresu do doręczeń elektronicznych, bez wyraźnego żądania doręczanie pism w ten sposób, po wskazaniu w pierwszej kolejności adresu do doręczeń w formie papierowej, nie obliguje sąd do zastosowania art. 74a § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro skarga strony dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu z uwagi na brak uiszczenia wymaganej opłaty, pomimo stosownego wezwania w tym zakresie oraz pouczenia o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, które zostało jej prawidłowo doręczone, to w sytuacji nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi w zakreślonym terminie, sąd pierwszej instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. W nawiązaniu do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wskazać należy, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy te dotyczą jednak wyłącznie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem. Oznacza to, że ustawodawca w przepisach p.p.s.a. nie przewidział możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (zob. postanowienie NSA z 28 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 81/24).