II GZ 179/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/23 w zakresie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi T. U. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie

T. U. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z [...] września 2022 r. nr [...] o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec [...] Banku S.A. z siedzibą w W., umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1935/23, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. W uzasadnieniu wskazał, że skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z [...] września 2022 r. wniosły - poza skarżącą - również inne podmioty. WSA postanowieniem z 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne. Sąd pierwszej instancji zaprezentował treść pytań skierowanych do TSUE. Kierując się względami celowości, sprawiedliwości, ekonomiki procesowej oraz dla uniknięcia ewentualnej konieczności wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.: - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy nie jest obligatoryjnym zawieszenie postępowania na skutek oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym jest rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie nie przekraczającym 1 roku, - uznanie, iż za zawieszeniem postępowania przemawiają względy celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej, w sytuacji, gdy z orzecznictwa wynika, iż priorytetowe znaczenie ma konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, a w rezultacie WSA w Warszawie niezasadnie zawiesił przedmiotowe postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 125 § 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2964/22, skierował do TSUE pytania prejudycjalne o następującej treści: "1. Czy art. 85 ust. 2 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniającej dyrektywę Rady 82/891/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE, 2011/35/UE, 2012/30/UE i 2013/36/EU oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 i (UE) nr 648/2012 (Dz.U.UE.L.2014.173.190 ze zm.) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/30 ze zm.) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wniesienia przez radę nadzorczą podmiotu w restrukturyzacji skargi do krajowego sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji, skuteczny środek ochrony prawnej uznaje się za zapewniony także osobom, które w zaskarżeniu tej decyzji upatrują ochrony swojego interesu prawnego, w sytuacji gdy sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania tej skargi jest skuteczny erga omnes i gdy możliwość uzyskania przez te osoby ochrony ich interesu prawnego nie jest uzależniona od odrębnego wniesienia przez nie skargi do sądu administracyjnego na powyższą decyzję? 2. Czy art. 85 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE wprowadzający wymóg sprawnej kontroli sądowej oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej, stanowiące o skutecznej ochronie prawnej, należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie zastosowaniu przepisu proceduralnego państwa członkowskiego, który zobowiązuje krajowy sąd administracyjny do łącznego rozpoznania wszystkich skarg, jakie zostały wniesione do tego sądu na decyzję organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w sytuacji gdy zastosowanie tego przepisu wraz z innymi wymogami krajowej procedury sądowoadministracyjnej powoduje, że z uwagi na znaczną ilość takich skarg wydanie wyroku w sprawie może okazać się nadmiernie utrudnione o ile w ogóle możliwe w rozsądnym terminie? 3. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że pozwala on państwu członkowskiemu na niedokonywanie strukturalnego oddzielenia - dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów - funkcji organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji od innych funkcji tego organu jako ustawowego gwaranta depozytów bankowych lub kuratora banku (tymczasowego administratora) ustanowionego na podstawie decyzji krajowego organu właściwego dla nadzoru do celów rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE? 4. Czy art. 3 ust. 3 dyrektywy 2014/59/UE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku uchybienia przez państwo członkowskie obowiązkowi ustanowienia odpowiednich uzgodnień strukturalnych dla zagwarantowania operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów pomiędzy funkcjami nadzoru na mocy rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i dyrektywy 2013/36/UE lub innymi funkcjami odpowiedniego organu a funkcjami organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, warunek operacyjnej niezależności i uniknięcia konfliktu interesów może być uznany za spełniony, jeśli krajowy sąd administracyjny kontrolujący decyzję w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji uzna, że zastosowane inne rozwiązania organizacyjne i działania faktyczne organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, były wystarczające dla osiągnięcia tego skutku?". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pkt 1 pytania prejudycjalnego zmierza do ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje legitymacja czynna do wniesienia skargi na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Z kolei punkty 3 i 4 odnoszą się do zakresu kontroli legalności decyzji BFG, jaką w świetle postanowień dyrektywy 2014/59/UE powinien przeprowadzić Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu skarg na decyzję BFG w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji banku. Skoro skarżąca wniesioną w niniejszej sprawie skargą zaskarżyła decyzję BFG, tym samym przedstawione przez WSA pytanie prejudycjalne dotyczy również jej skargi. Słusznie zatem WSA zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Prawidłowo też wskazał, że w sprawie skarżącej zachodzi zależność, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie wskazanych wyżej zagadnień będzie miało istotne znaczenie dla wyniku postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skarżącej nie wywołuje dla niej negatywnych skutków i pozwala jednocześnie uniknąć dodatkowego postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a. W związku z powyższym, w ocenie NSA, zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania jest zgodne z prawem. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.