II GZ 163/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3520/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. . na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 3520/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. B. (skarżąca) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (organ) z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd I instancji wskazał, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. N. B. S.A. z siedzibą w W., umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku, została wydana na podstawie ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (dalej - "ustawa o BFG"). W świetle art. 11 ust. 6 ustawy o BFG tylko w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej - "p.p.s.a."). Z powyższego wynika, że przepis art. 103 ust. 5 ustawy o BFG ustanawia szczególne – w relacji do p.p.s.a. – zasady zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego, co oznacza, że przepis ten ustanawia wymóg zachowania 7-dniowego terminu do zaskarżenia decyzji, tak dla strony postępowania będącej adresatem tej decyzji, jak i dla podmiotu, którego interes prawny miał doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem. Uzasadniając powyższe, Sąd I instancji przytoczył przykłady z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym nie ma żadnej podstawy do twierdzenia, że ustawodawca dokonał zróżnicowania sytuacji prawnej wymienionych podmiotów w zakresie warunków korzystania przez nie z prawa do sądu dotyczących terminu do zainicjowania sądowoadministracyjnej kontroli legalności tej samej decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji (postanowienia NSA z dnia 8 października 2020 r. sygn. akt II GZ 290/20 oraz z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt II GZ 321/20). Sąd I instancji powołując się na powyższe stwierdził, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia ogłoszenia na stronie internetowej Funduszu decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wszczęcia przymusowej restrukturyzacji. Sąd I instancji uznał, że użyty w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG spójnik alternatywy nierozłącznej "lub" oznacza, że wystarczające jest ogłoszenie informacji o przyczynach i skutkach wydania decyzji. W przedmiotowej sprawie informacja o przyczynach i skutkach wszczęcia przymusowej restrukturyzacji została opublikowana w dniu 30 września 2022 r. Informacja ta zawierała pouczenie o możliwości zakwestionowania przedmiotowej decyzji i informację o siedmiodniowym terminie do jej zaskarżenia. Tym samym Sąd I instancji stwierdził, że strona skarżąca została pouczona o trybie i terminie do złożenia skargi. Wykonanie obowiązku określonego w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG polegającego na ogłoszeniu informacji o przyczynach i skutkach wydanej decyzji nastąpił dnia 30 września 2022 r. i od tej daty powinien być liczony termin 7-dniowy do wniesienia skargi dla podmiotu, którego interes prawny został naruszony tą decyzją. Upłynął on zatem dnia 7 października 2022 r. Tym samym, mając na względzie przyjętą wykładnię art. 103 ust. 5 ustawy o BFG, skoro skarga strony skarżącej została złożona dopiero dnia 28 kwietnia 2023 r. (data stempla pocztowego) w placówce operatora pocztowego, nastąpiło to z uchybieniem terminu. W tym stanie rzecz Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, która podniosła, że jest spadkobiorcą po zmarłych T. B. i G. M. J.. Nie mogła natomiast złożyć skargi w terminie, gdyż w tym czasie trwało postępowanie spadkowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie – pomimo niepełnego uzasadnienia – odpowiada prawu. Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargi na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. N. B. S.A. z siedzibą w W., umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku, jako wniesionej z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 103 ust. 5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (ustawa o BFG), należało uwzględnić dwie zasadnicze kwestie prawnoprocesowe. Po pierwsze, istotne jest w sprawie jest to, że niezależnie od przyjętego sposobu obliczania terminu do złożenia skargi przez podmiot, o którym mowa w art. 103 ust. 5 zd. 2 ustawy o BFG (podmiot, którego interes prawny został naruszony decyzją, o której mowa w art. 101 ust. 7-9 i art. 102 ust. 1 i 4 ww. ustawy), strona skarżąca w przedmiotowej sprawie jako następca prawny podmiotu uprawnionego do instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot restrukturyzacji (obligacje bankowe), weszła z mocy prawa w sytuację prawną poprzednika prawnego z dniem otwarcia spadku (27 czerwca 2021 r. - dzień zgonu G.M. J., który był następcą prawnym po zmarłej T.G. B.). Dzień wydania postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku nie miał istotnego znaczenia dla ustalenia momentu powstania skutku następstwa prawnego, natomiast mógł mieć znaczenie dla kwestii wykazania przez spadkobiercę swoich praw w obrocie prawnym lub w danym postępowaniu. Po drugie, skoro strona skarżąca już od dnia 27 czerwca 2021 r. była następcą podmiotu praw wynikających z instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez podmiot restrukturyzacji, to dzień następujący po dniu ogłoszenia na stronie internetowej Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) informacji dotyczących restrukturyzacji (zob. art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG) podmiotu: G. N. B. S.A. z siedzibą w W. (zob. art. 11 ust. 4 pkt 1, 2, 4-5 ustawy o BFG) był dniem, w którym rozpoczął się względem niej bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przypadku podmiotów, których interes prawny został naruszony decyzją, o której mowa w art. 101 ust. 7-9 i art. 102 ust. 1 i 4, ustawa o BFG wyłącza stosowanie określonych ogólnych zasad i reguł przewidzianych w k.p.a. (m.in. przepisy art. 49, art. 61 § 4 i art. 109 k.p.a. – zob. art. 11 ust. 5) oraz ustanawia autonomiczne rozwiązania w tym zakresie (zob. m.in. art. 103 ust. 1-4, 6-7, art. 103 ust. 5 zd. 1, art. 109), co skutkuje modyfikacją wyznaczenia początku biegu powyższego terminu względem podmiotów, którym decyzja BFG (uzasadnienie decyzji) nie jest doręczana. Ponieważ z niekwestionowanych ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 103 ust. 5 zd. 2 ustawy o BFG, a ogłoszenie publiczne informacji o restrukturyzacji (art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG) miało miejsce 30 września 2022 r., dlatego nie ulega wątpliwości, ustawowy termin 7-dniowy, określony w art. 103 ust, 5 ustawy o BFG, upłynął bezskutecznie, zanim skarga do sądu administracyjnego została nadana na adres skarżonego organu (28 kwietnia 2023 r.). W tym stanie rzeczy wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Poza zakresem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zażaleniowej pozostaje natomiast zagadnienie możliwości skutecznego ubiegania się przez stronę skarżącą o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.