II GZ 150/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. C.-P. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1490/20 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. C.-P. Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 października 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. C.-P. Sp. z o.o. we W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wymienionej spółki na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd I instancji wskazał, że w związku w wywiedzioną skargą na wymienioną decyzję, stronę skarżącą wezwano, zarządzeniem z dnia 29 lipca 2020 r., do nadesłania odpisu z KRS celem wykazania sposobu reprezentacji strony skarżącej obejmującego swym zakresem dzień udzielenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.000 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania doręczono stronie w dniu 7 sierpnia 2020 r. i w tym samym dniu adwokat T. K. nadał do Sądu pismo, do którego załączył dowód wpłaty wpisu sądowego w wysokości 100 złotych oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Pismem z dnia 7 września 2020 r., strona złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, że dwa wezwania, w opisanych przedmiotach, zamieszczono w jednej kopercie, która została zaadresowana na pełnomocnika substytucyjnego adwokata T. K.. W wezwaniu do wykazania umocowania w sprawie wskazano adw. T. K., natomiast na wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego adw. T. D.. Zdaniem wnioskodawcy, wobec błędnego zaadresowania na kopercie wezwania, termin do uiszczenia wpisu sądowego nie zaczął biec. Skierowanie wezwań do pełnomocnika substytucyjnego adw. T. K. było bezskuteczne, gdyż wszelka korespondencja powinna być kierowana do pełnomocnika głównego – adw. T. D., a nie substytucyjnego. Ponadto wskazano, że uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł., zamiast prawidłowego w wysokości 1.000 zł., stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. Sąd I instancji przywołując treść art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się do argumentacji wniosku Sąd uznał, że skierowanie wezwań w jednej kopercie, nie podważało skuteczności doręczenia wezwania, o czym świadczyło wykonanie wezwania o usunięcie braków formalnych skarg: w zakresie wykazania umocowania w sprawie i uiszczenie wpisu sądowego, z tym, że w niepełnej wysokości. W zakresie podnoszonej przez adw. T. D. argumentacji, że adw. T. K., jako pełnomocnik substytucyjny, nie mógł działać w sprawie i wszelka korespondencja powinna być kierowana do adw. T. D., Sąd I instancji uznał, że zakres pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego adw. T. K. obejmował reprezentowanie skarżącej w takim samym zakresie jak pełnomocnika głównego adw. T. D.. Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy, że uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł było oczywistą omyłką pisarską Sąd zauważył, że wykonując wezwanie Sądu i przesyłając przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2020 r. potwierdzenie uiszczenia wpisu z tego samego dnia pełnomocnik miał jeszcze jedną okazję do dokonania kontroli potwierdzenia przelewu i podjęcia odpowiednich działań, aby wpis uzupełnić, dokonując kolejnego przelewu, czego nie uczynił. B. C.-P. Sp. z o.o. we W., zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącego, tj. adw. T. D., wobec czego bieg terminu uzupełnienia wpisu się nie rozpoczął, a w konsekwencji nie upłynął do chwili obecnej. Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości oceny wniosku strony o przywrócenie terminu do uiszczenia braku fiskalnego skargi, jakiej dokonał Sąd I instancji. Mając na uwadze treść zarzutu zażalenia oraz argumentacji z nim związanej wskazać należy, iż kwestia prawidłowości doręczenia pełnomocnikowi wezwania do uiszczenia należnego w związku z wniesioną skargą wpisu, była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynionej w ramach rozpoznanego zażalenia B. C.-P. Spółki z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1490/20 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GZ 337/20). Przypomnienia zatem wymaga, w świetle stanowiska zawartego w uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia co do nierozpoczęcia biegu terminu do uiszczenia wpisu wobec wadliwości doręczenia wezwania w tym przedmiocie (z naruszeniem art. 67 § 5 p.p.s.a.), że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym postanowieniu stwierdził, iż: "W przedmiotowej sprawie, co wynika z treści załączonego do skargi pełnomocnictwa, pełnomocnikiem spółki B. C.-P. został ustanowiony adwokat T. D., który w ramach tegoż samego pełnomocnictwa udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego między innymi adwokatowi T. K.". Co również wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy, w przesyłce zaadresowanej na adres kancelarii D. & R. i P. K. A., gdzie jako adresat, na kopercie, wskazano adw. T. K., znajdowały się dwa wezwania do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych skargi. Jedno, dotyczące nadesłania odpisu z KRS celem wykazania sposobu reprezentacji strony skarżącej - obejmującego swym zakresem dzień udzielenia pełnomocnictwa, w którym jako adresata wskazano wymienionego już adw. T. K. oraz drugie wezwanie dotyczące uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, w którym adresatem był adw. T. D. (k: 21, 23 oraz 25 i 26). Zauważyć przy tym należy, że przesyłki zawierającej oba wezwania nie odebrał żaden z wymienionych pełnomocników lecz pracownik kancelarii (k: 25). W takim stanie faktycznym sprawy wskazać należy, że doręczenie dokonane w miejscu pracy adwokata, jakim jest jego kancelaria, do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism jest doręczeniem prawidłowym w świetle przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OZ 769/13). Kwestia samego odbioru korespondencji w świetle przytoczonej tezy nie była kwestionowana, wobec czego przyjąć należy, że osoba, która pod adresem kancelarii dokonała odbioru kierowanej do niej korespondencji była upoważniona do dokonywania takiej czynności. Uznać wobec tego również należy, że wezwania pomieszczone w jednej przesyłce zostały skutecznie doręczone pełnomocnikom spółki w dacie, w której rzeczona przesyłka została podjęta przez pracownika kancelarii. Tym samym adwokat T. D. został skutecznie wezwany do uiszczenia w imieniu swojego mocodawcy wpisu od wniesionej skargi. Nie miała przy tym znaczenia podnoszona przez autora zażalenia okoliczność, iż na kopercie przesyłki zawierającej wezwania, jako adresat widniał adw. T. K.. Wbrew twierdzeniu zawartemu w motywach zażalenia, okoliczność ta nie świadczyła o faktycznym niedoręczenia adresatowi, adw. T. D. wezwania do uiszczenia należnego wpisu, skoro został on wymieniony w samym wezwania, skierowanym na adres siedziby jego kancelarii.". Powyższe rozważania, aktualne na tle treści wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia (uzupełnienia) wpisu od skargi oraz przywołanej argumentacji zażalenia, czynią niezasadną tą część zarzutu, która poddaje w wątpliwość prawidłowość doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od wywiedzionej skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2020 r. W konsekwencji, brak jest podstaw do stwierdzenia aby skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia brak fiskalnego skargi była okolicznością wyłączającą winę, w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., w uchybieniu terminu do dokonania tejże czynności procesowej. Za brak winy w uchybieniu terminu, warunkującej zastosowanie instytucji przywrócenia terminu określonej w powołanym art. 86 p.p.s.a., nie można również uznać okoliczności "oczywistej omyłki pisarskiej", której skutkiem w ocenie autora zażalenia było uiszczenie wpisu nie w kwocie 1.000 zł, a w kwocie 100 zł. Jak przyjęło się w judykaturze na tle art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., za brak winy uważa się sytuację gdy strona nie miała możliwości przezwyciężenia niezależnych od niej okoliczności powodujących niemożność dotrzymania terminu do dokonania określonej czynności (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 517/14). Braku roztropności, poświęcenia szczególnej uwagi bądź braku nadzoru nad wykonywanymi czynnościami związanymi z prawidłowym nadaniem sprawie biegu nie można uznać za okoliczność niezależną od strony, na którą nie miała ona wpływu lub nie mogła jej przezwyciężyć nawet przy dołożeniu szczególnych starań. Autor wniosku nie wskazał poza "oczywistością omyłki pisarskiej" na jakiekolwiek okoliczności, w tym okoliczności o charakterze szczególnym, których skutkiem mogło być faktyczne i niezamierzone popełnienie błędu, tym bardziej, że pełnomocnikiem skarżącej jest profesjonalista, od którego wymaga się właśnie szczególnej roztropności i uwagi w prowadzeniu spraw swoich mandantów. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu I instancji oraz niewłaściwej, błędnej, oceny wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.