II GSK 686/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1555/19 w sprawie ze skargi Z. Sp. j. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 23 maja 2019 r. nr 213/2019 w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r., VI SA/Wa 1555/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę Z. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 23 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku pismem z dnia 25 lutego 2020 r. wniosła skarżąca Spółka, reprezentowana przez adwokata, zwracając się o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej zawiadomił, iż w dniu 29 listopada 2022 r. Spółka została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców, a w dniu 7 grudnia 2022 r. uprawomocniło się wykreślenie Spółki z KRS. Na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania przed NSA jako bezprzedmiotowego, gdyż skarżąca będąca spółką jawną uległa rozwiązaniu. Z odpisu z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że rozwiązanie spółki nastąpiło bez przeprowadzenia likwidacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy z uwagi na to, że ustanie którejkolwiek z nich uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania. Prawomocne wykreślenie spółki z KRS skutkuje ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Niewątpliwie w przypadku prawomocnego wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców KRS nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest bezprzedmiotowość postępowania, stanowiąca przesłankę jego umorzenia (por. postanowienia NSA: z 2 października 2019 r., II OSK 2729/17; z 28 października 2015 r., II FSK 2689/15; cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który - na podstawie z art. 193 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w tym przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Mając zatem na uwadze, że prawomocne wykreślenie skarżącej Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego spowodowało bezprzedmiotowość postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jego umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a.