II GSK 47/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 716/21 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 20 stycznia 2021 r. nr EA-b-110/21/1568/20 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. T. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 13 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 716/21 oddalił skargę M. T. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") z 20 stycznia 2021 r. nr EA-b-110/21/1568/20 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 16 września 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku (dalej: "KWP w Gdańsku", "organ I instancji") wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. Powodem wszczęcia postępowania był wyrok Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny z 7 kwietnia 2019 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 300 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 ze zm.; dalej: "k.k.") w zw. z art. 12 k.k. i skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby. W toku toczącego się postępowania administracyjnego, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej o sygn. akt [...], co według niego miało się przyczynić do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i właściwej oceny warunków osobistych strony, gdyż oskarżyciel posiłkowy cofnął apelację i poświadczył o pojednaniu z oskarżonym. Organ I instancji postanowieniem z 17 listopada 2020 r. nie uwzględnił żądania dopuszczenia dowodu z akt postępowania karnego, a następnie decyzją z 19 listopada 2020 r. orzekł o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. KGP, rozpoznając wniesione odwołanie, decyzją z 20 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję KWP w Gdańsku. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit.a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Zdaniem KGP ustalenie, że na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z 7 kwietnia 2019 r. sygn. akt [...] skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. jest dla organów Policji wiążące w zakresie prawnych i faktycznych przesłanek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do WSA w Warszawie, który działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") opisanym na wstępie wyrokiem z 13 maja 2021 r. oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do istoty sprawy Sąd podkreślił, że poza wypadkami określonymi w ustawie o broni i amunicji nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione, zaś ustawodawca ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg wymogów, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, zaś w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - aby mogła z niego nadal korzystać. Zaznaczył, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a znowelizowanej ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, dokonanej ustawą z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego był opisany wcześniej wyrok Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny z 7 kwietnia 2019 r. Skarżący został prawomocnie skazany za czyn z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., a przestępstwo to ma charakter umyślny, tj. przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a ustawy o broni i amunicji, co jest dla organów Policji wiążące. Organy Policji nie posiadają kompetencji do weryfikacji ustaleń postępowania karnego oraz badania ich prawidłowości. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu, a każda z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji może stanowić oddzielną i samodzielną przyczynę cofnięcia pozwolenia na broń. Katalog ten ma charakter zamknięty. Organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Popełnienie bowiem wskazanych czynów świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać - w ocenie ustawodawcy - powinien posiadacz broni. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucił: a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: i. art. 7 k.p.a., w zw. z art 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i odmowę przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy [...] prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W., w tym z pisma oskarżyciela posiłkowego, w którym cofa apelację i oświadcza o pojednaniu z oskarżonym, co niewątpliwie uniemożliwiło prawidłowe ustalenie właściwej oceny warunków osobistych M. T. i w efekcie skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, ii. art. 144 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I i II instancji, mając na uwadze fakt, iż postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu II instancji, utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, pomimo jej wydania z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a których istnienia w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Wniesiona skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i kwestionuje przede wszystkim niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie właściwej oceny warunków osobistych skarżącego, w konsekwencji Sąd wadliwie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przystępując do rozpoznania zarzutów, na wstępie podkreślenia wymaga, że autor skargi kasacyjnej wskazując na naruszenie przepisów postępowania powinien mieć na uwadze, że skarga ta jest środkiem odwoławczym skierowanym przeciwko wyrokowi WSA, a więc co do zasady powinna zawierać tak zbudowane zarzuty, w których jako naruszone wskazuje się przede wszystkim przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie wyłącznie przepisy ustaw proceduralnych, stosowane przez organy administracji. Mając jednak na uwadze uchwałę podjętą w pełnym składzie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09, należy uznać za zasadne stanowisko, że ograniczenie w podstawach kasacyjnych zarzutów w zakresie naruszenia przepisów postępowania jedynie do wskazania jako naruszonych przepisów procedury stosowanej przez organy administracji nie powoduje automatycznej dyskwalifikacji takich zarzutów z powodu ich wadliwej konstrukcji, a więc w konsekwencji uzasadnia ich merytoryczną ocenę. Za bezzasadny należało uznać zarzut z pkt a. i. petitum skargi kasacyjnej dotyczący błędnej oceny w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i odmowy przeprowadzenia dowodów z dokumentów. Według skarżącego, poczynione ustalenia nie uzasadniają stanowiska, iż spełnia on przesłanki do uznania, że stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o czym w szczególności mają świadczyć dokumenty znajdujących się w aktach sprawy o sygn. [...] prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W., w tym pismo oskarżyciela posiłkowego, w którym cofa apelację i oświadcza o pojednaniu z oskarżonym. Z tym stanowiskiem skargi kasacyjnej nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z kolei, z art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co istotne natomiast - w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano sposobu rozumienia tego przepisu przedstawionego przez organy i podzielonego przez Sąd pierwszej instancji. Jak trafnie zauważył WSA, do stwierdzenia, czy w danej sprawie została spełniona przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji wystarczy ustalenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Taka wykładnia omawianego przepisu jest prezentowana również w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2025 r. , sygn. akt II GSK 1791/24 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/), w którym podkreślano, że art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji nie przewiduje dwóch odrębnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń tj. skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. II Wydział Karny z 7 kwietnia 2019 r. sygn. akt [...], skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby. Zatem ustalenie, że skarżący został skazany za przestępstwo określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a ustawy o broni i amunicji było i wystarczające i jednocześnie wiążące dla organów Policji - dla wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Zbędne i tylko powodujące przedłużenie postępowania byłoby czynienie dalszych ustaleń w kierunku wskazywanym w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej. Dlatego organy nie naruszyły wymienionych tam przepisów k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadne okazały się również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej: z pkt a. ii. petitum skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 144 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z pkt b. dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, że wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych oraz należyte uzasadnienie skargi kasacyjnej ma kluczowe znaczenie dla skuteczności skargi kasacyjnej, a to przez wzgląd na wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresem skargi kasacyjnej. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Przepisy p.p.s.a. nie precyzują, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej, jednakże należy zgodzić się z poglądem, że powinno ono przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wykazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, OSP 2005, z. 3, poz. 36, s. 150-151). W wyroku z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, NSA trafnie dostrzegł, że "uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało." Tymczasem we wniesionej skardze kasacyjnej przedmiotowe zarzuty nie znajdują w ogóle rozwinięcia. Jej uzasadnienie nie odnosi się do stawianych zarzutów i podniesionych tam naruszeń, przez co zarzuty te nie poddają się merytorycznej kontroli, a co w konsekwencji czyni je nieskutecznymi. Zatem, skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit.b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).