II GSK 450/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi D. R. i A. R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3056/19 w sprawie ze skargi kasacyjnej D. R. i A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2530/18 w sprawie ze skargi D. R. i A. R. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić D. R. i A. R. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3056/19, oddalił skargę kasacyjną D. R. i A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2530/18, którym oddalono skargę D. R. i A. R. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...], znak: [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Pełnomocnik D. R. i A. R., w piśmie z 21 marca 2022 r., wskazując jako stronę skarżącą D. R. i D. R. nazwanym "Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem", powołując się na art. 272 § 2a w związku z art. 272 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sformułował następujące stanowisko: "(...) zaskarżam w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lipca 2020 roku, sygn. akt: I OSK 3056/19. Wobec powyższego, wnoszę o: 1. wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lipca 2020 roku, sygn. akt: I OSK 3056/19 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego". Przewodnicząca Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z 30 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 450/22, wezwała pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia, w terminie 7 dni, braku formalnego skargi o wznowienie postępowania przez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia tej skargi. Jednocześnie Przewodnicząca zarządziła poinformowanie pełnomocnika strony skarżącej, że do Sądu wpłynęła 1 strona skargi o wznowienie postępowania oznaczona jako strona 1 z 6. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania wraz z informacją o złożeniu 1 strony tej skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 7 kwietnia 2022 r. Pełnomocnik skarżących przy piśmie datowanym 6 kwietnia 2022 r., które wpłynęło do Sądu 8 kwietnia 2022 r., przesłał "uzupełnienie braków formalnych skargi" wraz z odpisem skargi i załączników. W terminie zakreślonym w wezwaniu o usunięcie braku formalnego skargi o wznowienie postępowania nie została ona podpisana przez pełnomocnika skarżących. Następnie Przewodnicząca Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 450/22, wezwała pełnomocnika strony skarżącej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania do: nadesłania dokumentu, z którego wynikałoby, że D. R., wskazany jako strona skarżąca w skardze o wznowienie postępowania z 21 marca 2022 r. jest uprawniony do wniesienia tej skargi, informując, że skarżącym w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 8 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3056/19 był A. R.; do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania D. R. w sprawie oraz uiszczenia wpisu sądowego. Wezwanie doręczono 15 kwietnia 2022 r. Pismem, które wpłynęło do Sądu 18 maja 2022 r., pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że po stronie skarżącej w sprawie występują D. R. i A. R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach wyczerpująco wyliczonych w art. 271-273 p.p.s.a. i stanowią one katalog zamknięty. W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niewątpliwie wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi nowe postępowanie, co oznacza, że skargę o wznowienie postępowania sądowego traktować należy jako pismo procesowe inicjujące postępowanie. Wspomniana skarga powinna spełniać warunki formalne określone w art. 46 p.p.s.a., a ponadto stosownie do art. 279 p.p.s.a., zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Przewodniczący badając skargę o wznowienie postępowania z punktu widzenia dochowania warunków formalnych tego rodzaju pisma procesowego, w przypadku stwierdzenia w tym zakresie braków formalnych wzywa o uzupełnienie skargi o wznowienie postępowania pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących został wezwany o uzupełnienie skargi o wznowienie postępowania przez jej podpisanie, albowiem opisane na wstępie pismo procesowe z 21 marca 2022 r. nie zostało opatrzone podpisem. Ponadto pełnomocnika skarżących poinformowano, że do Sądu wpłynęła tylko 1 strona skargi oznaczona jako strona 1 z 6. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżących przesłał pismo opatrzone datą 21 marca 2022 r. nazwane, podobnie jak pismo złożone pierwotnie, "Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem". Wspomniane pismo zostało złożone wraz z odpisami i podpisane przez pełnomocnika skarżących. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżących składając 8 kwietnia 2022 r. podpisaną skargę o wznowienie postępowania wraz z odpisami nie wykonał zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że pierwotnie została złożona niekompletna skarga o wznowienie postępowania. Z oznaczenia pierwszej strony pisma procesowego, która wpłynęła do Sądu wynikało, że liczy ono 6 stron, tymczasem pismo procesowe złożone 8 kwietnia 2022 r. liczy 4 strony. Ponadto w tym ostatnio wymienionym piśmie inaczej, niż w pierwotnie przesłanej skardze z 21 marca 2022 r., zostało sformułowane, pomieszczone na stronie 1, stanowisko strony skarżącej. W "drugiej" skardze zostało ono ujęte następująco: "(...) zaskarżam w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lipca 2020 roku, sygn. akt: I OSK 3056/19. Wobec powyższego, wnoszę o: 1. wznowienie w całości postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 lipca 2020 roku, sygn. akt: I OSK 3056/19 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...)". Różnice między pierwszymi stronami skargi o wznowienie postępowania z 21 marca 2022 r. i pisma procesowego złożonego 8 kwietnia 2022 r. nie dotyczą tylko rozmiarów tekstu (liczby stron), ale także jego sformułowania przez autora. Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że w zakresie możliwym do porównania, pismo procesowe, które wpłynęło do Sądu 8 kwietnia 2022 r. stanowi zmodyfikowaną (z nieznanych powodów) wersję "pierwszej" skargi o wznowienie postępowania. Pełny zakres tej modyfikacji jest niemożliwy do oceny z uwagi na to, że pierwotnie złożono jedynie 1 stronę pisma. Wobec tego brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że pismo procesowe złożone 8 kwietnia 2022 r. jest kompletną skargą o wznowienie postępowania, której 1 strona została pierwotnie przesłana do Sądu. Ujawniona ingerencja w tekst skargi o wznowienie postępowania nie pozwala na uznanie, że analizowane pisma są tożsame. Dodać należy, że strona skarżąca powołała się na podstawę wznowienia wymienioną w art. 272 § 2a p.p.s.a., a więc orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Z uzasadnienia pisma nazwanego "Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem", złożonego przy piśmie z 8 kwietnia 2022 r. wynika, że orzeczenie TSUE, na które powołuje się strona skarżąca zostało wydane 21 grudnia 2021 r., a więc trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upływał 21 marca 2022 r. Jeżeli, z dotychczasowych ustaleń wynika, że pismo złożone 8 kwietnia 2022 r. nie jest tożsame ze skargą o wznowienie postępowania, którą nadano w placówce pocztowej 21 marca 2022 r. to należało przyjąć, że z zachowaniem terminu strona skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania o treści jak na 1 stronie oznaczonej jako strona 1 z 6. Jak już wspomniano skarga ta nie została podpisana przez wnoszącego ją pełnomocnika skarżących, a w związku z tym został on wezwany o uzupełnienie braku formalnego. W wyznaczonym terminie brak ten nie został usunięty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podpisanie przez pełnomocnika skarżących pisma nazwanego "Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem", złożonego 8 kwietnia 2022 r. z uwagi na brak tożsamości wspomnianego pisma i pierwotnie wniesionej skargi o wznowienie postępowania, nie może być uznane za wykonanie wezwania o uzupełnienie braku formalnego skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy Działu VII ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowią inaczej. W odniesieniu do wezwania o uzupełnienie braków formalnych pisma procesowego i konsekwencji niewykonania takiego wezwania przepisy Działu VII nie zawierają szczególnych uregulowań, a wobec tego należało przyjąć, że wspomniane odesłanie obejmuje swym zakresem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że pełnomocnik skarżących nie wykonał zarządzenia wzywającego o uzupełnienie braku formalnego skargi o wznowienie postępowania, skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 p.p.s.a.