Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2511/21

Wyrok NSA z 16 maja 2025 r., II GSK 2511/21 – znaki towarowe

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
16 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.Sp. z o.o. w Cz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2165/20 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/20, oddalił skargę A. Sp. z o.o. w C. (dalej: Skarżąca lub Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia 29 lipca 2020 r., na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 oraz Dz.U. z 2015 r. poz. 1266), dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 17 listopada 2016 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "200 panoramicznych" zgłoszony dnia 24 stycznia 2012 r. pod numerem Z.395612 przez A. sp. z o.o. z siedzibą w C., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawą wydania decyzji odmownej był art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ uznał, że oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., bowiem składa się w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania właściwości i przeznaczenia usług, do oznaczania których został przeznaczony przedmiotowy znak towarowy. Organ badając przedmiotowy znak towarowy, stwierdził iż oznaczenie "200 panoramicznych", pozbawione jest pierwotnej zdolności odróżniającej, ze względu na swój opisowy charakter. Ponadto fakt, że oznaczenie "200 panoramicznych" jest zarejestrowanym tytułem prasowym, nie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, a rejestracja znaku jako tytułu prasowego nie skutkuje automatyczną jego rejestracją jako znaku towarowego. Urząd Patentowy RP uznał również, że na przedstawione przez zgłaszającego materiały nie świadczą o nabyciu przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Potwierdzają one jedynie, że przedmiotowe oznaczenie funkcjonowało na rynku i było używane przed datą zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonym wyrokiem z 6 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/20 oddalił skargę. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ zasadnie uznał, że oznaczenie słowne "200 panoramicznych" pozbawione jest zdolności odróżniającej ze względu na swój opisowy charakter. Zgłoszone oznaczenie wskazuje bowiem na towary, jakie zgłaszający wprowadza do obrotu tj. broszury, książki, czasopisma, czasopisma periodyczne w klasie 16. i jest to oznaczenie na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych towarów jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Przedmiotowe oznaczenie wskazuje jedynie na rodzaj broszury, czasopisma i określoną - konkretną ilość umieszczonych w nich szarad, krzyżówek, czy chociażby stron. Przez przeciętnego, należycie poinformowanego, dobrze zorientowanego i rozsądnego odbiorcę będzie odbierane jako oznaczenie informujące o rodzaju i ilości umieszczonych w danej broszurze, czasopiśmie utworów, a nie o związku tych czasopism, broszur ze zgłaszającym. Drugi element składający się na przedmiotowe oznaczenie tj. słowo "panoramiczny" organ prawidłowo ocenił jako słowo wieloznaczne (szeroki, rozległy, wywołujący wrażenie panoramy, obszernie przedstawiający jakieś zagadnienie). W ocenie Sądu, w przypadku towarów objętych zgłoszeniem przymiotnik panoramiczny bezpośrednio kojarzy się z krzyżówką. W konsekwencji za niewadliwy należy uznać wniosek wyprowadzony przez organ, że w aspekcie rozpoznawanej sprawy słowo "panoramiczny" może oznacza wielość stron, zawartych obrazów, czy też typ krzyżówek występujących w danych czasopismach, broszurach itp. WSA podzielił również stanowisko organu, że rejestracja znaku jako tytułu prasowego nie skutkuje automatyczną jego rejestracją jako znaku towarowego. Ponadto, przedłożone przez Skarżącą dowody, mające dowieść nabycia przez zgłoszone oznaczenie słowne wtórnej zdolności odróżniającej, w rozumieniu art. 130 p.w.p., nie potwierdzały tego nabycia w dacie zgłoszenia znaku do ochrony. Dowody te nie wystarczyły do jednoznacznego stwierdzenia, że znak rzeczywiście utrwalił się w świadomości odbiorców, w taki sposób, że oznaczone nim towary (krzyżówki, czasopisma szaradziarskie i krzyżówkowe) kojarzone były jako pochodzące od Skarżącej. Skarżąca spółka zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Urząd Patentowy art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 §3 kpa, polegającego na braku wyczerpującego rozpatrzenia i nieocenienia całego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej wtórnej zdolności odróżniającej spornego znaku "200 panoramicznych" – przez co Organ uchybił przepisom postępowania w taki sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez: 1.1. przyjęcie, że sporny znak towarowy używany jest przez wiele podmiotów, pomimo, że Skarżąca (Uczestnik postępowania), wykazała w świetle stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, iż jest jedynym podmiotem na rynku czasopism krzyżówkowych posługującym się słownym znakiem towarowym "200 panoramicznych", a więc nie było żadnych podstaw do przyjęcia ustalenia faktycznego o występowaniu na rynku wydawniczym wielu wydawców (innych uczestników obrotu), oferujących czasopisma krzyżówkowe opatrzone spornym znakiem towarowym "200 panoramicznych", 1.2. pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności, że Organ nie rozpatrzył wszystkich złożonych dowodów na okoliczność używania spornego znaku w zwykłych warunkach obrotu. Sąd I instancji nie odniósł się do całości materiału dowodowego, nie wskazał na jego kompletność, czy też nie zajął się szczegółową kontrolą błędnej oceny tego materiału dokonanej przez Organ. Wydane, zaskarżone rozstrzygnięcie sprowadza się bowiem do stwierdzeń o nieuznaniu dowodów przedstawionych przez Skarżącą za przekonujące do uznania, że długotrwałe i intensywne używanie spornego znaku "200 panoramicznych" zarówno przed jak i po dacie zgłoszenia znaku, doprowadziło do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak w dacie jego zgłoszenia, 1.3. pominięcie faktu, iż odróżnienie czasopisma w zwykłych warunkach obrotu następuje na podstawie znaku słownego "200 panoramicznych", a nie graficznych elementów karty tytułowej. Warstwa graficzna karty tytułowej (okładka) ulega cyklicznym zmianom, dlatego też nie ma wpływu na charakter odróżniający znaku słownego, czego błędnie nie uwzględnił w tym kontekście zarówno Organ, jak i oceniający to postępowanie administracyjne Sąd I instancji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 130 p.w.p. poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez Urząd Patentowy art. 130 p.w.p. - co miało wpływ na końcowy wynik sprawy - i brak uchylenia zaskarżonej decyzji Organu na tej podstawie - podczas gdy Urząd Patentowy uchybił temu przepisowi prawa materialnego w taki sposób, który miał wpływ na wynik sprawy; II. na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 130 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię a to przez uznanie, że używanie spornego znaku "200 panoramicznych" prowadzące do nabycia zdolności odróżniającej wymaga wykazania używania znaku słownego w oderwaniu od towaru dla którego jest przeznaczony, co jest sprzeczne z zasadą oceny używania znaków towarowych w zwykłych warunkach obrotu; 2. art. 130 p.w.p. poprzez brak jego zastosowania, a to poprzez niedopuszczenie możliwości nabycia przez sporny znak "200 panoramicznych" wtórnej zdolności odróżniającej, podczas gdy prawidłowa metodyka oceny wtórnej zdolności odróżniającej słownego znaku towarowego prowadzi do wniosku, że sporny znak nabył wtórną zdolność odróżniającą W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych oraz naruszenia prawa materialnego wzajemnie się uzupełnią. Istotą sporu jest bowiem wtórna zdolność odróżniająca, a więc zarzut nieprawidłowej wykładni i błędnego zastosowania art. 130 p.w.p. Z kolei zarzuty skierowane na kwestie proceduralne koncentrują się na nieprawidłowym ustaleniu w tej materii stanu faktycznego. Skarżąca kasacyjnie z kolei nie odnosi się już do kwestii braku konkretnej zdolności odróżniającej. Zgodnie z art. 130 p.w.p. w wersji obowiązującej w momencie złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego, przy ocenie, czy oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie. Odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 nie może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu. Mowa jest w tym przepisie o tak zwanej wtórnej zdolności odróżniającej, która uzasadnia przyznanie ochrony nawet wobec braku pierwotnej zdolności odróżniającej, która dane oznaczenia nabywa na skutek długotrwałego używania. Istotne jest przy tym, że przy ocenie wtórnej zdolności odróżniającej należy uwzględnić zarówno interes konsumentów, jak i konkurentów. Oznaczenie bowiem pierwotnie opisowe nabiera wtórnej zdolności odróżniającej, a więc z określenia o charakterze rodzajowym staje się oznaczeniem konkretnie związanym z danym tworem, co ogranicza wolność wypowiedzi i swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Stąd do badania, czy dane oznaczenie nabrało wtórnej zdolności odróżniającej należy podchodzić z dużą ostrożnością (zob. W. Gierszewski, Przeszkoda opisowości w praktyce udz8ielania praw na znaki towarowe, Warszawa 2022, s. 287 i n.). Stąd aby można było przyjąć, że z taką wtórną zdolnością odróżniająca mamy do czynienia, konieczne jest spełnienie dwóch niezbędnych warunków. Pierwszy z nich dotyczy momentu nabycia takiej zdolności. Generalnie przyjmuje się, że charakter odróżniający musi zostać uzyskany przez znak towarowy w następstwie używania poprzedzającego dzień dokonania zgłoszenia. A contrario pozbawiona znaczenia jest okoliczność, że znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania następującego po dniu dokonania zgłoszenia znaku towarowego, a w konsekwencji pozbawione znaczenia są dowody dotyczące okresu następującego po dniu dokonania zgłoszenia. Zasada ta jest również jednoznacznie przyjmowana w orzecznictwie unijnym (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 21 listopada 2012 r., Getty Images/OHIM (PHOTOS.COM), T‑338/11, EU:T:2012:614, pkt 45 wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 11 czerwca 2009 r., Imagination Technologies/OHIM, C‑542/07 P, EU:C:2009:362, pkt 49). Drugim warunkiem jest, aby w następstwie takiego używania przynajmniej znacząca część właściwego kręgu odbiorców identyfikowała dzięki temu znakowi dane towary lub usługi jako pochodzące od określonego przedsiębiorstwa. Katalog przesłanek, które należy ocenić w ramach tego warunku ma charakter otwarty i zalicza się do nich miedzy innymi: "udział rynkowy towarów lub usług z tym znakiem, intensywność, zasięg geograficzny oraz długotrwałość używania znaku towarowego, nakłady przedsiębiorstwa na promocje znaku, odpowiednio proporcjonalna część osób z relewantnych kręgów w obrocie postrzegająca oznaczenie jako wskazówkę` pochodzenia towaru lub usługi, oświadczenia izb przemysłowych mi handlowych oraz innych stowarzyszeń zawodowych" (Ł. Żelechowski, [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. Ł. Żelechowskiego, tom VIIIB, Warszawa 2021, s. 153). Wskazuje się również, że w sytuacji gdy dany podmiot gospodarczy jest jedynym podmiotem oferującym na rynku towary szczególnego rodzaju, częste używanie oznaczenia składającego się z kształtu tych towarów może stać się wystarczające dla nadania temu oznaczeniu charakteru odróżniającego, w sytuacji gdy w wyniku tego używania, znaczna część zainteresowanych odbiorców kojarzy ten kształt z tym podmiotem gospodarczym, a nie innym przedsiębiorstwem, lub sądzi, iż towary o tym kształcie pochodzą od tego podmiotu gospodarczego (zob. wyrok ETS z 18.06.29002r., C‑299/99, ECLI:EU:C:2002:377, pkt 65). Generalnie wskazuje się, że znak nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniania, jeżeli nie jest identyfikowany jedynie z towarami pochodzącymi z określonego przedsiębiorstwa, a taka identyfikacja nie jest z reguły możliwa, jeżeli znak używany jest także przez innych producentów. Samo wieloletnie używanie określonego znaku przez przedsiębiorcę, w chwili gdy używają go także inni przedsiębiorcy, nie wystarczy, by znak nabył wtórną zdolność odróżniania (wyrok NSA z 8.11.2002 r., II SA 76/02, LEX nr 74592). Część oznaczeń będzie jednak zawsze pozbawiona zarówno pierwotnej, jak i wtórnej zdolności odróżniającej, ze względu na treści, które te oznaczenia będą niosły ze sobą, o czym stanowi art. 7 ust. 2 u.z.t. (obecnie art. 129 ust. 2 p.w.p.). I tak opisowo-informacyjny charakter oznaczenia eliminuje możliwość jego rejestracji, a taki charakter ma oznaczenie, jeżeli wykazując wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z przypisanymi mu towarami lub usługami, może pozwolić docelowemu kręgowi odbiorców "natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis towarów lub usług lub jednej z ich podstawowych cech" (wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 19 listopada 2009 r. ze spraw połączonych T-64/07 - T-66/07 oraz w sprawach połączonych T-200/07 - 202/07, Wyrok NSA z 10.02.2011 r., II GSK 67/10, LEX nr 1071137). Należy przy tym zauważyć, że inicjatywa dowodowa przy badaniu wtórnej zdolności odróżniającej leży po stronie wnioskodawcy. Dowody więc potwierdzające udział danego znaku w rynku, intensywność, zasięg geograficzny i długość okresu używania tego znaku towarowego, wysokość nakładów przedsiębiorstwa związanych z jego promocją, odsetek zainteresowanego kręgu odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje towar jako pochodzący od określonego przedsiębiorstwa, oświadczenia izb handlowych i przemysłowych oraz innych stowarzyszeń zawodowych, jak również wyniki badań opinii publicznej są dostarczane przez podmiot żądający ochrony i następnie oceniane przez organ. W niniejszej sprawie zarówno organ, jak i Sąd I instancji uznały przedstawione przez skarżącą dowody na istnienie wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia, za niewystarczające na dzień złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie ochrony. Zdaniem skarżącej, organ, jak i kontrolujący go Sąd I instancji, nie rozpatrzyły więc i nie oceniły w całości zebranego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej wtórnej zdolności odróżniającej. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje tego zarzutu za zasadny. Fakt, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ nie była zgodna z oceną własną skarżącej, nie skutkuje naruszeniem przepisów proceduralnych przez organ a następnie kontrolujący go Sąd I instancji. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej treść zaskarżonej decyzji oraz wyroku Sądu I instancji odnosi się do całokształtu rozstrzyganej sprawy w sposób właściwy i kompleksowy, prawidłowo wyjaśniając podstawę faktyczną i prawną sprawy, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie na rynku nie występują czasopisma krzyżówkowe opatrzone spornym znakiem towarowym "200 panoramicznych", tym niemniej pojawiają się takie, które posługują się zwrotem "panoramiczna" w różnych przypadkach i rodzajach, z dodatkiem jakiegoś słowa jak i liczby. Istnieją też liczne tytuły, które posługują się liczbą w odniesieniu do innego terminu niż "panoramiczna". Udokumentowana więc została w toku postępowania zarówno praktyka umieszczania, przez różnych wydawców, przed datą zgłoszenia spornego znaku do ochrony, liczb na czasopismach krzyżówkowych, szaradziarskich, jak i określeń odnoszących się do użytego słowa "panoramicznych". Stąd należy wskazać, że skarżąca nie jest jedynym podmiotem, który używa takich określeń z uwagi na posługiwanie się podobnymi zwrotami przez innych przedsiębiorców. Określenie liczbowe, jak i słowo "panoramicznych" jest używane przez konkurentów skarżącej. Z tego też względu przyznanie skarżącej ochrony, a więc udzieleni prawa ochronnego dla zgłoszonego oznaczenia słownego naruszałby istniejącą sytuację konkurencyjną na rynku krzyżówek. W konsekwencji zgłoszony znak nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, jeżeli nie jest identyfikowany jedynie z towarami pochodzącymi z określonego przedsiębiorstwa, a taka identyfikacja nie jest z reguły możliwa, jeżeli znak używany jest także przez inne podmioty. Nie zachodzi więc w niniejszej sprawie wyjątek dopuszczany w wyżej wskazanym orzecznictwie unijnym co do możliwości nabycia wtórnej zdolności odróżniającej w sytuacji, gdy dany podmiot gospodarczy jest jedynym podmiotem oferującym na rynku towary szczególnego rodzaju i używającym konkretnego oznaczenia. Samo więc wieloletnie używanie określonego znaku przez przedsiębiorcę nie wystarczy zatem, aby z tej przyczyny znak nabył wtórną zdolność odróżniania (wyrok NSA z 1.04.2025 r., II GSK 1219/21, LEX nr 3858616). Ponadto skarżąca nie wykazała, że długotrwałe i intensywne używanie spornego znaku "200 panoramicznych" doprowadziło do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak w dacie jego zgłoszenia. Po pierwsze, należy zgodzić się z organem oraz Sądem I instancji, że nie mają znaczenia dla sprawy te dowody, które dotyczą okresu po zgłoszeniu znaku celem uzyskania prawa ochronnego i wskazują na okoliczności, które nastąpiły po tej dacie. Po wtóre, samo czytelnictwo, czy też zarejestrowanie tytułu periodyku nie świadczy o wtórnej zdolności odróżniającej dotyczącej czystej warstwy słownej "200 panoramicznych". Rejestracja tytułu prasowego odbywa się na podstawie art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1914, dalej zwanej "p.p."). Ma ona charakter formalny i w ramach samej procedury nie bada się zdolności odróżniającej zgłoszonego tytułu w porównaniu z tymi, które już zostały zarejestrowane. W polskim systemie prawnym nie występuje bowiem podział na tytuły mocne i słabe. Zgodnie natomiast z art. 21 p.p. organ rejestracyjny odmówi rejestracji, jeżeli wniosek nie zawiera danych, o których mowa w art. 20 ust. 2, lub jej udzielenie stanowiłoby naruszenie prawa do ochrony nazwy istniejącego już tytułu prasowego. Stąd kontrola Sądu rejestrowego ogranicza się jedynie do sprawdzenia, czy wszystkie wymogi formalne zostały zachowane oraz do jednej merytorycznej kwestii, a więc czy zgłaszany tytuł nie jest tożsamy z tym, który został już zarejestrowany. Z tego też względu ustawodawca przewidział do załatwienia sprawy rejestracji dziennika lub czasopisma tryb nieprocesowy, który nie wymaga przeprowadzenia rozprawy, a rozstrzygnięcie Sądu rejestrowego opiera się jedynie na dowodach, oświadczeniach dostarczonych przez wnioskodawcę. W odniesieniu do samego tytułu bada się jedynie czy w rejestrze dzienników i czasopism występuje już tożsamy ze zgłoszonym. Stąd nie z punktu widzenia nabycia wtórnej zdolności odróżniającej nie ma znaczenia fakt, że zgłoszone do udzielenia prawa ochronnego oznaczenie zostało zarejestrowane jako tytuł prasowy. Świadczy to jedynie o tym, że tożsamy tytuł nie został wcześniej zarejestrowany. Natomiast mogą zostać zarejestrowane tytuły nawet bardzo podobne, a nawet w niewielkim tylko stopniu różniące się do tego, którym posługuje się skarżąca. Należy również stwierdzić, że zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie przesądzona jest kwestia, że zarejestrowanie określonego zwrotu jako tytułu prasowego nie wiąże się z powstaniem prawa podmiotowego do tytułu. Strona tytułowa wskazanego periodyku jest dynamiczna, stąd pomimo ogólnej zasady, że odbiorca największą uwagę zwraca na warstwę słowną oznaczenia, w tym przypadku wobec nadmiaru efektów uwaga jest skoncentrowana na grafice, a więc na pewną kompozycyjną całość. Ta złożona grafika zwraca uwagę odbiorcy, a nie napis o charakterze informacyjnym ze wskazaniem na ilość krzyżówek panoramicznych znajdujących się w konkretnym periodyku. Z faktu natomiast samego używania w ramach tak złożonej grafiki elementu słownego "200 panoramicznych" nie wynika, aby charakter odróżniający nabyła sama warstwa słowna "200 panoramicznych". Brak jest natomiast dowodów wskazujących na nabycie wtórnej zdolności odróżniającej samej warstwy słownej funkcjonującej w ramach złożonej grafiko strony tytułowej periodyku skarżącej, co słusznie zauważył zarówno organ, jak i Sąd I instancji. Co więcej, znaczna część dowodów odnosi się do skarżącej jako takiej a więc A. Sp. z o.o. w C. bez odnoszenia się do zgłoszonego znaku "200 panoramicznych". Istotne jest natomiast przy badaniu wtórnej zdolności odróżniającej wykazanie, aby w następstwie tego używania zainteresowany krąg odbiorców faktycznie postrzegał towar lub usługę, oznaczone samym tylko znakiem zgłoszonym do rejestracji, jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, ale postrzeganie to musi się odnosić do zgłoszonego znaku. Stąd dopuszczalne jest wywodzenie wtórnej zdolności odróżniającej dla znaku z posługiwania się nim jako elementem większej całości, ale wówczas koniecznej jest udowodnienie, że to po tym elemencie zgłoszonym odbiorca identyfikuje towar jako pochodzący od konkretnego podmiotu. Z kolei warunek ten nie został udowodniony przez skarżącą. Przedstawione dowody zostały natomiast w sposób kompleksowy ocenione przez organ i skontrolowane przez Sąd I instancji i zdaniem NSA kontrola ta była prawidłowa. Stąd stan faktyczny został w niniejszej sprawie ustalony prawidłowo, a zarówno organ, jak i kontrolujący go Sąd równie prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego. Zgłoszony znak nie nabył bowiem wtórnej zdolności odróżniającej w dacie jego zgłoszenia, stąd prawidłowa była decyzja organu odmawiająca udzielenia prawa ochronnego oraz Sądu I instancji oddalającego skargę. Należy również wskazać, iż analogiczne sprawy (pod względem faktycznym i prawnym) były już przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sąd ten wypracował jednolita linię orzeczniczą w tym zakresie. Wskazać tu trzeba na wyroki NSA z: 20 grudnia 2012 r. (II GSK 1278/11), z 24 lipca 2013 r. (II GSK 38/12), z 2 października 2014 r. (II GSK 714/13), z 14 listopada 2014 r. (II GSK 1605/13), z 17 lutego 2015 r. (II GSK 2271/13), z 13 maja 2015 r. (II GSK 462/14) (dot. 100). We wszystkich wskazanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził brak pierwotnej i wtórnej zdolności odróżniającej dla takich znaków jak "100", "200", "300", "500", "1000", niepodzielając również argumentacji strony skarżącej co do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej tych znaków na podstawie materiałów dotyczących sprzedaży i reklamy znaków: "100 panoramicznych", "200 panoramicznych", "300 panoramicznych", "500 panoramicznych", "1000 panoramicznych". Również zapadły już orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do wtórnej zdolności odróżniającej oznaczeń słownych "100 panoramicznych", "400 panoramicznych" czy "500 panoramicznych", (zob. wyroki NSA z: 01.04.2025, II GSK 1219/21, 01.04.2025r., II GSK 1608/21, 18.12.2018r., II GSK 1630/18), w których również została wypracowana jednolita linia orzecznicza o braku zarówno pierwotnej, jak i wtórnej zdolności odróżniającej wskazanych oznaczeń. Ocena taka została wyrażona zarówno na gruncie systemu unijnego. W odniesieniu bowiem do tak sformułowanych znaków słownych odmówiono udzielenia ochrony jako unijnych znaków towarowych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1). Orzeczenie zostało wydane przez sąd unijny w sprawach T‑117/18 do T‑121/18 (wyrok Sądu z 26 czerwca 2019 r., ECLI:EU:T:2019:447). Wszystkie wymienione wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sąd unijnego dotyczyły znaków analogicznych do spornego znaku "200 panoramicznych" oraz zostały wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela poglądy i argumentację NSA zaprezentowaną we wskazanych wyrokach o braku nabycia przez tego typu znaki wtórnej zdolności odróżniającej w wyniku intensywnego i długotrwałego używania tych oznaczeń w postaci słowno-graficznych znaków towarowych. Niewątpliwie wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej wymaga nie tylko używania oznaczenia, ale używania go jako znaku towarowego oraz warunkiem jest, aby w dacie zgłoszenia do rejestracji części innego znaku, przeciętny konsument rozpoznawał wyłącznie na podstawie tego znaku towar jako pochodzący od określonego przedsiębiorcy. Ten warunek nie został spełniony w niniejszej sprawie. W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 listopada 2021
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Dorota Dąbek Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny