Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1536/23

Wyrok NSA z 9 października 2025 r., II GSK 1536/23 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
9 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Barbara Leszczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 197/23 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 stycznia 2023 r. nr BP.501.790.2022.2152.WA7.348550 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w B. 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z 17 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 197/23 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z 16 stycznia 2023 r., nr BP.501.790.2022.2152.WA7.348550 w przedmiocie kary pieniężnej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Podczas kontroli drogowej samochodu osobowego marki F. o nr rej. [...], przeprowadzonej [...] września 2021 r. około godz. 12:10 w Warszawie na terenie portu lotniczego Warszawa Okęcie stwierdzono, że kierujący pojazdem P. T., obywatel G., przewoził zarobkowo pasażera z [...] w Warszawie na teren Portu Lotniczego Warszawa Okęcie. Pasażer zamówił usługę przewozu korzystając z aplikacji Bolt. Za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę 11,27 zł gotówką, za którą drogą elektroniczną otrzymał paragon fiskalny na kwotę 11,27 zł wystawiony przez Skarżącą. Podczas kontroli stwierdzono także, że kontrolowany pojazd nie posiadał żadnych zewnętrznych oznaczeń świadczących o tym, że kierujący wykonuje przewóz taksówką. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr 1628/2021 z 28 września 2021 r., który kierowca podpisał i przyjął bez zastrzeżeń. Organ I instancji ustalił także, że Spółka posiada: - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przez Prezydenta Miasta Białegostoku; - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną przez Prezydenta m.st. Warszawy; - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzieloną przez Prezydenta Miasta Białegostoku; - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie miasta Warszawy, udzieloną przez Prezydenta m.st. Warszawy. Jednakże kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do ww. licencji. W oparciu o powyższe ustalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 30 marca 2022 r., na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r, poz. 180; dalej: u.t.d.), nałożył na Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł za następujące naruszenia: - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę (800 zł), - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument (500 zł), - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (8000 zł). Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z 16 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej przywołał przepisy ustawy o transporcie drogowym, m.in. art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 5, 4a, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust.1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 oraz l.p. 1.12., 1.5. i 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wspomnianym wyrokiem na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że działanie Spółki mieści się w ramach krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju. Nie uwzględnił stanowiska Spółki, że podmiotem wykonującym transport był kierowca, który działał we własnym imieniu, a nie w imieniu i na rzecz Spółki. Odwołał się do art. 4 pkt 6a u.t.d. definiującego przewóz drogowy w powiązaniu z art. 4 pkt 3 określającym transport drogowy, obejmujący także krajowy transport drogowy zdefiniowany w art. 4 w pkt 1 ww. aktu. Skarżąca zaś, jak wynika z ogólnie dostępnego systemu teleinformatycznego Krajowego Rejestru Sądowego, została do tego rejestru wpisana 5 listopada 2019 r., a jako przedmiot przeważającej działalności wpisano także działalność taksówek osobowych. Ponadto organy licencyjne potwierdziły posiadanie przez Spółkę licencji w zakresie przewozu osób taksówką i licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Dlatego za nieuzasadnione WSA uznał zarzuty dotyczące nieustalenia, że Spółka podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób. Spółka jest bowiem profesjonalnym, zarejestrowanym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na przewozie osób. Nie zmieniało charakteru działania Spółki, że usługę zamówiono za pomocą aplikacji Bolt. Sąd stwierdził, że sposób działania aplikacji Bolt jest faktem powszechnie znanym i dostępnym na stronie internetowej. Zgodnie z Ogólnymi Warunkami dla Kierowców korzystających z aplikacji Bolt, dostępnymi na stronie internetowej – za pomocą której został zamówiony przejazd - wykonawcą przewozu jest flota - dostawca usług posiadający odpowiednią licencję, w imieniu którego przewóz wykonuje kierowca. Sąd I instancji nie uwzględnił więc zarzutów skargi, że organy nie wykazały powiązania miedzy kierowcą a Spółką, gdyż to wprost wynika z zasad funkcjonowania aplikacji Bolt. Odwołał się również do wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-434/15), w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał, TSUE) poddał analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest aplikacja Taxify (obecnie Bolt) czy Uber. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Trybunał uznał, że kierowcy wykonujący przewozy osób na podstawie aplikacji Bolt czy Uber korzystający z aplikacji udostępnianej im przez "przedsiębiorstwo", nie wykonują przewozów we własnym imieniu, lecz w imieniu "przedsiębiorstwa", w tym przypadku Spółki. Organizowanie usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a kontrolowany przewóz nie miał zatem charakteru jednorazowego. Ponadto, przewóz ten miał charakter odpłatny. Sąd przyjął, że wykonywany w dniu kontroli przewóz był przewozem okazjonalnym, określonym w art. 4 pkt 11 u.t.d. W rozpatrywanej sprawie Spółka posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Zdaniem WSA, nie można było jednak stwierdzić, że Spółka wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję. Przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia "przewozów okazjonalnych" poza pojęciem "wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób". W ocenie WSA skontrolowanym pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, ale przewóz okazjonalny, zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. Zdaniem WSA, ustaleń w tym zakresie nie podważał zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U. L 300 s. 88 z 14.11.2009; dalej: rozporządzenie nr 1073/2009), polegający na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w tym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Sąd I instancji stwierdził, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. Chociaż w rozporządzeniu nr 1073/2009 za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4), to przy ocenie tych kryteriów niezbędne jest jednak uwzględnienie treści punktu 7 uwag wstępnych do ww. rozporządzenia: "Należy wziąć pod uwagę elastyczne rozwiązania, z zastrzeżeniem niektórych warunków dotyczących szczególnych usług regularnych i niektórych usług okazjonalnych, celu zaspokojenia potrzeb rynku". Przy tym w sprawie przewóz dokonywany był samochodem osobowym, a nie autobusem lub autokarem. Stąd rozwiązania przyjęte w ww. rozporządzeniu nie muszą być stosowane wprost. W ocenie WSA, przewóz jednej osoby nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób. Dlatego też może on zawęzić skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, jeśli przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zmiana charakteru świadczonej przez Skarżącą usługi na przewóz inny niż okazjonalny. Sąd I instancji stwierdził więc, że Spółka wykonywała przewóz okazjonalny, bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a mianowicie, że można go wykonać pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przedmiotowy samochód został fabrycznie poznaczony do przewozu 5 osób i tak też zarejestrowany, co jest okolicznością niesporną. Nie zachodził również przypadek, o którym mowa w art.18 ust. 4b u.t.d. uzasadniający odstąpienie od spełnienia ww. wymogu konstrukcyjnego. Uzasadnione było więc wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł w myśl l.p 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. Zasadnie zdaniem WSA też nałożono na Spółkę karę pieniężną za brak zgłoszenia w terminie organowi licencyjnemu zmiany danych, gdyż przedmiotowy pojazd nie został bowiem zgłoszony do posiadanej przez Spółkę licencji. Zgodnie z art. 14 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi licencyjnemu zmian określonych w pkt 1 i 2 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Stosownie natomiast do art. 14 ust. 2 jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Z porównania dat: kontroli przeprowadzonej 28 września 2021 r. i pism informujących o braku zgłoszenia ww. pojazdu pochodzących z 14 i 15 grudnia 2021r., wynikało przekroczenie ujętego w art. 14 u.t.d. terminu 28 dni od dnia powstania zmiany na jej zgłoszenie. Uzasadniało to więc wymierzenie za powyższe naruszenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł, zgodnie z l.p. 1.5 zał. nr 3 do u.t.d. Zdaniem Sądu, zaistniały w sprawie również przesłanki do wymierzenia Spółce kary za brak okazania wypisu z licencji, bowiem na taki obowiązek jednoznacznie wskazuje brzmienie art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, a więc i w wypis z licencji, stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d. spoczywa na przedsiębiorcy. To przedsiębiorca odpowiedzialny jest co najmniej za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym stosowne wypisy z licencji, które nie może ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewozu i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli. WSA uznał, że zasadnie więc nałożono na Spółkę karę w wysokości 500 zł za niewyposażenie kierowcy w ww. dokument (i.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). WSA uznał, że zasadności nałożenia kar za naruszenia z Ip. 1.5 i z Ip. 1.12 nie podważa zarzut skargi, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego przez wymierzenie kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji i brak wyposażenia kierowcy w wypis z licencji, w sytuacji, w której organ stwierdził, że Spółka nie posiadała na dzień kontroli ważnej licencji do wykonywania przewozu okazjonalnego. Taka interpretacja przepisów u.t.d., zdaniem WSA, zwłaszcza art. 5b ust. 1, prowadziłaby w przypadku realizowania przewozu okazjonalnego niezgodnie z przepisami ustawy do obchodzenia ogólnej zasady, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, a więc jej skutkiem byłoby wyjęcie spoza reglamentacji prawnej (licencjonowania) przewozu okazjonalnego osób pojazdami niespełniającymi stosownego kryterium konstrukcyjnego. Byłaby to więc wykładania wbrew celowi przepisów ustawy, których założeniem jest regulowany dostęp do realizacji usług przewozu osób, co wynika między innymi z potrzeby kontroli przestrzegania przez podmioty realizujące przewóz niezbędnego profesjonalizmu i bezpieczeństwa pasażerów. Sąd I instancji uznał również, że organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione były zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, że GITD nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że Spółka dopuściła się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniosła Spółka, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji GITD, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie: I prawa materialnego w postaci: 1) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącej kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącą nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką – na którą Skarżąca posiada odpowiednią licencję; 2) niewłaściwego zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz w zw. z Ip. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu Skarżącej kary za niezgłoszenie zmian danych do licencji, w sytuacji, w której organ w zaskarżonej decyzji stwierdził w sposób jednoznaczny, że Skarżąca nie posiadała na dzień kontroli ważnej licencji uprawniającej jej do wykonywania tzw. przewozu okazjonalnego; 3) niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 oraz art. 18 ust 4 a b ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z poźn.zm.) w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do w/w ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącą kasacyjnie wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 4) niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 u.t.d. w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób); W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie, na mocy art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach: II GSK 1536/23, II GSK 270/24 i II GSK 483/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Strony nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie zauważenia wymaga, że postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz podniesione zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej, stwierdzając ich oczywistą bezzasadność. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a więc naruszeniu prawa materialnego przez błędne zastosowanie, a to oznacza, że wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia, z których wynika, że poddany kontroli drogowej w dniu [...] września 2021 r. samochód osobowy marki F. o nr rej. [...], posiada 5 miejsc siedzących wraz z kierowcą, nie jest oznakowany jako taksówka. Pasażer, który podróżował tym pojazdem na trasie [...] w Warszawie - Port Lotniczy Warszawa- Okęcie w Warszawie, zamówił przejazd przy użyciu aplikacji Bolt zainstalowanej na jego telefonie, a za kurs zapłacił gotówką. Podmiotem wykonującym przewóz była skarżąca Spółka, która posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, a także licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie m. st. Warszawy, niemniej kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do żadnej z tych licencji. Należy podnieść, że skoro w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie pozytywnej oceny legalności ustalonej w postępowaniu administracyjnym podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji, jak również nie zakwestionowano prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych powyżej jako wzorce kontroli, to za bezzasadny należało uznać zarzut błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie: art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy, przez przyjęcie, że Spółka wykonywała krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób oraz przewóz drogowy okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 1 i 2 lit. a, b, c u.t.d.). Na tle ustalonego i niepodważonego skutecznie stanu faktycznego sprawy Skarżąca niewątpliwie wykonywała czynności z zakresu przewozu osób (art. 4 pkt 6a u.t.d.), a wykonany przez nią przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., albowiem nie stanowił on przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W kwestii rozumienia przejazdu okazjonalnego wypowiadał się NSA w szeregu orzeczeniach (m. in. w wyrokach z: 8 lipca 2021 r., sygn. II GSK 1344/18; 24 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 330/19; 25 maja 2022 r., sygn. II GSK 103/19; 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 421/20; 28 września 2023 r., sygn. II GSK 683/20; 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 20/21 i II GSK 624/21; 18 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 313/21; 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1034/21; 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1456/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl) i Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zasadnicze argumenty wyrażone w uzasadnieniach wspomnianych wyroków. Za bezzasadny należało uznać także zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. niewłaściwego zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. W dotychczasowym orzecznictwie NSA zajęto jednoznaczne stanowisko, że w art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. ustawodawca wyraźnie stwierdza, że przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Natomiast za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, na podstawie lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., przewidziano karę pieniężną w wysokości 800 zł – za każdą zmianę. Ujawnienie w trakcie jednej kontroli naruszeń opisanych w lp. 1.5 oraz z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. skutkuje odpowiedzialnością za obydwa typy naruszeń, które są względem siebie niezależne, co wynika z art. 92a ust. 1 (Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie...) i ust. 7 u.t.d. (Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia (...): 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy) w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. zatytułowanym: "Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art.92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych, za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń". Sam fakt wykonywania przez Skarżącą przewozu okazjonalnego pojazdem konstrukcyjnie niedostosowanym i niezgłoszonym do posiadanej licencji na samochody osobowe, nie może zwalniać jej z obowiązku dokonania takiego zgłoszenia tylko z tego względu, że pojazd, jakim wykonuje tenże przejazd, nie spełnia kryterium konstrukcyjnego w zakresie przewozu określonej liczby osób. Podjęcie i wykonywanie transportu wiąże się z obowiązkiem uzyskania stosownego uprawnienia. W związku z powyższym, wobec posiadania przez skarżącą uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób w postaci licencji, była ona zobowiązana do zgłoszenia wszelkich zmian, w tym także zgłoszenia pojazdu do posiadanego uprawnienia (por. wyroki NSA z: 20 lutego 2025r., sygn. akt II GSK 1404/21; 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1580/21; 6 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1072/22; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt posiadania przez Spółkę licencji taksówkowych nie oznaczał także, że kontrolowany przewóz należało traktować jako przewóz taksówką. Nie został pojazd ten zgłoszony do którejkolwiek posiadanych przez Spółkę licencji. Pojazd ten do tego nie posiadał oznakowania i elementów, wymienionych w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022). Według tej regulacji taksówkę wyposaża się (ust. 1) w m.in.: taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje (pkt 1), chyba że aplikacja mobilna spełniała wymogi z art. 13b u.t.d. i wydanego na podstawie art. 13b ust. 4 u.t.d. rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie aplikacji mobilnej służącej do rozliczania opłaty za przewóz osób (Dz. U. poz. 954); dodatkowe światło z napisem "TAXI" (pkt 8), odpowiadające następującym warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. Natomiast pojazd ten był nieoznakowany i spełniał kryteria z art. 18 ust. 5 u.t.d. W myśl ostatniego powołanego przepisu przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, co tylko potwierdzało charakter wykonywanego przewozu. Nie mógł zostać również poddany analizie merytorycznej zarzut naruszenia art. 18 ust. "4 a b" u.t.d., ponieważ w rozważanym tekście prawnym nie ma tego rodzaju jednostki redakcyjnej. Niezrozumiały i oczywiście błędny jest także zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (wersja przekształcona: Dz.U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 88 z późn. zm.) przez uznanie, ze przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). Stawiając powyższy zarzut, Skarżąca kasacyjnie nie dostrzegła, mimo że WSA kwestię tę wyczerpująco wyjaśnił, że ww. rozporządzenie nr 1073/2009 ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty (UE) przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem (art. 1 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2-3), a także do krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, wykonywanego tymczasowo przez przewoźnika niemającego siedziby w danym państwie członkowskim, zgodnie z rozdziałem V tego rozporządzenia (art. 1 ust. 4). W związku z powyższym sformułowane w tym akcie definicje terminów: "usługi regularne", "szczególne usługi regularne" lub "usługi okazjonalne", jako odnoszące się do przewozu grupowego (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia: przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę), nie mają zastosowania do przewozów okazjonalnych w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. w zakresie, w jakim przewozy te nie są przewozami okazjonalnymi w autobusowym i autokarowym przewozie osób na terytorium UE.\ W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 sierpnia 2023
Hasła tematyczne
Kara administracyjna Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Andrzej Skoczylas Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Izabella Janson

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny