II GSK 1374/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Związku A o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 906/19 w sprawie ze skargi Spółki B na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia dopuścić Związek A do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Wyrokiem z 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 906/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki B (dalej zwanej "Skarżącą"), uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "GIF") z [...] marca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] listopada 2018 r., którą odmówiono Skarżącej zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. GIF złożył skargę kasacyjną od tego wyroku. Pismem z 1 kwietnia 2021 r. Związek A (dalej zwany "Związkiem") wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika. Związek stwierdził, że udział w postępowaniu w charakterze uczestnika jest uzasadniony jego celami statutowymi, do których należy udział w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających wpływ na prawa członków Związku oraz występowanie w imieniu członków Związku do przedstawicieli organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego i władz sądowych wszystkich szczebli, w sprawach związanych z interesami pracodawców. Zdaniem Związku, za dopuszczeniem go do postępowania przemawiają też argumenty natury ogólnospołecznej, związane z ochroną interesów pacjentów, ochroną zdrowia publicznego oraz urzeczywistnianiem wartości społeczeństwa obywatelskiego, pluralizmu i wolności zrzeszania się. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status prawny, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Związek we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazał, że zaszły ww. przesłanki. Związek posiada bowiem status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 ppsa, skoro jest związkiem pracodawców w rozumieniu ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1809 ze zm.). Ponadto, zrzesza osoby prawne prowadzące działalność apteczną oraz podmioty prowadzące działalność usługową na rzecz podmiotów prowadzących działalność apteczną (§ 3 ust. 1 statutu). Za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawiają również jego cele statutowe, do których należy m.in. występowanie w imieniu członków Związku do przedstawicieli organów administracji państwowej, samorządu terytorialnego i władz sądowych wszystkich szczebli, w sprawach związanych z interesami pracodawców (§ 5 pkt 3 statutu), wspieranie członków wobec organów nadzoru farmaceutycznego i innych organów związanych z ochroną zdrowia, administracji rządowej i samorządowej (§ 5 pkt 13 statutu), występowanie do organów władzy i administracji publicznej, w tym do organów władzy sądowniczej w sprawach dotyczących zrzeszonych członków Związku (§ 5 pkt 15 statutu) oraz udział na podstawie odrębnych przepisów w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających wpływ na prawa członków Związku (§ 5 pkt 16 statutu). Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu dotyczy m.in. prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1015) w kontekście tego, czy do zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wydanych przed wejściem w życie tej ustawy mają zastosowanie normy wprowadzone tą ustawą, m.in. zmieniające katalog warunków podmiotowo-przedmiotowych uzyskiwania nowych zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cele Związku, jakimi są występowanie w imieniu członków Związku m.in. do władz sądowych wszystkich szczebli, w sprawach związanych z interesami pracodawców, jak również udział w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających wpływ na prawa członków Związku, wpisują się w zakres tego postępowania. Za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawia interes publiczny, a udział Związku będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł o dopuszczeniu Związku do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.