II GSK 1374/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Naczelnej Izby Aptekarskiej o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 906/19 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia dopuścić Naczelną Izbę Aptekarską do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Wyrokiem z 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 906/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki A (dalej zwanej "Skarżącą"), uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej zwanego "GIF") z [...] marca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] listopada 2018 r., którą odmówiono Skarżącej zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. GIF złożył skargę kasacyjną od tego wyroku. Pismem z 22 kwietnia 2021 r. Naczelna Izba Aptekarska (dalej zwana "Izbą") wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Izba wskazała, że jest organizacją społeczną, a jej udział w postępowaniu w charakterze uczestnika jest uzasadniony jej celami statutowymi, które znajdują też podstawę w przepisach ustawy z 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1419 ze zm.). Izba przedstawiła obszerną argumentację na poparcie swojego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status prawny, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Izba we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazała, że zaszły ww. przesłanki. Izba posiada bowiem status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 ppsa, skoro jest organem samorządu zawodowego. Za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawiają jej cele statutowe, do których należy m.in.: - wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni (art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich); - zajmowanie stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o izbach aptekarskich; - analizowanie i opiniowanie działalności w zakresie m.in. dystrybucji produktów leczniczych (por. art. 39 ust. 1 pkt 11 ustawy o izbach aptekarskich); - sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu farmaceuty (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich); - reprezentowanie zawodu farmaceuty i obrona jego interesów (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich); - troskę o zachowanie godności i niezależności zawodu farmaceuty (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o izbach aptekarskich); - współdziałanie m.in. z organami administracji publicznej w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o izbach aptekarskich). Przedmiotem niniejszego postępowania jest odmowa dokonania zmiany decyzji w sprawie zezwolenia na prowadzenie apteki. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu dotyczy m.in. prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1015) w kontekście tego, czy do zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wydanych przed wejściem w życie tej ustawy mają zastosowanie normy wprowadzone tą ustawą, m.in. zmieniające katalog warunków podmiotowo-przedmiotowych uzyskiwania nowych zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cele Izby, takie jak zajmowanie stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi, czy reprezentowanie zawodu farmaceuty i obrona jego interesów - wpisują się w zakres tego postępowania. Za dopuszczeniem Izby do udziału w postępowaniu przemawia interes publiczny, a udział Izby będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 ppsa, orzekł o dopuszczeniu Izby do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.