II GPP 22/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi Ł. L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SPP/Wa 109/21 w sprawie ze skargi Ł. L. na uchwałę Prezydium Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich postanawia: oddalić skargę.

Pismem z dnia 13 grudnia 2021 r., Ł. L. wniósł skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania w sprawie jego wniosku o udzielenie prawa pomocy w sprawie z wniesionej przez niego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2021 r., w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów radcowskich. W motywach skargi Ł. L. podniósł, że wniosek o udzielenie mu pomocy prawnej złożył w czerwcu 2021 r. Ostatnia czynność w sprawie została wykonana we wrześniu 2021 r., zaś zgodnie z informacją uzyskaną przez skarżącego w WSA w Warszawie sprawa pozostawała w referacie referendarza sądowego nie rozpoznana i bez wyznaczonego terminu jej załatwienia. W ocenie skarżącego nierozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez pół roku jest niedopuszczalne, wobec czego wniósł o natychmiastowe podjęcie czynności merytorycznych w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wywiedziona w sprawie skarga Ł. L. na przewlekłość postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu z następujących przyczyn. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 75), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosowanie zaś do treści art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Mając na uwadze motywy wniesionej skargi oraz okoliczności, jakie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając rzeczoną skargę zobligowany jest wziąć pod rozwagę, wskazać należy na następującą chronologię czynność podejmowanych w sprawie, wynikającą z analizy akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze VI Spp/Wa 109/21: wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wpłynął do wymienionego Sądu w dniu 23 czerwca 2021 r. (k: 2 akt sprawy). Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2021 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku oraz nadesłania szczegółowo wymienionych dokumentów, które Referendarz sądowy uznał za niezbędne do rozpoznania wniosku. Wezwanie to zostało wysłane do skarżącego w dniu 27 lipca 2021 r. (k: 4 i 5 akt sprawy). Pismo strony stanowiące odpowiedź na to wezwanie wpłynęło do WSA w Warszawie w dniu 10 sierpnia 2021 r. (k: 10) i wobec jego treści, zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2021 r. (k: 11 akt sprawy), skarżący został ponownie wezwany do przedłożenia, w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i finansowej. Wezwanie to zostało nadane do strony w dniu 27 sierpnia 2021 r. (k: 42 akt sprawy). Pismem z dnia 2 września 2021 r., które do WSA w Warszawie wpłynęło w dniu 6 września 2021 r. (k: 44), skarżący złożył odpowiedź na wezwanie ustosunkowując się do żądania przedłożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów źródłowych. Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2021 r., Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie, w związku z usprawiedliwioną nieobecnością dotychczas rozpoznającego wniosek Referendarza, wyznaczył nowego Referendarza do rozpoznania rzeczonego wniosku (k: 48 akt sprawy). Skutkiem zarządzenia było wydanie w dniu 13 grudnia 2021 r., postanowienia odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego (k: 49 akt sprawy). Mając na uwadze opisany stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy doszło do przewlekłości postępowania. Podejmowane przez Referendarza sądowego czynność w związku z wnioskiem, tak pod względem terminowości, jak i względem niezbędnych do uzyskania od wnioskodawcy informacji mających znacznie dla rozpoznania wniosku, nie wskazują na opieszałość czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Daty kierowanych do strony wezwań wskazują, że zarówno wniosek, jak i następczo przedstawiane przez stronę pisma i zawarte w nich twierdzenia rozpatrywane były bez zbędnej zwłoki i z należytą analizą posiadanych i wymaganych informacji pozwalających na rzeczowe rozpoznanie żądania udzielenia skarżącemu prawa pomocy. Podniesione w motywach skargi stanowisko o niedopuszczalności trwania przedmiotowego postępowania przez pół roku uznać należy za bezpodstawne. Okres trzech miesięcy toczącego się postępowania, od daty wpływu wniosku skarżącego do Sądu do dnia przedłożenia ostatniego z pism procesowych skarżącego wynikał z konieczność uzupełnienia pierwotnie złożonego żądania o dodatkowe informacje niezbędne do rozpoznania wniosku. Luka czasowa w rozpoznaniu wniosku, powstała po dacie 6 września 2021 r., również nie nosi znamion przewlekłości postępowania lub celowej opieszałości w czynnościach sądowych. Wynikała ona z czasowej niezdolności Referendarza rozpoznającego wniosek do pracy (zwolnienie lekarskie). Zaistniały stan został, powołanym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie, usunięty, skutkiem czego było niezwłoczne wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku skarżącego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę na przewlekłość za niezasadną, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.