II GPP 18/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 43/16 oraz VI SAB/Wa 6/18 ze skargi O. D. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie wniosku o przyznanie stypendium sportowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

O. D. w piśmie z dnia 9 maja 2018 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 43/16 oraz VI SAB/Wa 6/18, w sprawie z jego skargi na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie wniosku o przyznanie stypendium sportowego. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie w sprawie z jego skargi z dnia 3 października 2016 r. oraz o odpowiednie zalecenia, uwagi, zobowiązania i wytyczne dla WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł. W uzasadnieniu skargi O. D. podniósł, że Sąd I instancji poczynił kwalifikowane błędy materialne i proceduralne w prowadzonym postępowaniu. Skarżący podkreślił, że całkowity czas procedowania nad wnioskiem o stypendium w administracji wyniósł 10 miesięcy, od dnia jego złożenia do wydania jakiegokolwiek dokumentu mającego zaświadczyć o zakończeniu się przewodu administracyjnego. Kolejnych 7 miesięcy stanowi okres, w którym WSA procedował nad skargą, wydając wyrok. Następne 7 miesięcy minęło do wyroku NSA uwzględniającego skargę kasacyjną. Skarżący wskazał, że razem w postępowaniu sądowym do dnia złożenia niniejszej skargi na przewlekłość minęło Wojewódzkiemu Sądowi I instancji 19 miesięcy od złożenia skargi i do chwili wniesienia niniejszej skargi na przewlekłość nie została ona osądzona. Zdaniem skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny prowadził postępowanie w sposób przewlekły i z naruszeniem procedury. W dalszej części pisma O. D. przedstawił szereg zarzutów odnoszących się do postępowania przed WSA w Warszawie oraz do postępowania przed organem administracji publicznej. Przedstawione okoliczności sprawy, w ocenie skarżącego, miały wpływ na wynik dokonanego postępowania administracyjnego i niewydanie decyzji administracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; powoływanej dalej jako: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (...) uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się strony zarzucającej przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12). Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej oraz na przekroczeniu terminu do załatwienia sprawy, skarżący złożył za pośrednictwem Ministra Sportu i Turystyki pismem z dnia [...] października 2016 r. Organ pismem z dnia [...] listopada 2016 r. złożył odpowiedź na powyższą skargę i wraz ze skargą przekazał akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarządzeniami z dnia 10 listopada 2016 r. WSA zarejestrował wpływ niniejszej sprawy oraz wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesyłką z dnia [...] listopada 2016 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W następstwie złożonego wniosku skarżący, w wykonaniu zarządzenia z dnia 22 grudnia 2016 r., został wezwany pismem z dnia 2 stycznia 2017 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wskazanych w wezwaniu dokumentów i wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. przesłała szereg dokumentów w przedmiotowym zakresie. Kolejno postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwolnił go od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata. W następstwie wydanego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu zarządzenia z dnia 16 marca 2017 r., pismem z dnia 5 kwietnia 2017 r. WSA wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi doręczył odpis odpowiedzi organu na złożoną skargę. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. ustanowiony pełnomocnik skierował do sądu replikę skarżącego na odpowiedź organu na skargę datowaną na dzień [...] kwietnia 2017 r. oraz własną odpowiedź na replikę organu. Wyrokiem z dnia 19 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki. Pismami z dnia [...] maja 2017 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł do WSA wniosek o uzupełnienie wyroku co do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 maja 2017 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] czerwca 2017 r. W konsekwencji do wydanego wyroku WSA pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną pismem z dnia [...] lipca 2017 r., złożonym osobiście na Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 2017 r. Sąd I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. doręczył pełnomocnikowi organu odpis skargi kasacyjnej O. D. Następnie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r. WSA przyznał pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Następnie Minister Sportu i Turystyki pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 20 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny akta sprawy przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozpoznania skargi kasacyjnej. W dniu 29 listopada 2017 r. odbyła się rozprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaś uchylający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji wyrok sądu kasacyjnego w tej sprawie został wydany w dniu 6 grudnia 2017 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesłał pełnomocnikowi skarżącego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie – pismem z dnia [...] lutego 2018 r. - zwrócił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego akta sprawy wraz z wydanym orzeczeniem. Sporządzonym osobiście pismem procesowym z dnia [...] lutego 2018 r. O. D. podtrzymał "wszystkie aspekty skargi na Ministra Sportu i Turystyki". Kolejno postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej za czynności wykonane w ramach zastępstwa prawnego. Następnie losowaniem przeprowadzonym w dniu [...] marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczył ponowny skład do rozpoznania skargi O. D. na bezczynność i przewlekłość organu. Wyrokiem z dnia 9 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Tymczasem w dniu [...] maja 2018 r. do WSA wpłynęła skarga O. D. na przewlekłość postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, datowana na dzień [...] maja 2018 r. Skargę tę Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał w dniu [...] maja 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawę niniejszą zarejestrowano w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zarządzeniem z dnia 18 maja 2018 r. pod sygnaturą akt II GPP 18/18. W świetle powyższego należy stwierdzić, że sprawa została załatwiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bez zbędnej zwłoki, gdyż Sąd I instancji podejmował działania sprawnie i terminowo. Do przedłużenia postępowania doszło jedynie z powodu konieczności rozpoznania wniosków strony i wniesionych przez nią środków zaskarżenia (wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarga kasacyjna). Wbrew stanowisku wnoszącego niniejszą skargę na przewlekłość w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym nie doszło do przewlekłości prowadzonego postępowania, bowiem Sąd I instancji orzekał w sprawie dwukrotnie, przy czym drugie orzeczenie zostało wydane wskutek uchylającego wyroku NSA z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3391/17. W świetle powyższych okoliczności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki, a czynności procesowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego były prowadzone w sposób sprawny. Nadto stwierdzić należy, że Sąd podejmował wszelkie działania terminowo, przy zachowaniu jednocześnie kolejności wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Opisane wyżej czynności były podejmowane przez WSA w Warszawie z uwagi na konieczność rozpoznania wniosków i pism procesowych strony oraz w następstwie nich. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji. Z tych wszystkich przyczyn skargę na przewlekłość postępowania sądowego w niniejszej sprawie należało ocenić jako niezasadną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji.