II GPP 15/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia del. WSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 8 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi O.D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/28/19 w sprawie ze skargi O.D. i K.I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe postanawia: oddalić skargę.

W dniu 25 maja 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga O.D. (dalej: skarżący) na przewlekłość postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19. Skarżący zażądał stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przewlekłości kwalifikowanej postępowania sądowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji oraz wypłaty maksymalnie możliwej kwoty zadośćuczynienia. Według skarżącego do przewlekłości doszło w wyniku bezzasadnego oddalenia przez sąd pierwszej instancji skargi O.D. i K.I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w związku z rozpatrywaniem złożonych przez skarżących w 2014 r. wniosków o stypendia sportowe. Skarżący powołując się na kilkadziesiąt nieprecyzyjnie wskazanych przepisów, tj.: - "art. 1 § 1 i § 2, art. 2 i art. 3 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych", - "art. 1, art. 2, art. 3 § 1, § 2 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 6, pkt 8 i pkt 9, § 3, art. 6, art. 7, art. 10, art. 12, art. 13 § 1 i § 2, art. 32, art. 50 § 1, art. 52 § 1 § 2, art. 53 § 2b, art. 57 § 1 pkt 1, 2 i 3, art. 83 § 1, art. 85, art. 90 § 1 i § 2, art. 91 § 2, art. 96 § 1 i § 2, art. 98 § 1, art. 101 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 103, art. 105, art. 106 § 2, 3, 4, 5, art. 113 § 1, art. 114, art. 132, art. 133 § 1, § 2, art. 134 § 1, § 2, art. 135, 139 § 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, i c, pkt 2 i 3, art. 145a § 1, art. 147 § 1 i § 2, art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3, § 1a, § 1b, § 2, art. 150, art. 151, art. 153, art. 154 § 7, art. 155 § 1, art. 170 i art. 171 ustawy o ppsa", - "art. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 2, art. 5 § 2 pkt 3 i pkt 6, art. 7, art. 7a §, art. 7b, art. 8 § 1 i § 2, art. 9, art. 10 § 1 i § 3, art. 11, art. 12 § 1 i § 2, art. 15, art. 17 pkt 1, art. 19, art. 28, art. 35 § 1 § 2 § 3 i § 3a i § 5, art. 36 § 1 i § 2, art. 37 § 1 pkt 1, pkt 2, § 5, § 6 pkt 1, art. 38, art. 57 § 3, art. 61 § 1, art. 62, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 79 § 1, art. 79a § 1 i § 2, art. 80, art. 89 § 2, art. 91 § 3, art. 95 § 1, art. 104 § 1 i § 2, art. 106 § 1, art. 107 § 1 pkt 4, 5, 6, 9, § 3, art. 110, art. 127 § 1 i § 2, art. 128, art. 136 § 1 i § 2, art. 138 § 1 pkt 2, § 2 i § 2a, art. 139, art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 6, § 3, art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 7, art. 157 § 1, art. 161 § 3, art. 163b § 2 , art. 163e § 1, art. 221 § 1 i § 3, art. 222, art. 227, art. 229 pkt 2 in fine, art. 231 § 1, art. 233 in principio, art. 236 § 1, art. 238 § 1, art. 241 ustawy o KPA"; - "art. 1, art. 6 u. 1 i u. 2, art. 7 u. 1 pkt 10, art. 29a u. 1, art. 30 u. 1, u. 2 pkt 1, art. 39 u. 1, art. 40 u. 1, art. 91 u. 1 in principio, art. 101 u. 1 i art. 101a u. 1 i u. 2 oraz art. 102, ustawy o samorządzie gminnym"; - "art. 1, art. 3 pkt 1, art. 4 pkt 3, pkt 4 lit. b, lit. e, art. 6, art. 8 u. 1 pkt 3, pkt 4 i art. 13 u. 1, u. 2, ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania"; - "§ 1 - § 2, § 6, § 9, § 10, § 11, § 21 u. 1 pkt 1 i u. 2, § 23 u. 1, § 24 u. 1 pkt 1, § 25 u. 1 i u.2 pkt 1, 2 i 3, § 134 pkt 1 i pkt 2, § 135, § 139 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej jako niestosowanie art. 3 § 1, art. 133, art. 134 § 1 i § 2 i art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, i c, pkt 2 i 3, art. 145a § 1, art. 147 § 1 i § 2, art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3, § 1a, § 1b,§ 2 i innych proceduralnych przepisów ustawy o ppsa"; - "art. 1, art. 2, art. 7, art. 30, art. 31 u. 1, art. 37 u. 1, art. 45 u. 1, art. 58 u. 1, art. 73 u. 1, art. 77 u. 1, art. 68 u. 5, art. 83, art. 94, art. 175 u. 1 i art. 178 u. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i treści Jej Preambuły"; zarzucił sądowi pierwszej instancji nieosądzenie skargi w kontekście obowiązującego systemu prawa. W uzasadnieniu skarżący przedstawił szereg zarzutów odnoszących się do postępowania przed WSA w Warszawie oraz do postępowania przed organem administracji publicznej w przedmiocie nierozpoznania jego wniosków o stypendia sportowe, przewlekłości i bezczynności organów w tych postępowaniach oraz wadliwej kontroli sądów administracyjnych postępowań prowadzonych przez organy skutkującej dalszą przewlekłością tych postępowań oraz negatywnymi materialnymi konsekwencjami dla strony. Pismem z 20 maja 2021 r. skarżący uzupełnił wniesioną skargę o kolejne zarzuty naruszenia: - art. 22 u. 1 i u. 2 w związku z art. 1, art. 3 pkt 6 ustawy o kulturze fizycznej w zw. z: - art. 35 u. 1 i u. 2 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy o sporcie kwalifikowanym w zw.: - art. 31 u. 1 i u. 3 w zw. z art. 2 u. 1 ustawy o sporcie, w świetle: - art. 68 u. 5 w zw. z art. 1, art. 2, art. 7, art. 8 u. 1 i u. 2, art. 31 u. 3, art. 37 u. 1, art. 87 u. 1 i u. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podnosząc zarzuty wobec procedury załatwiania wniosków o stypendia sportowe w świetle obowiązujących w tym względzie uchwał Rady m. st. Warszawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 75; dalej cyt. jako: ust. o skardze na narusz. prawa strony), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (...), uwzględniając łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższa ocena nie może być oderwana od obowiązku rozpoznawania przez sąd wszystkich spraw wniesionych do tego sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienia NSA z: 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FPP 11/11; 8 maja 2012 r., sygn. akt II FPP 3/12; 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który przewiduje, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, że ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II GPP 7/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ust. o skardze na narusz. prawa strony. Należy wskazać, że skarżący oraz K.I. wnieśli – bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w związku z rozpatrywaniem wniosków o stypendia sportowe. Skarga ta wpłynęła do sądu pierwszej instancji w dniu 18 lutego 2019 r. Zarządzeniem z 28 lutego 2019 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie przesłał ww. skargę do Prezydenta m.st. Warszawy informując, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej cyt. jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zarządzenie zostało wykonane w dniu 15 marca 2019 r. W dniu 16 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła przekazana przez Prezydenta m.st. Warszawy skarga O.D. oraz K.I. na bezczynność i przewlekłość ww. organu. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SAB/Wa 28/19. Zarządzeniem sędziego z 3 czerwca 2019 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi. Natomiast zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 16 września 2019 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne w dniu 29 października 2019 r. celem rozpoznania w trybie uproszczonym i wyznaczono skład sądu. Wyrokiem z 29 października 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 28/19, WSA w Warszawie oddalił skargę O.D. i K.I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w związku z rozpatrywaniem wniosków z 2014 r. o stypendia sportowe. Na mocy zarządzenia z dnia 29 października 2019 r. odpis wyroku doręczono pełnomocnikowi O.D. i K.I. wraz z pouczeniem o trybie sporządzenia uzasadnienia oraz zaskarżenia wyroku, a także pełnomocnikowi organu – bez pouczenia. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przez pełnomocnika skarżącego w dniu 13 listopada 2019 r. (data wpływu do sądu), w związku z czym 14 listopada 2019 r. akta sprawy przekazano sędziemu sprawozdawcy do uzasadnienia. Sędzia sprawozdawca sporządził uzasadnienie 27 listopada 2019 r., a pozostali członkowie składu podpisali je 2 grudnia 2019 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został przesłany pełnomocnikowi O.D. w dniu 11 grudnia 2019 r. Pismem z 4 sierpnia 2020 r. działający w imieniu O.D. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt VI SAB/Wa 28/19. Zarządzeniem z 5 sierpnia 2020 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarejestrował wniesioną skargę kasacyjną, a jej odpis doręczył K.I. oraz pełnomocnikowi organu. Następnie, po skutecznym uzupełnieniu braków formalnych skargi oraz wniesionej przez pełnomocnika organu odpowiedzi na skargę kasacyjną, zarządzeniem z 11 stycznia 2021 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie przedstawił akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Zdaniem NSA, w tym stanie sprawy sąd pierwszej instancji działał terminowo i sprawnie. Należy zauważyć, że bez zwłoki podejmowane były kolejne kroki zmierzające do merytorycznego rozpoznania skargi, a wyrok został w terminie uzasadniony i niezwłocznie doręczony skarżącemu. Powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że sprawa została załatwiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie bez zbędnej zwłoki, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącego, że w toczącym się postępowaniu sądowym doszło do przewlekłości prowadzonego postępowania, która uzasadniałaby konieczność zasądzenia kwoty 20 000 zł. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący nie powołał argumentów wskazujących na zbyt długie prowadzenie postępowania przez WSA w Warszawie. Natomiast przewlekłości upatruje on w załatwieniu sprawy niezgodnie z jego wolą, co nie świadczy o nieterminowości działania sądu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ust. o skardze na narusz. prawa strony, orzekł jak w sentencji.