II FZ 948/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1162/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1162/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") odrzucił zażalenie P. B. (dalej: "Skarżący") na postanowienie WSA z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 1162/16, utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 września 2016 r. o sygn. akt 1162/16, oddalające wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia WSA wynika, że postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 1162/16 WSA, po rozpatrzeniu sprzeciwu z dnia 28 września 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 września 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 1162/16, oddalające wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis postanowienia, bez pouczenia o prawie jego zaskarżenia, skutecznie doręczono Skarżącemu w dniu 19 października 2016 r. Pismem z dnia 20 października 2016 r. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie, przy czym pismo to zatytułował jako sprzeciw. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że zażalenie, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu. Podał, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. postanowienia wydane przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 260 p.p.s.a. w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego są prawomocne i nie służą od nich żadne środki zaskarżenia. Brak jest też innego przepisu szczególnego umożliwiającego wniesienie zażalenia na takie rozstrzygnięcia. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie Skarżący sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jak trafnie wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu WSA, zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. - w brzmieniu znajdującym zastosowanie w sprawie, tj. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) - rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 - komentarz do art. 260 p.p.s.a.). Przepis art. 260 p.p.s.a., przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy stanowił, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a., należy stwierdzić, że obecnie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie. W konsekwencji trafnie WSA stwierdził, że Skarżącemu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 12 października 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza z dnia 22 września 2016 r. oddalające wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Wobec niedostrzeżenia, by WSA przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszył prawo, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.