II FZ 906/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 620/16 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 620/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA") odmówił D. J. (dalej: "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 kwietnia 2016 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia WSA wynika, że postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. WSA odrzucił skargę Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 11 kwietnia 2016 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było wniesienie skargi z uchybieniem terminu. W piśmie z dnia 12 lipca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 14 lipca 2016 r.) Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumentowała, że skarga została wniesiona w terminie, gdyż 27 maja 2016 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy według rozporządzenia Pani Premier. Stąd według obliczeń Skarżącej dzień 30 maja 2016 r. był ostatnim dniem do złożenia odwołania i dlatego też w tym dniu złożyła skargę. W związku z powyższym nie może być mowy o uchybieniu terminu. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, iż został on złożony w terminie. Argumentacja Skarżącej nie daje jednak podstawy do wnioskowanego przywrócenia terminu. Skarżąca kwestionuje w istocie postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu jej nieterminowego wniesienia. Zresztą odrębnym pismem zażaliła owe rozstrzygnięcie WSA podnosząc podobną argumentację, do tej zaprezentowanej we wniosku o przywrócenie terminu. Jeżeli Skarżąca twierdzi, że nie uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej, to nie może być mowy o przywróceniu terminu. Kwestia dotycząca tego, czy w realiach niniejszej sprawy Skarżąca uchybiła terminowi będzie przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym zainicjowanym przez Skarżącą w związku z odrzuceniem jej skargi. Subiektywne przekonanie o zachowaniu terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że dokonywanie przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie stanowi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. także postanowienia NSA: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez WSA okolicznościach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Dlatego też w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji postanowienia.