II FZ 905/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 80/16 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 2 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 80/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA") odmówił D. J. (dalej: "Skarżąca") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia WSA wynika, że postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. WSA odrzucił skargę Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 2 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. w kwocie 9 zł. Jako przyczynę odrzucenia skargi wskazano nie uiszczenie, mimo prawidłowego wezwania, wpisu sądowego od skargi. WSA podkreślił, że mimo podwójnego awizowania wezwania, Skarżąca nie odebrała korespondencji w terminie, a zatem przyjąć należało że doręczenie wezwania nastąpiło z upływem 14 dni, od dnia złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym. Odpis powyższego postanowienia został doręczony Skarżącej w dniu 6 kwietnia 2016 r. Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) Skarżąca wystąpiła o "przywrócenie terminu do dalszego procedowania w sprawie", który to wniosek został potraktowany jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie WSA, Skarżąca w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. wskazała, że uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy, bowiem operator I. nie doręczył jej korespondencji ani nie pozostawił awiza, gdzie miałaby się zgłosić po odbiór przesyłki pocztowej. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że Skarżąca spełniła jedynie dwie z trzech przesłanek zawartych w art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a warunkujących przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Wniosek złożyła z zachowaniem 7 dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia oraz dokonała czynności, dla której był określony termin. Niemniej jednak, w ocenie WSA, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu było przez nią niezawinione. W przedmiotowej sprawie, Skarżąca wskazuje że operator pocztowy – "I." nie doręczył jej przesyłki sądowej z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co w ocenie Skarżącej, dowodzi o braku jej winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Przeprowadzone przez WSA postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło twierdzeń Skarżącej w powyższym zakresie. Z informacji uzyskanej w ramach postępowania reklamacyjnego spornej przesyłki wynika, że operator pocztowy "I." dokonał pierwszej awizacji przesyłki w dniu 28 stycznia 2016 r., zaś powtórne awizo miało miejsce w dniu 5 lutego 2016 r. Z uwagi na nie odebranie przesyłki przez adresata, korespondencja została zwrócona do nadawcy w dniu 15 lutego 2016 r. Powyższa informacja znajduje odzwierciedlenie na stemplach pocztowych widniejących na niedoręczonej do Skarżącej korespondencji, co było podstawą do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., z uwagi na brak rozważenia przez WSA wszystkich argumentów Skarżącej, podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu a w szczególności faktu, iż Skarżąca nie otrzymała awiza wskazującego gdzie miałaby się stawić po odbiór przesyłki, jak też dochowania przez Skarżącą należytej staranności celem uiszczenia wpisu sądowego w sytuacji, gdy Skarżąca dopełniła wszelkich czynności koniecznych do przywrócenia terminu oraz dotychczas odbierała wszelkie przesyłki adresowane z WSA, co skutkowało błędnym wnioskiem WSA, iż uchybienie terminu miało charakter zawiniony. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały opłacone ani w części ani w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. także postanowienia NSA: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że WSA słusznie uznał, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a powołane przez Skarżącą okoliczności nie wskazują na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności. Za okoliczność braku winy w uchybieniu terminu nie może być uznany powołany przez Skarżącą fakt, że operator pocztowy – "I." nie doręczył jej przesyłki sądowej z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co w ocenie Skarżącej, dowodzi o braku jej winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jak już wyżej trafnie wskazano, przeprowadzone przez WSA postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło twierdzeń Skarżącej w powyższym zakresie. Z informacji uzyskanej w ramach postępowania reklamacyjnego spornej przesyłki wynika, że operator pocztowy "I." dokonał pierwszej awizacji przesyłki w dniu 28 stycznia 2016 r., zaś powtórne awizo miało miejsce w dniu 5 lutego 2016 r. Z uwagi na nie odebranie przesyłki przez adresata, korespondencja została zwrócona do nadawcy w dniu 15 lutego 2016 r. Powyższa informacja znajduje odzwierciedlenie na stemplach pocztowych widniejących na niedoręczonej do Skarżącej korespondencji. Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, to w ustalonych przez WSA okolicznościach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Dlatego też w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji postanowienia.