II FZ 740/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 139/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 18 listopada 2013 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia zwrócić akta Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie celem usunięcia dostrzeżonych braków.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 139/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 5 sierpnia 2015 r. (data nadania) A. P. wniosła pismo potraktowane przez Sąd pierwszej instancji (zarządzenie z dnia 10 sierpnia 2015 r. k. 225), jako zażalenie. Podnieść trzeba, że wymogi formalne zażalenia sprowadzają się do obowiązku uczynienia zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto do: a) wskazania zaskarżonego postanowienia; b) zawarcia wniosku o zmianę lub uchylenie tego postanowienia; c) zawarcia zwięzłego uzasadnienia (art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Wszystkie braki zażalenia, o ile uniemożliwiają mu nadanie prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 p.ps.a. (B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2009, Wolters Kluwer Polska, s. 580). Brak wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia albo zarządzenia tylko wtedy wymaga uzupełnienia, jeżeli z treści zażalenia nie można się domyślić intencji jej autora. To samo dotyczy wymogu zwięzłego uzasadnienia. Rygoryzm formalny, mający swoją podstawę w art. 174 i art. 176 p.p.s.a., nie ma w postępowaniu zażaleniowym miejsca, gdyż wyżej wymienionych przepisów nie stosuje się. Tym samym, jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie NS z dnia 15 lutego 2011 r., II FZ 57/11, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W literaturze podkreśla się również, że obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.) powinien być realizowany z uwzględnieniem odmiennego charakteru zażalenia. Biorąc pod uwagę, że przepisy o postępowaniu zażaleniowym nie wymagają wskazania podstaw zaskarżenia, jak również nie wprowadzają – poza wypadkiem opisanym w art. 194 § 4 – przymusu adwokackiego, należy uznać, że odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej wymaga daleko posuniętego liberalizmu (za: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie V, stan prawny: 30 kwietnia 2013 r., dostępny w bazie LEX, nr 148472). Przyjmując nawet najbardziej liberalną wykładnię, nie sposób uznać, że pismo spełnia wymogi stawiane w art. 194 § 3. Pomijając okoliczność braku wniosku o zmianę lub uchylenie postanowienia, zauważyć trzeba, że przedmiotowe pismo nie zawiera uzasadnienia, co samo w sobie prowadzi do zwrócenia akt Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie celem uzupełnienia dostrzeżonych braków. Dodatkowo w piśmie tym strona wnioskuje o zakreślenie nowego terminu w celu złożenia skargi. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że niejasne jest także określenie postanowienia, na które skarżąca składa zażalenie. Zasadne jest ustalenie tej kwestii, bowiem w piśmie strona wskazuje, że składa zażalenie na postanowienie z dnia 20 lipca 2015 r. i wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 18 listopada 2013 r., zaś w aktach sprawy ostatnie postanowienie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny datowane jest na 15 lipca 2015 r., a na powołaną w piśmie decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy, postanowił jak w sentencji.