II FZ 734/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. Z. i A. Z. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym z dnia 26 września 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 898/16 w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 16 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 898/16) odmówił H. Z. i A. Z. przyznania prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Wojewódzki Sąd opisując stan faktyczny sprawy wyjaśnił, że w motywach skargi obaj skarżący kwestionują ustalenia poczynione przez Starostwo Powiatowe w C. odnośnie powierzchni ich działki. W tych ramach skarżący stwierdzili, że dane pochodzące z ewidencji gruntów stoją w sprzeczności z tym co wynika z aktu własności ziemi. Podatnicy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. H. Z. oświadczył, że ma 76 lat i jest bezrobotnym emerytem. Jego syn A. Z. również nie pracuje. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wspólnie tworzą gospodarstwo domowe, na które składa się: dom o pow. 105 m2, działka zabudowana o pow. 684 m2 oraz łąka o pow. 17 arów. Jedynym źródłem dochodu skarżących jest świadczenie emerytalne wnioskodawcy kwocie 1.337,88 zł netto. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania skarżący zaliczyli należności z tytułu: zużycia energii elektrycznej (99,32 zł), gospodarki odpadami (17 zł), zużycia wody (20,25 zł), zakupu węgla (123 zł), zakupu butli z gazem (34 zł), usług telekomunikacyjnych (26,78 zł). Dodatkowo raz w roku ponoszą opłatę z tytułu opróżnienia przydomowego szamba (81 zł). Z kolei rata kwartalna z tytułu podatku od nieruchomości wynosi 111 zł. Ustalono nadto, że skarżący wielokrotnie zwracali się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargami na decyzje organów podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne lata podatkowe. I tak zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 12 maja 2015 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. Organ przyjął wówczas do opodatkowania: grunty rolne o pow. 0,0059 ha, budynek mieszkalny o pow. 75 m2, pozostałe budynki o pow. 36 m2 oraz grunty pozostałe, tj. 590 m2. Ta ostatnia pozycja, zdaniem skarżących, została błędnie przyjęta przez organ, bowiem prawidłowa powierzchnia gruntu to 625 m2. Organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, co zresztą było przedmiotem badania przez Sąd w toku rozpoznania sprawy, że kwalifikacji podatkowej dokonano w oparciu o aktualne wówczas dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (sygn. akt I SA/Gl 655/15). Identyczny stan faktyczny przedstawia się w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1037/14, w której przedmiotem zaskarżenia, H. Z. i A. Z. objęli decyzję ww. Kolegium dotyczącą wymiaru zobowiązania na 2014 r. Orzeczenia Sądu pierwszej instancji dotyczące poprzednich lat podatkowych zyskały przymiot prawomocnych. W sprawie o sygn. akt I SA/Gl 655/14, która obejmowała zobowiązanie podatkowe na rok 2012, wyznaczony w niej adwokat, wniósł do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę podatników. W tak ustalony stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, że stronie nie przysługuje prawo pomocy ponieważ skarga jest oczywiście bezzasadna tj. art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. Skarga w tej sprawie nie wnosi żadnych nowych argumentów prawnych lub faktycznych dotyczących zagadnienia tożsamego dla wszystkich ww. spraw zakończonych prawomocnymi wyrokami WSA w Gliwicach. Kolejna skarga podatników wyraża jedynie ich ciągłe niezadowolenie z decyzji organów administracji publicznej, kwestionując przy tym powierzchnie opodatkowanych składników majątku, nie powołując na poparcie swojej argumentacji żadnych aktualnych dokumentów źródłowych. Już przy pobieżnej analizie wstępnej skargi można skonstatować, że nie będzie ona możliwa do uwzględniania, bowiem tak samo jak we wcześniejszych sprawach skarżący nie przyjmują do wiadomość treści prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) oraz art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Sąd dodał, że z treści akt sprawy nie wynika, aby do dnia wydania zaskarżonej obecnie decyzji skarżący podjęli jakiekolwiek czynności, które mogłyby doprowadzić do zmiany zapisów w ewidencji gruntów. Takiej informacji pozbawiona jest również ich skarga. Skarżący wnieśli do Sądu zażalenie (zatytułowane "wniosek") o zmianę postanowienia Sądu i przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oraz zwolnienie ich od wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W jego treści opisali czego dotyczy ich skarga i dlaczego jest uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki względem osób fizycznych uregulowane zostały w art. 246 § 1 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a. Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. I z taką sytuacją mamy w sprawie niniejszej do czynienia. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, że strona zainicjowała już 2 skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 i 2015 r., które zostały prawomocnie oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie powiela argumentację wskazaną w sprawach już rozpoznanych. Nie wnosi żadnych nowych dowodów, a co więcej wnioskodawcy wiedząc już z wyroków zapadłych, jakie były przyczyny oddalenia ich skarg nie uczynili nic, żeby to zmienić. W skardze dotyczącej zobowiązania za 2015 r. , skarżący kwestionowali wielkość powierzchni opodatkowanych podatkiem od nieruchomości gruntów pozostałych oznaczonych symbolem "B", twierdząc, że wynosi ona 625 m2, a nie - jak przyjął organ podatkowy - 590 m2. Wtedy Sąd wyjaśnił im w uzasadnieniu orzeczenia, że jeśli kwestionują prawidłowość powierzchni posiadanego gruntu, która została ujawniona w ewidencji gruntów, przysługują im w tej mierze inne instrumenty prawne, przy pomocy których mogą doprowadzić do zgodności stanu wynikającego z ewidencji ze stanem faktycznym. Dopiero ewentualne przeprowadzenie stosownego postępowania i zmiana zapisu w ewidencji co do powierzchni działki, skutkować będzie przyjęciem do opodatkowania tej innej, zmienionej (zwiększonej) powierzchni. Drogą do zmiany powierzchni działki, w tym przypadku do jej powiększenia, nie może być postępowanie podatkowe. Jak wynika z akt sądowoadministracyjnych sprawy, będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, skarżący nie wystąpili do stosownych organów o zmianę zapisów w ewidencji gruntów. Natomiast, pełne powielenie przez stronę w skardze zarzutów i argumentacji prawnej oraz twierdzeń dotyczących stanu faktycznego, przedstawionych już we wcześniejszych skargach wniesionych w sprawach o tożsamym, a oddalonych prawomocnie przez sądy administracyjne, pozwala na stwierdzenie, że kolejna skarga jest oczywiście bezzasadna, co uzasadnia – na podstawie art. 247 p.p.s.a. – odmowę przyznania prawa pomocy. Tym sposobem realizowane jest ratio legis tego przepisu prawa, tj. racjonalne i gospodarne decydowanie przez wojewódzkie sądy administracyjne o przeniesieniu kosztów postępowania ze strony na ogół społeczeństwa (Skarb Państwa). Ostatecznie uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie zachodzi przesłanka odmawiająca przyznania prawa pomocy, o jakiej mowa w art. 247 p.p.s.a. tj. bezzasadność skargi, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.