II FZ 606/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1062/13 w zakresie umorzenia postępowania ze sprzeciwu I. Sp. z o.o. w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 23 października 2012 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za odmowę udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) odrzucić sprzeciw.

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1062/13, mocą którego umorzono postępowanie ze sprzeciwu I. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka) z 11 lipca 2016 r. na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1062/13, o pozostawieniu wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 23 października 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za odmowę udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że zarządzeniem z 24 czerwca 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek W. S. o przyznanie prawa pomocy, bowiem skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił braku formalnego tego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Sprzeciw na powyższe orzeczenie W. S. wniósł pismem z 11 lipca 2016 r., w którym zaznaczył, że działa osobiście i w imieniu Spółki. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że w realiach sprawy zastosowanie znajdzie norma zawarta w art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zaś postępowanie zainicjowane sprzeciwem wniesionym w imieniu Spółki przez skarżącego należy umorzyć. Wskazano przy tym, że WSA w Poznaniu postanowieniem z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 1062/13, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie I. sp. z o.o. W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd orzekł, że stroną przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego jest W. S., pełniący funkcję prezesa zarządu spółki I., a nie Spółka. Ponadto Sąd stwierdził, że Spółka nie ma interesu prawnego w niniejszej sprawie, a zatem nie ma ona legitymacji procesowej do wniesienia skargi na zaskarżone przez W. S. postanowienie SKO, ani żądania dopuszczenia do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne 22 sierpnia 2014 r., kiedy to NSA postanowieniem w sprawie II FZ 1301/14 oddalił zażalenie Spółki. WSA zwrócił także uwagę, że NSA postanowieniem z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 9/16, oddalił zażalenie Spółki na postanowienie WSA w Poznaniu z 28 lipca 2015 r., o sygn. akt I SA/Po 1062/13, w zakresie pozostawienia wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Dalej WSA w Poznaniu ponownie stwierdził, iż Spółka nie jest stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym ani złożony przez nią sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2016 r., ani podjęcie przez spółkę jakiekolwiek innej czynności procesowej w toku niniejszego postępowania nie wywoła żadnych skutków prawnych. Działanie takie z racji tego, że będzie dokonane przez podmiot nieposiadający przymiotu strony ani choćby nawet uczestnika postępowania, jest niedopuszczalne. Powyższe doprowadziło Sąd do uznania, że zasadnym było umorzenie postępowania w sprawie ze sprzeciwu Spółki na ww. zarządzenie referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie Spółka zaskarżyła je w całości wnosząc o jego zmianę poprzez dopuszczenie jej do udziału w sprawie jako strony niniejszego postępowania oraz przyjęcie do rozpoznania wniesionego sprzeciwu, a to z powodu: • naruszenia przepisów postępowania – art. 32 w zw. z art. 33 w zw. z art. 249a w zw. z art. 260 p.p.s.a. poprzez pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw z uwagi na błędne przyjęcie, że Spółka nie ma statusu strony w toczącym się postępowaniu; • nierozpoznania istoty sprawy; • naruszenia przepisów postępowania – art. 40 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że skoro W. S. jest prezesem zarządu Spółki, to adres jej siedziby jest adresem właściwym dla dokonywania doręczeń korespondencji dla W. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, bowiem Sąd pierwszej instancji bezzasadnie zastosował w sprawie art. 249a p.p.s.a. Jak wskazał sam Sąd pierwszej instancji, już od 22 sierpnia 2014 r., kiedy to w wyniku wydania przez NSA postanowienia o sygn. akt II FZ 1301/14, uprawomocniło się postanowienie Sądu pierwszej instancji z 18 grudnia 2013 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w tej sprawie Spółki I., wiadomo, że spółka ta nie jest stroną niniejszego postępowania. To powoduje, że nie może ona w tym postępowaniu podejmować jakichkolwiek czynności procesowych. Ponadto, jak prawidłowo podkreślił Sąd, zaskarżone przez Spółkę sprzeciwem z 11 lipca 2016 r. zarządzenie referendarza z 24 czerwca 2016 r. dotyczyło pozostawienia wniosku innego podmiotu, tj. W. S., o przyznanie mu prawa pomocy bez rozpoznania. W takich okolicznościach nie sposób przyjąć, że sprzeciw wniesiony przez Spółkę niebędącą stroną ani postępowania głównego, ani postępowania wpadkowego, mógł zainicjować postępowanie, które następnie podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Postępowanie to nie zostało w ogóle wszczęte, a sprzeciw spółki jako niedopuszczalny winien zostać odrzucony. Co do zarzutu dotyczącego dokonywanych doręczeń w pierwszej kolejności podnieść trzeba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują w tym zakresie zastosowania, właściwa jest natomiast ustawa p.p.s.a. Po drugie, zauważyć trzeba, że Spółka wskazuje na brak prawidłowości doręczeń dokonywanych W. S., nie neguje zaś doręczenia korespondencji kierowanej do niej, co wyklucza możliwość odniesienia się do tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu zażaleniowym zainicjowanym przez Spółkę. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z odpowiednio zastosowanym art. 180 i art. 178 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw spółki.