II FZ 605/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1062/13 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 23 października 2012 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za odmowę udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji postanawia oddalić zażalenie.

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1062/13, mocą którego pozostawiono bez rozpoznania wniosek W. S. z 5 listopada 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od zażalenia z 10 sierpnia 2015 r. w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 23 października 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za odmowę udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że pismem z 5 listopada 2015 r. skarżący przesłał odpis ww. zażalenia, jednocześnie zaś, powołując się na trudną sytuację finansową, wniósł o zwolnienie od wpisu od zażalenia. Zarządzeniem z 24 czerwca 2016 r. pozostawiono ten wniosek bez rozpoznania, albowiem skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił braku formalnego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Skarżący wniósł sprzeciw, w którym nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem. W zaskarżonym postanowieniu Sąd wskazał na art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Stwierdził, że skarżący, wezwany zarządzeniem z 17 listopada 2015 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na formularzu PPF w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, nie nadesłał w zakreślonym terminie żądanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na tym formularzu. W konsekwencji jego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zaskarżył je w całości wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie i przyjęcie do rozpoznania wniesionego zażalenia przez WSA w Poznaniu, a to z powodu: • naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na treść wydanego postanowienia – art. 260 w zw. z art. 257 i art. 16 § 2 p.p.s.a. poprzez pozostawienie bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie częściowego prawa pomocy z powodu błędnego przyjęcia, iż skarżący, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, nie uzupełnił braków formalnych; • naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na treść wydanego postanowienia – art. 243 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia wskutek niewzięcia pod uwagę przez orzekający sąd faktycznej sytuacji finansowej skarżącego, a to trudnej sytuacji finansowej, co uniemożliwia poniesienie wydatków tego typu; • nierozpoznania istoty sprawy; • naruszenia przepisów postępowania – art. 40 w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że skoro skarżący jest prezesem zarządu skarżącej spółki, to adres siedziby tej spółki jest adresem właściwym dla dokonywania doręczeń korespondencji dla skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei w myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, pomimo doręczenia wezwania do złożenia wniosku w formie kwalifikowanej w terminie 7 dni, nie zastosował się do jego treści. W konsekwencji do akt sprawy nie wpłynął urzędowy formularz, który zawierałby dane skarżącego. Postępowanie sądowe, w tym także postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, gdyż ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji, wobec dyspozycji art. 257 p.p.s.a., zasadnie pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania, słusznie wstrzymując się od jego merytorycznej oceny. Co do zarzutu dotyczącego dokonywanych doręczeń w pierwszej kolejności podnieść trzeba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują w tym zakresie zastosowania, właściwa jest natomiast ustawa p.p.s.a. Po drugie, zauważyć trzeba, że twierdzenia skarżącego są w tej kwestii o tyle wewnętrznie sprzeczne, iż z jednej strony wskazuje on na wadliwość doręczenia, z drugiej zaś przyznaje, że otrzymuje pisma kierowane doń przez Sąd; więcej, ustosunkowuje się do nich nadsyłając stosowne odpowiedzi. Mając na uwadze drugą okoliczność, tj. przyznanie przez skarżącego, że otrzymuje on sądową korespondencję, omawiany zarzut uznać trzeba za niezasadny. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.