II FZ 535/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1054/12 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 1054/12 (mylnie nazwanym zarządzeniem) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek B.H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B.H. - zwanej dalej "Skarżącą", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 lipca 2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedstawiając w uzasadnieniu stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r., nadesłanym pocztą elektroniczną, Skarżąca wniosła, m.in. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 18 września 2013 r. Skarżąca została wezwana do podpisania tego pisma lub nadesłania podpisanego egzemplarza w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Równocześnie Sąd pierwszej instancji przesłał Skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z pouczeniem o obowiązku wypełnienia formularza i podpisania, a następnie złożenie go w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Stosowne wezwania zostały wysłane do Skarżącej w dniu 19 września 2013 r. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że w dniu 9 października 2013 r. Skarżąca odebrała wezwanie do podpisania pisma nadesłanego pocztą elektroniczną, natomiast przesyłka zawierająca formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, pomimo dwukrotnego zawiadomienia Skarżącej, nie została podjęta. Sąd pierwszej instancji zważył, po przytoczeniu uregulowań wynikających z art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", że z akt sprawy bezsprzecznie wnika, iż Skarżąca pomimo wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, zaniechała wykonania tego obowiązku, co z kolei uniemożliwiło Sądowi pierwszej instancji rozpoznanie wniosku. W związku z powyższym Sąd ten na podstawie art. 257 P.p.s.a pozostawił wniosek bez rozpoznania. W zażaleniu Skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonego postanowienia w całości. Z ostrożności procesowej wniosła też o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że wykonała wezwanie Sądu z dnia 19 września 2013 r. (dowód potwierdzenie sądu z dnia 16 października 2013 r.). Dalej podniosła, że Sąd nie podał daty awizowania, ani też daty próby doręczenia druku, o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w ten sposób Sąd uniemożliwił złożenie Skarżącej reklamacji na poczcie. W załączeniu Skarżąca nadesłała uzupełniony formularz o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie Sądu pierwszej instancji do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak wymaga tego ustawa, zatem wniosek ten pozostawiony został bez rozpoznania. W ocenie Sądu odwoławczego, pozostawiając wniosek bez rozpoznania Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo. Mając bowiem na względzie okoliczności sprawy, oparł swoje rozstrzygniecie na art. 252 § 2 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie zaś do art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Warunkiem zastosowania sankcji określonej w art. 257 P.p.s.a. jest uprzednie wezwanie strony do uzupełnienia braków wniosku, co wynika wprost z treści powołanego przepisu. Wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i akt sprawy wynika, że zarządzenie z dnia 18 września 2013 r. wzywające do wypełnienia i podpisania formularza o przyznanie prawa pomocy, zostało nadane do Skarżącej w dniu 19 września 2013 r. (k. 78 akt Sądu pierwszej instancji). Skarżąca pomimo dwukrotnego awizowania (w dniach 23 września 2013 r. i 1 października 2013 r. - k. 79) nie podjęła przesyłki w terminie, dlatego przesyłka została zwrócona do nadawcy - Sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji w swoim uzasadnieniu zaznaczył, że w dniu 9 października 2013 r. Skarżąca odebrała wezwanie do podpisania pisma nadesłanego pocztą elektroniczna (k. 83), natomiast przesyłka zawierająca formularz wniosku, pomimo dwukrotnego awizowania, nie została odebrana. Stwierdzenie to znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy i oznacza zarazem, że przesyłka zawierająca formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wezwaniem do jego wypełnienia i podpisania w wyznaczonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, został Skarżącej skutecznie doręczony, ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi. Skarżąca nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy według wymogów ustawy w wyznaczonym terminie. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie miał innej możliwości, jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem skutek taki określony został w powołanym wyżej art. 257 P.p.s.a. Powyższe oznacza, że zasadnie Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.