II FZ 469/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1410/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1410/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił E. K. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 9 września 2016 r., w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżąca w skardze na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia i nie uzasadniła go. Odnosząc się do tego wniosku Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stwierdził, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd zauważył, iż skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia – poprzestała jedynie na zgłoszeniu owego wniosku, tj. nie wskazała ani w oparciu o jakie konkretnie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. wywodzi swoje żądanie, ani też tym bardziej, nie skonkretyzowała grożącej jej szkody ani nie wskazała niebezpieczeństwa mogącego spowodować trudne do odwrócenia skutki. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie braku zaistnienia przesłanek do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, gdy strona nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona nie wykazała przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia. Obowiązkiem skarżącej było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rezultacie słusznie odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.