II FZ 415/18

Dnia 11 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1131/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. o sygn. I SA/Po 1131/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. K. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 15 września 2017 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu z dnia 20 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Równocześnie zobowiązano do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, a to wszystko w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy powyższych zarządzeń zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 listopada 2017 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął z dniem 6 grudnia 2017 r. Należny od skargi wpis został uiszczony w dniu 4 grudnia 2017 r. Do chwili wydania zaskarżonego postanowienia braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Odrzucając skargę skarżącej WSA w Poznaniu stwierdził, że nieusunięcie w terminie ustawowym braków formalnych skargi obligowało Sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia. 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata) wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu, w którym sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie WSA w Poznaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: (1) art. 57 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że w sprawie powstał obowiązek przedłożenia wraz ze skargą pełnomocnictwa, pomimo faktu wcześniejszego złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy administracyjnej; (2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 37 § 1 p.p.s.a. przez odrzucenie wniesionej skargi na skutek uznania, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna złożyć pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis upoważniający do działania w imieniu strony skarżącej, w przypadku gdy obowiązek ponownego złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone "przedtem" w postępowaniu administracyjnym, a zatem w sytuacji, gdy skarga ta nie była obarczona brakami formalnymi, a pozostałe braki formalne (opłata od wpisu) zostały uzupełnione w terminie, co umożliwiało nadanie sprawie dalszego biegu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. Zasadnicza kwestia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny dopuszczalności powoływania się przez pełnomocnika na uprzednio udzielone pełnomocnictwo, którego dokument został złożony w postępowaniu administracyjnym, będącym przedmiotem wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi. Nie sposób jednak przychylić się do stanowiska skarżącej. W świetle art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis ten zyskał aktualne brzmienie w drodze nowelizacji dokonanej z dniem 15 sierpnia 2015 r. przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Przepis ten w dotychczasowym w brzmieniu stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Przepis ten nie zawierał sformułowania "przed sądem". Obecnie, od dnia 15 sierpnia 2015 r., złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. Skoro art. 37 § 1 p.p.s.a. nakłada obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu do pisma przed sądem, to oznacza obowiązek dołączenia tegoż pełnomocnictwa do akt sprawy sądowoadministracyjnej (prowadzonych przez sąd administracyjny), a nie do akt sprawy administracyjnej (prowadzonych przez organ administracji publicznej), które po zakończeniu postępowania sądowego są zwracane organowi administracji. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis. 4.2. Odnosząc dotychczasową argumentację do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze). W konsekwencji, niezależnie od brzmienia wymienionych przepisów, które powinny być pełnomocnikowi skarżącej znane, WSA w Poznaniu zasadnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I tego Sądu z dnia 20 listopada 2017 r. zobowiązał pełnomocnika skarżącej do złożenia pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu skarżącej, z zastrzeżeniem rygoru odrzucenia skargi. Wobec nieusunięcia tego braku formalnego WSA w poznaniu trafnie stwierdził, że pełnomocnik nie wykazał aby był uprawniony do działania w imieniu skarżącej. W rezultacie zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. 4.3. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.