II FZ 386/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I SAB/Sz 17/13 przyznające prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i umarzające postępowanie wywołane wnioskiem w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 24 lipca 2013 r. o stwierdzenie nieważności postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał J. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i umorzył postępowanie wywołane wnioskiem w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ze względu na niskie dochody (renta inwalidzka w wysokości 905,73 zł), brak majątku i oszczędności oraz samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Natomiast wobec oświadczenia skarżącego, że nie chce mieć adwokata z urzędu w sprawie, Sąd uznał, że skarżący cofnął wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Końcowo Sąd wskazał, że wniosek skarżącego o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika "do wniesienia skargi konstytucyjnej" jest pozbawiony podstaw prawnych i nie może zostać uwzględniony. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący odniósł się do innych spraw toczących się z jego udziałem, wskazując ich sygnatury. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odpowiada prawu, w związku z tym zażalenie podlega oddaleniu. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – zgodnie z § 2 art. 245 p.p.s.a. - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Wskazać trzeba, że prawo pomocy przyznane w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało przyznane skarżącemu postanowieniem z dnia 20 lutego 2014 r. (sygn. akt I SAB/Sz 17/13) w zakresie maksymalnym, jaki przewiduje uregulowanie wynikające z p.p.s.a. Podsumowując, w niniejszej sprawie skarżący korzysta z przyznanego mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zostały, zatem zachowane, przysługujące stronie skarżącej w jej sytuacji materialnej, gwarancje realizacji prawa do sądu. Istotny przy badaniu aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest fakt, iż prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (tj. zwolnienia od kosztów sądowych) zostało już stronie przyznane prawomocnym postanowieniem i uprawnienie do korzystania z niego w sprawie jest nadal aktualne. Odnosząc się do zażalenie skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 253 zdanie pierwsze p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Zatem w ramach ustawowych kompetencji, sąd przyznając prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, zwraca się następnie do okręgowej rady adwokackiej. Wówczas organ samorządu korporacyjnego wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania skarżącego. Wyznaczony na podstawie postanowienia adwokat, jest pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie i Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sądowoadministracyjnej. Zakres czynności pełnomocnika wyznacza art. 39 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 4) odbioru kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącego o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika "do wniesienia skargi konstytucyjnej" jest pozbawiony podstaw prawnych i nie może zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.