II FZ 321/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji im. S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 818/16 w przedmiocie zwrotu opłat sądowych w sprawie ze skargi Fundacji im. S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 maja 2016 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 818/16 w sprawie z wniosku Fundacji im. S. K. z siedzibą w J. (dalej: "Fundacja") o zwrot uiszczonych w sprawie opłat sądowych tj. wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.907 zł, opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.454 zł w sprawie ze skargi Fundacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 30 maja 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zwrotu uiszczonych opłat sądowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że stosownie do treści art. 239 § 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.2016.239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, tj.: odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz wykazu organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, Fundacja jest organizacją pożytku publicznego o której mowa w art. 239 § 2 p.p.s.a. Z uwagi na treść art. 239 § 2 p.p.s.a. wymagane jest dodatkowo ustalenie, czy sprawa ta nie dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej przez tę organizację. W sprawie Sąd stwierdził, że Fundacja nie jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a., bowiem sprawa zainicjowana wniesioną skargą dotyczy określenia fundacji zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w związku z prowadzoną przez fundację działalnością gospodarczą. Fundacja bez wezwania uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 2.907 zł. Nadto, pomimo zmiany stanowiska co do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych, z chwilą złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Fundacja - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - uiściła stosowną opłatę kancelaryjną, a na wezwanie sądu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej uiściła wpis. Wprawdzie w piśmie z dnia 22 lutego 2017 r., stanowiącym odpowiedź na ww. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej, Fundacja zakwestionowała zasadność pobranego wpisu, jednak nie skorzystała z prawa do możliwości złożenia zażalenia na ww. zarządzenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie Fundacja zarzuciła mu naruszenie w szczególności następujących przepisów: - art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i konsekwencji niedoręczenie na adres pełnomocnika zarządzeń z 10.08.2016 r. oraz z dania 29.08.2016 r. ustalającego wysokość wpisu od skargi kasacyjnej składanej przez Fundację i w konsekwencji odrzucenie zażalenia na zarządzenie z 20.02.2017 r., - art. 153 p.p.s.a. poprzez orzeczenie w zaskarżonym postanowieniu w zakresie, w którym Sąd rozstrzygnął już w zarządzeniu z 20.02.2017 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o zwrot opłaty sądowej od wniesionej przez Fundację skargi do WSA, - art. 194 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie zażalenia Fundacji na zarządzenie w przedmiocie opłaty sądowej zamiast jego przekazania do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozpoznania, - art. 198 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Fundacji nie przysługiwał środek zaskarżenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lutego 2017 r., - art. 227 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację lub niewłaściwe zastosowanie. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego zmianę i w konsekwencji zwrot wniesionej przez Fundację opłaty sądowej od skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, w tym zwrotu opłaty sądowej od wniesionego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j..: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.- dalej: "p.p.s.a.") nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W związku z jasnym brzmieniem powyższego przepisu organizacje pożytku publicznego w zakresie prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej mają obowiązek uiszczania opłat sądowych. Przedmiotem niniejszej sprawy jest określenie zobowiązania od osób prawnych za 2012 r. w związku z prowadzoną przez Fundację działalnością gospodarczą. W związku z powyższym miała obowiązek uiszczenia wpisu, co uczyniła bez wezwania. Podkreślić należy, że Fundacja wprawdzie zakwestionowała zasadność wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej, ale nie złożyła zażalenia na to zarządzenie. Słusznie także wskazuje Sąd pierwszej instancji, że ze względu na brzmienie art. 227 § 1 p.p.s.a. strona ma możliwość wniesienia zażalenia na każde postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w przedmiocie kosztów postępowania na podstawie art. 211-263 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika również, że jeśli strona wnosi środek odwoławczy co do istoty sprawy, a nie zgadza się z zarządzeniami przewodniczącego oraz postanowieniami sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów sądowych, to w tych środkach odwoławczych co do istoty sprawy powinna je zaskarżyć, mając na względzie terminy do wniesienia tych środków. Odnośnie zaś braku rozstrzygnięcia w wyroku co do kosztów postępowania, to wskazać należy, że strona mogła na podstawie art. 157 p.p.s.a. zgłosić wniosek w tym zakresie. Odnośnie zaś braku wiedzy Fundacji odnośnie stosownych zarządzeń, to wyjaśnić należy, że w aktach sądowych znajdują się stosowne potwierdzenia odbioru pism przez pełnomocnika. Natomiast zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest nieuzasadniony w świetle uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że nie może on zostać uwzględniony, bowiem w myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia.