II FZ 301/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2265/16 w przedmiocie odrzucenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2265/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A. S.A. w W. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 16 maja 2016 r., w przedmiocie postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż spółka w skardze na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 16 maja 2016 r., zawarła wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyjaśnił, że sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Sądy administracyjne są właściwe do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 u.p.e.a. Wniosek w tym przedmiocie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy. A następnie orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 56 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek spółki o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wskazując że nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie mieści się w kompetencji sądów administracyjnych, których zadaniem jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej o której mowa w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.). Sądy administracyjne, jak wynika to z zacytowanego wyżej przepisu, są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich aktów lub czynności organów administracji, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach tej samej sprawy. Nie mają natomiast kompetencji do wstrzymania czy też zawieszania samego postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ (§ 6). Wniosek ten podlega zatem rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organy właściwe do jego przeprowadzenia, a dopiero w dalszej kolejności orzeczenie to może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami p.p.s.a. Ponadto jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji zawieszenie postępowania egzekucyjnego unormowane jest w art. 56 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (§ 3). W tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest organem egzekucyjnym uprawnionym do wydania takich orzeczeń. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.