II FZ 256/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. Z. i S. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2613/16 w zakresie w sprawie ze skargi R. Z. i S. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 czerwca 2016 r. nr (...) w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania postanawia: oddalić zażalenie.

W skardze na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. S. Z. i R. Z. (dalej: skarżący) wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2613/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania ww. rozstrzygnięć. Skarżący wywiedli od tego postanowienia zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 stycznia 2017 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od środka zaskarżenia w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Po wyczerpaniu przez skarżących trybu odwoławczego w zakresie wpisu sądowego od zażalenia, pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. zostali wezwani do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego poprzez uiszczenie należnej opłaty od zażalenia. Z uwagi na bezskuteczny upływ 7-dniowego terminu, wobec braku uiszczenia należnego wpisu, postanowieniem z dnia 26 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił nieopłacone zażalenie skarżących. Przedmiotem analizy w rozpoznawanej sprawie jest zażalenie skarżących złożone na ww. postanowienie sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. jeżeli brak fiskalny dotyczy zażalenia, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 3 lipca 2017 r. Powyższa okoliczność jest bezsporna w sprawie i nie była kwestionowana przez skarżących. Od rzeczonej daty należy zatem liczyć bieg 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu, który upłynął 10 lipca 2017 r. Skoro skarżący nie uczynili zadość prawomocnemu zarządzeniu z dnia 9 stycznia 2017 r. i nie uzupełnili braków fiskalnych zażalenia, sąd pierwszej instancji zasadnie je odrzucił. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wątpliwości skarżących dotyczących zgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą wzywania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Trybunał Konstytucyjny w orzecznictwie dotyczącym tego zagadnienia wielokrotnie podkreślał, że wymierzanie sprawiedliwości przez sądy, w tym także sądy administracyjne, wiąże się ściśle z kosztami procesu sądowego. Funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości z natury rzeczy generuje koszty, które w przeważającej części pokrywane są z budżetu państwa (jak choćby koszty utrzymywania samego wymiaru sprawiedliwości). Korzystanie z wymiaru sprawiedliwości nie jest jednak co do zasady bezpłatne. W orzecznictwie TK przyjęto generalną zasadę odpłatności wymiaru sprawiedliwości, a co za tym idzie zarówno dostępu do sądu, jak i ukształtowania procedury sądowej w oparciu o tę zasadę (zob. przede wszystkim wyroki TK z: 7 września 2004 r., P 4/04, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 81; 17 listopada 2008 r., SK 33/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154; 7 marca 2013 r., SK 30/09, OTK ZU nr 3/A/20123, poz. 26; postanowienie z dnia 25 maja 2017 r., Ts 5/17, OTK ZU B/2017, poz. 167). Dodać należy, że opłata sądowa od zażalenia wynosi 100 zł, nie może być więc postrzegana jako bariera ekonomiczna w dostępie do sądu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.