II FZ 25/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. L., J. L., Ja. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 1134/06 w zakresie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi E. L., J. L., Ja. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązanie pieniężnego postanawia: 1) oddalić zażalenie E. L. i J. L.; 2) odrzucić zażalenie Ja. L.

Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 1134/06, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał E. i J. L. do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Podstawę zarządzenia stanowiły art. 214 § 2 w zw. z art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli E., J. i Ja. L. W zażaleniu strona domagała się jego "unieważnienia, wyeliminowania z obiegu" twierdząc, że Sąd nie ma podstaw do żądania od niej opłaty sądowej i wyrażając swoje niezadowolenie z przebiegu postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem obecnie rozpoznawanego zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu pierwszej instancji, którym wezwano E. i J. L. (Ja. L. korzysta z prawa pomocy w sprawie) do uiszczenia wpisu od zażalenia (z dnia 15 grudnia 2008 r.) na postanowienie tego Sądu z dnia 1 grudnia 2008 r., odrzucające zażalenie strony z powodu jego niedopuszczalności. Zażalenie z dnia 15 grudnia 2008 r. na ostatnio wymienione postanowienie nie jest wyjątkiem, o którym mowa w art. 220 § 4 P.p.s.a. Na mocy tego przepisu zażalenie na pozostawienie pisma bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty, tak jak i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu z tego powodu środków prawnych wymienionych w art. 220 § 3 P.p.s.a. (a więc i zażalenia), jest wolne od wpisu. Wobec tego wspomniane zażalenie strony objęte jest wpisem stałym na podstawie art. 230 § 1 i § 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Z przywołanych ostatnio przepisów wynika, że od pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1), którym jest m.in. zażalenie (art. 230 § 2), pobiera się wpis stały w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). W tym niebudzącym wątpliwości stanie prawnym, stosownie do art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., a także art. 214 § 2 tej ustawy (jako, że zażalenie wnoszą dwie osoby) Przewodniczący Wydziału miał obowiązek wezwać stronę do solidarnego opłacenia zażalenia z dnia 15 grudnia 2008 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jego odrzucenia, co też uczynił, postępując zgodnie z dyspozycją w/w przepisów. Zgodnie bowiem z przywołaną regulacją Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (§ 1). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (art. 214 § 2 zdanie pierwsze). Wskazana czynność Przewodniczącego nie miała charakteru dyskryminującego stronę skarżącą (wbrew jej przekonaniu), lecz była jego obowiązkiem, wynikającym wprost z cytowanych wyżej przepisów ustawy. Natomiast obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów procesu jest również niezależny od Sądu i wynika bezpośrednio z art. 199 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Poprawności zastosowania wszystkich omawianych wyżej przepisów w zaskarżonym obecnie zarządzeniu nie podważają w żaden sposób wywody zawarte w zażaleniu. Tym bardziej, że w rozpoznawanym środku odwoławczym skarżąca wyraża przede wszystkim swoje niezadowolenie z dotychczasowego przebiegu postępowania przed Sądem pierwszej instancji, nie podając przy tym argumentacji prawnej, która miałaby wspierać tezę o braku podstaw do pobierania od niej opłaty sądowej. Tak sformułowana argumentacja (jak i związane z nią wnioski) nie koresponduje zatem z treścią w/w zarządzenia i nie ma żadnego związku z jego podstawą prawną, a tym samym nie może zostać uznana za prawidłową w świetle art. 176 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Stosownie do tych przepisów autor zażalenia powinien bowiem wykazać z jakich względów zaskarżone orzeczenie narusza prawo. Końcowo w tej części uzasadnienia podkreślić należy, iż w kwestionowanym zarządzeniu powołano właściwe jego podstawy prawne, a także zawarto stosowne pouczenia (o terminie opłacenia wpisu, jego wysokości i rygorze nieuiszczenia tejże opłaty). Właściwie też określono adresatów zarządzenia zobligowanych do solidarnego uiszczenia wymaganych ustawowo kosztów. W tym stanie rzeczy nie ma żadnych podstaw do tego by twierdzić, że zarządzenie to było nieprawidłowe. Z tych przyczyn zażalenie E. i J. L. należało oddalić, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji). Natomiast zażalenie Ja. L. podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 oraz art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji), jako niedopuszczalne. Ostatnio wskazanemu skarżącemu zarówno Sąd kasacyjny, jak i Sąd wojewódzki, wyjaśniały wielokrotnie w poprzednich orzeczeniach wpadkowych, wydanych w sprawie (por. w szczególności postanowienie o sygn. akt II FZ 437/08, karty nr 449 i n. akt sądowych), iż został on zwolniony od kosztów sądowych. W związku z tym kolejne zarządzenia Przewodniczącego w przedmiocie tychże kosztów nie są do niego adresowane i tym samym nie ma on prawa do ich zaskarżania z uwagi na treść odpowiednio stosowanego w trybie zażaleniowym art. 173 § 2 P.p.s.a. (stanowiącego, iż środek odwoławczy strona może złożyć po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, którego Ja. L. nie otrzymał).