II FZ 201/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Po 623/08 przyznające prawo pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi V.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej w całości od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zapłata kwoty w wysokości 500 zł jest adekwatna do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem sądu. Podkreśliła, że w ostatnim czasie znalazł się z rodzina w krytycznej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść tak znacznego wydatku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 ppsa regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Nie można zarzucić sądowi pierwszej instancji niedostateczną analizę sytuacji majątkowej skarżącej. Sąd ten skorzystał z przysługującego mu na mocy art. 255 ppsa prawa i wezwał o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego wniosku wynika, iż skarżąca i jej syn prowadzą (każde osobną) działalność gospodarczą i osiągają z tego tytułu dochody, natomiast mąż skarżącej osiąga dochody z prowadzenie gospodarstwa rolnego. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – a uiszczenie kwoty 500 zł. nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Ponadto w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, to jest jej art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy). Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.