II FZ 1356/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. s.c. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 902/13 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. s.c. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 902/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną M. s.c. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2014 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia 24 kwietnia 2013 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. Pełnomocnik Spółki - w dniu 7 maja 2014 r. - wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 15 maja 2014 r. wezwano pełnomocnika Strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia organowi oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 20 maja 2014 r. W dniu 27 maja 2014 r. (data nadania) pełnomocnik strony skarżącej nadesłał dwa odpisy skargi kasacyjnej z dnia 7 maja 2014 r. oraz dwa egzemplarze pisma z dnia 17 stycznia 2014 r., oznaczone sygn. akt I SA/Gl 3/14, w którym pełnomocnik wskazał: "Działając w imieniu Skarżących w odpowiedzi na wezwanie doręczone dn. 16 stycznia 2014 r. podaję wartość przedmiotu sporu jako kwotę: 28.929,38 zł. Jednocześnie w załączeniu przedkładam uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa." W toku postępowania Sąd ustalił, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 3/14 – w której stroną jest również Spółka, a jej pełnomocnikiem ten sam adwokat, który reprezentuje stronę skarżącą w niniejszej sprawie – pismem z dnia 13 stycznia 2014 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego. Sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 49 § 1, art. 178 oraz art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), uznał, że pełnomocnik Strony skarżącej nie wykonał prawidłowo wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Za takie nie można bowiem uznać nadesłanie pisma z dnia 17 stycznia 2014 r., które nie dotyczy niniejszej sprawy. Wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie (a podana przez pełnomocnika Spółki w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r.) jest inna niż wskazana w piśmie z dnia 17 stycznia 2014 r. Bezspornie zaś siedmiodniowy termin do uzupełnienia tego braku upłynął pełnomocnikowi strony skarżącej z dniem 27 maja 2014 r. Dla konstatacji takiej bez znaczenia pozostaje to, w jaki sposób pełnomocnik strony skarżącej ustosunkował się do wezwania. W zażaleniu z dnia 30 czerwca 2014 r. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nadanie skardze biegu, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 178 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 215 § 1 p.p.s.a., polegające na mylnym przyjęciu i ustaleniu, że skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, poprzez niewskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia i w konsekwencji, w ocenie pełnomocnika Spółki, Sąd pierwszej instancji bezzasadnie odrzucił skargę, a także nieprawidłowo wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Do zażalenia pełnomocnik Spółki dołączył pismo z dnia 27 maja 2014 r., w którym wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia jako kwotę 28.086,00 zł. W ocenie zatem Spółki, braki formalne zostały uzupełnione na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie. Jedyna pomyłka nastąpiła w podaniu sygnatury akt I SA/Gl 902/14 zamiast I SA/Gl 902/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 215 § 1 p.p.s.a., w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Zgodnie z art. 218 p.p.s.a. Przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. Z kolei w świetle art. art. 49 § 1 p.p.s.a. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na wstępie zauważyć należy, że zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 15 maja 2014 r. wezwano pełnomocnika Spółki do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie odpisu skargi kasacyjnej celem doręczenia organowi oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 20 maja 2014 r. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 17 stycznia 2014 r., oznaczone sygn. akt I SA/Gl 3/14 (stanowiące odpowiedź na ww. zarządzenie), w którym pełnomocnik Spółki wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie doręczone dnia 16 stycznia 2014 r. podaję wartość przedmiotu sporu jako kwotę: 28.929,38 zł (k- 62 akt Sądu pierwszej instancji). Sąd uznał, że wskazane wyżej pismo nie dotyczy niniejszej sprawy. Wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie (a podana przez pełnomocnika Spółki w piśmie z dnia 9 sierpnia 2013 r. – tj. 28.086,00 zł) jest inna niż wskazana w piśmie z dnia 17 stycznia 2014 r. Następnie zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Spółkę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, od dnia wniesienia przez Spółkę skargi kasacyjnej, istniały poważne wątpliwości, co do wartości zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie. Wątpliwości te - Przewodniczący powinien wyjaśnić, a nie odrzucać skargę kasacyjną Spółki. Pełnomocnik Spółki nie zignorował wezwania Sądu do podania wartości przedmiotu zaskarżenia, a prawdopodobnie omyłkowo nadesłał pismo do innej sprawy. Pełnomocnik Spółki uzupełnił brak formalny skargi, jednakże wskazując inną wartość przedmiotu zaskarżenia niż w skardze do Sądu pierwszej instancji. Ponadto, z pisma z dnia 27 maja 2014 r. wraz z dowodem doręczenia (k – 76 akt Sądu pierwszej instancji), dołączonego do rozpatrywanego zażalenia, pełnomocnik Spółki wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 maja 2014 r. (doręczone w dniu 20 maja 2014 r.) podaję wartość przedmiotu zaskarżenia jako kwotę 28.086,00 zł. Pismo to potwierdza, że w sprawie mogło dojść do omyłki. Dlatego też, Przewodniczący - stosownie do treści art. 218 p.p.s.a. - powinien dokonać sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, gdy informacja podana w piśmie budziła wątpliwości co do jej rzetelności w świetle materiału wynikającego z akt sprawy (tak M. Niezgódka-Medek: Komentarz do art. 218 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 603/11, LEX nr 1070076). Jeżeli w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia okaże się, że podana przez skarżącego wartość nie jest prawidłowa, przewodniczący określa zarządzeniem wartość przedmiotu zaskarżenia, przy czym w związku z faktem, że zarządzenie to jest niezaskarżalne (patrz postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FZ 353/13), określenie przez przewodniczącego wartości przedmiotu sporu podlega kontroli wskutek zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu (tak: M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, str. 772). W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie doszło do naruszenia art. 215 § 1, art. 49 § 1, art. 178 p.p.s.a. Ponadto zbyt rygorystyczne i formalistyczne potraktowanie kwestii wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia doprowadziło do naruszenia konstytucyjnej zasady - prawa do sądu, wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako: Konstytucja RP). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy poczyni ustalenia faktyczne mające na celu określenie w sprawie właściwej wartości przedmiotu zaskarżenia, a następnie nada dalszy bieg sprawie. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania.