II FZ 115/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 813/13 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 813/13 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w oparciu o art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), wezwał Skarżącą G. P. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 488 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, zwanego dalej: "rozporządzeniem"). W treści zarządzenia wyjaśniono, że na mocy zarządzenia wydanego w tym samym dniu na podstawie art. 218 p.p.s.a. określono wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie na kwotę 16.257 zł obejmującą sumę podatku dochodowego od osób fizycznych pobranego w 2006 r. od wypłaconej Skarżącej odprawy emerytalnej (15.956 zł) oraz od ekwiwalentu za urlop (423 zł) pomniejszoną o określoną w zaskarżonej decyzji nadpłatę w tym podatku (122 zł). W zażaleniu na powyższe zarządzenie G. P. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmianę oraz zwrot nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 197 § 2, art. 198 p.p.s.a w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej: "p.u.s.a.") w zw. z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia i art. 231, art. 215, art. 216, art. 218 oraz art. 190 i art. 220 § 1 i 3, art. 225 p.p.s.a przez niewłaściwe określenie wysokości wpisu od skargi; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 197 § 2, art. 198 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz w zw. z art. 77 ust. 1 i 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP skutkujące możliwością poniesienia szkody wskutek wydania zaskarżonego zarządzenia. Skarżąca argumentowała, że wykładnia art. 216 i art. 231 p.p.s.a. powinna zmierzać do uwzględnienia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia, a więc spornej należności pieniężnej. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale NSA z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, obliczanie należnego wpisu na podstawie kwoty zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji organu podatkowego, bez uwzględnienia zakresu zaistniałego w sprawie sporu, prowadziłoby do obciążenia skarżącego niewspółmiernie wysokim wpisem sądowym tworzącym barierę dla efektywnej realizacji prawa do sądu. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Zdaniem Skarżącej na gruncie niniejszej sprawy podstawą do ustalenia wysokości wpisu od skargi powinna stanowić wskazana przez nią w piśmie z dnia 23 lipca 2013 r. kwota 916 zł. W ocenie strony, treść skargi wyraźnie wskazuje, iż przedmiotem zaskarżenia "poza stwierdzoną w decyzji organu podatkowego nadpłatą z tytułu kosztów przychodu w kwocie 122 zł (i odpowiednio co do wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie kwoty 122 zł z tego tytułu) jest różnica w stawce podatku za 2006 r. przekazanego zaliczkowo od odprawy i ekwiwalentu za urlop (kwota 16.379 zł przyjęta w zarządzeniu Przewodniczącego) i podatku zapłaconego końcowo w rocznym zeznaniu podatkowym za 2006 r. (w wysokości 40% od kwoty 41.788,26 zł stanowiącej odprawę i ekwiwalent za urlop brutto), którą to różnicę" strona wyliczyła na "kwotę 336 zł, natomiast sam podatek przekazany w kwocie 16.379 zł (według treści skargi) winien być odliczony od dochodu za 2007 r. A zatem w zakresie braku określenia nadpłaty za 2006 r. z tytułu różnicy stawek podatku zapłaconego zaliczkowo i końcowo zaskarżona została kwota 336 zł (która to należność przekłada się na zakwestionowanie zobowiązania podatkowego w kwocie 336 zł), a nie kwota 16.379 zł pomniejszona o kwotę 122 zł." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem w sprawie pozostaje zarówno charakter żądanej opłaty sądowej (wpis stosunkowy), jak i wymogi formalne zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Zaskarżone zarządzenie wskazuje bowiem podstawę prawną wezwania i obliczenia wpisu, termin uiszczenia należnej opłaty wraz z określeniem rygoru niewykonania wezwania, a także sposób uiszczenia płatności. Strona skarżąca kwestionuje natomiast wysokość wpisu sądowego zwracając uwagę na nieprawidłowo ustaloną wartość przedmiotu zaskarżenia, stanowiącą podstawę do jego obliczenia. Należy w pełni zgodzić się z wywodami Skarżącej dotyczącymi sposobu określania wartości przedmiotu zaskarżenia przy uwzględnieniu kwoty spornej, która nie musi obejmować całości zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji. Kwestię tę jednoznacznie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej przez stronę uchwale z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 wskazując, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze (publ. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24). W rozpatrywanym przypadku brak jednak podstaw do twierdzenia, że ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia nastąpiło wbrew wytycznym wynikającym z przedmiotowej uchwały, a tym samym, że doszło do naruszenia art. 216 p.p.s.a. Wyjaśnienia wymaga, że zaskarżoną przez G. P. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w L. określono wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 31.366 zł oraz nadpłatę w tym podatku w kwocie 122 zł. Zarówno z treści skargi, jak i odpowiedzi na skargę wynika, że spór zaistniały na gruncie niniejszej sprawy dotyczy "nadpłaty z tytułu zwrotu pracodawcy (płatnikowi) kwoty 25.243,05 zł stanowiącej odprawę i ekwiwalent za urlop", a więc świadczeń otrzymanych w 2006 r. Mając na względzie tak zakreślone ramy sporu Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi prawidłowo przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia obejmuje część kwoty podatku dochodowego za 2006 r., tj. podatek pobrany od wypłaconej Skarżącej odprawy emerytalnej i ekwiwalentu za urlop (łącznie 16.379 zł: w tym 15.956 zł podatku od kwoty 39.888,72 zł odprawy brutto i 423 zł podatku od kwoty 1.899,54 zł ekwiwalentu za urlop) pomniejszony o określoną w zaskarżonej decyzji nadpłatę w wysokości 122 zł. Bez znaczenia pozostaje tu podnoszona w zażaleniu okoliczność, że podatek w kwocie 16.379 zł "winien być odliczony od dochodu za 2007 r.". Postulowany przez stronę sposób rozliczenia ewentualnej nadpłaty nie zmienia faktu, że przedmiotem sporu pozostaje kwestia nadpłaty podatku za 2006 r. w związku ze zwrotem otrzymanej przez Skarżącą w tym roku odprawy i ekwiwalentu za urlop. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia wskazywanych w zażaleniu przepisów art. 215, art. 216 i art. 231 p.p.s.a. W zaskarżonym zarządzeniu zasadnie przyjęto jako podstawę obliczenia wpisu, ustaloną w trybie art. 218 p.p.s.a., kwotę 16.257 zł i prawidłowo określono należną od skargi opłatę w wysokości 488 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia). Za całkowicie nieuzasadnione uznać również należało zawarte w zażaleniu twierdzenia o nieuwzględnieniu w zarządzeniu motywów postanowienia NSA z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt II FZ 908/13, na mocy którego uchylono poprzednio wydane w tej sprawie zarządzenie określające wpis od skargi na kwotę 536 zł. W orzeczeniu tym NSA, wobec wątpliwości co do wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez stronę, nakazał wydanie zarządzenia w trybie art. 218 p.p.s.a., a następnie wezwanie Skarżącej do uiszczenia należnej opłaty. Sąd kasacyjny zwrócił przy tym uwagę na konieczność uzasadnienia podstawy obliczenia wpisu sądowego. Wszystkie wskazane wytyczne zostały spełnione w zaskarżonym zarządzeniu, stąd stawiane w tym zakresie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego przez Skarżącą skutku. W odniesieniu do żądania zwrotu nadpłaconego wpisu wyjaśnić należy, że kwestia ta zostanie rozstrzygnięta przez Sąd pierwszej instancji po zakończeniu postępowania zażaleniowego przed NSA (zob. zarządzenie z dnia 16 grudnia 2013 r. o konieczności przedłożenia wniosku o zwrot nadpłaconego wpisu sądowego od skargi po zwrocie akt z NSA – k. 62 akt sądowych). Wobec braku usprawiedliwionych podstaw zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.