II FSK 951/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA: Maciej Jaśniewicz, , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. S. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 302/16 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.

W skardze kasacyjnej z dnia 14 marca 2017 r. pełnomocnik J. S. wniósł na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a") o zawieszenie postępowania, gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 8 stycznia 2015 r. Z informacji uzyskanych przez skarżącego wynika, że postępowanie jest w toku. Wskazana decyzja określa zobowiązanie podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. oraz za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2011 r. i jest ona źródłem solidarnej odpowiedzialności skarżącego, której dotyczy niniejsze postępowanie. W ocenie pełnomocnika skarżącego rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania złożonych przez Spółkę może mieć bezpośredni wpływ na ocenę istnienia podstaw odpowiedzialności skarżącego w niniejszej sprawie, gdyż nie może istnieć solidarna odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, jeżeli przestanie istnieć odpowiedzialność spółki za te zobowiązania. W odpowiedzi na zarządzenie sędziego sprawozdawcy z dnia 10 lipca 2017 r., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. poinformował, że organ ten w dniu 19 kwietnia 2017 r. wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 8 stycznia 2015 r. ze względu na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Ponadto w dniu 13 czerwca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. przesłał do Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku akta postępowania wraz ze stanowiskiem w związku ze złożonym w dniu 22 maja 2017 r. odwołaniem od decyzji z dnia 19 kwietnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi przepis, istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik toczącego się już postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie, wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.). Kwestią priorytetową jest konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Zatem sytuacja z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim wniosku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2012 r., sygn. akt II FZ 822/12 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej zwana: "CBOSA"). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Decyzja ostateczna określającą zobowiązanie podatkowe Spółki nie została w toku postępowania wznowieniowego wzruszona i wyeliminowana z obrotu prawnego. Należy podzielić stanowisko wyrażonego w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 299/07 (publ. LEX nr 471086), że przy ocenie, czy zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wystąpienie w sprawie zagadnienia prejudycjalnego, trzeba odróżnić sytuację, gdy w postępowaniu zwyczajnym nie doszło do wydania ostatecznego aktu administracyjnego, od istnienia którego zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej, od sytuacji, gdy istnieje taki akt ostateczny, lecz jest on podważona w postępowaniu nadzwyczajnym. Konieczność rozpoznania wniosku o wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji rozstrzygającej sprawę o prejudycjalnym znaczeniu dla sprawy zakończonej decyzją kontrolowaną w postępowaniu sądowadministracyjnym, nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. (por. T. Woś komentarz do art. 125 [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, str. 744). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 w związku z art. 193 p.p.s.a.