II FZ 549/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Po 80/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 18 listopada 2016 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 80/17, w którym odrzucono skargę J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 18 listopada 2016 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. W motywach orzeczenia Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem odrzucenia skargi. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Sąd prawomocnym postanowieniem z 7 czerwca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 23 marca 2017 r. oddalające ten wniosek. Tym samym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi stało się prawomocne. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału skarżącemu został 28 czerwca 2017 r. (k. 83 akt sądowych) doręczony odpis powyższego zarządzenia. Liczony od tej daty termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 5 lipca 2017 r. Wymagany wpis od skargi nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że z tego powodu skarga podlega odrzuceniu. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest bowiem uiszczenie wpisu sądowego. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Jak wynika z akt sprawy, w istocie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 23 marca 2017 r. oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, co spowodowało, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi stało się prawomocne. Jednakże z akt sprawy wynika również, że Sąd pierwszej instancji doręczając skarżącemu odpis swojego postanowienia z 7 czerwca 2017 r. pouczył go o nieprzysługującym, w świetle przepisów p.p.s.a., sprzeciwie od tego postanowienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. k. 76 akt sądowych). Skarżący odebrał przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z 7 czerwca 2017 r. wraz z pouczeniem o prawie do jego zaskarżenia w dniu 12 czerwca 2017 r., wniósł od niego sprzeciw, a następnie w dniu 28 czerwca 2017 r. odebrał wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wyjaśnił, że złożył sprzeciw od postanowienia wydanego w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia referendarza o nieuwzględnieniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie został jeszcze rozpatrzony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącego, zgodnie z którym w analizowanej sprawie został on obciążony skutkami prawnymi nieprawidłowego pouczenia go o przysługującym środku zaskarżenia. Uzyskawszy informację o możliwości zaskarżenia postanowienia z 7 czerwca 2017 r. skarżący miał prawo działać w przekonaniu, że wezwanie go do uiszczenia wpisu jest przedwczesne, skoro złożył on sprzeciw od postanowienia dotyczącego prawa pomocy zgodnie z pouczeniem sądu. Oczywiście należy dodać, że błędne pouczenie nie wykreowało dla skarżącego prawa do wniesienia sprzeciwu od prawomocnego postanowienia. Niemniej w okolicznościach tej sprawy odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu naruszało prawo do sądu, gdyż skarżący nie uiścił wpisu działając w zaufaniu do wadliwego pouczenia go o przysługującym środku zaskarżenia. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany ponownie wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2017 r. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny poucza skarżącego, że złożenie ponownego (tożsamego) wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym odmówieniu mu przez sąd takiego prawa i po wezwaniu go do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu nie będzie miało wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu (nie przerwie jego biegu). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.