II FSK 3553/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3553/17 oddalającego skargę kasacyjną W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1876/17 w sprawie ze skargi W.P. na pismo Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień P-1 z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji postanawia oddalić wniosek.

Postanowieniem z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3553/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1876/17. Wnioskiem z 29 stycznia 2018 r. Sztab Generalny WP Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 wniósł o uzupełnienie powyższego postanowienia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Organ wskazał, że złożono wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, jednakże sądy administracyjne obu instancji wniosku tego nie rozstrzygnęły. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o uzupełnienie postanowienia NSA z 14 grudnia 2017 r. jest niezasadny i to z kilku powodów. Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z art. 204 pkt 1) P.p.s.a., w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Literalne brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w tym wypadku (podobnie zresztą jak w pozostałych sytuacjach unormowanych w art. 203 oraz art. 204 P.p.s.a.), zasądzenie zwrotu kosztów postępowania między stronami postępowania sądowoadministracyjnego może nastąpić wyłącznie, gdy skarga kasacyjna wniesiona została od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie WSA w Warszawie orzekł o odrzuceniu skargi w formie postanowienia, a zatem w postępowaniu kasacyjnym zainicjowanym skargą kasacyjną wywiedzioną od tego rozstrzygnięcia, nie można skutecznie domagać się zwrotu kosztów postępowania od strony przegrywającej. Po drugie, podkreślić należy, że zgodnie z art. 210 § 1 P.p.s.a. Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Wbrew twierdzeniom autora wniosku, w aktach sprawy brak jest wniosku dotyczącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę (karta 11 akt sprawy) zawarto jedynie wniosek o "zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych"; pismo ten dotyczy wyłącznie postępowania pierwszoinstancyjnego, a nie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mimo iż organowi skutecznie doręczono odpis skargi kasacyjnej, strona nie skorzystała z możliwości przedstawienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, ani też nie zgłosiła wniosku o zwrot kosztów w osobnym piśmie. Podkreślić jednak jeszcze raz należy, że nawet, gdyby taki wniosek został sformułowany, nie mógłby on zostać uwzględniony, z uwagi na literalne brzmienie art. 204 pkt 1) P.p.s.a., o czym była mowa powyżej. Po trzecie, brak jest również normatywnych podstaw do zasądzenia przez NSA zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu poniesionych w toku rozpoznania sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Jak wyraźnie stanowi art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Sądem właściwym do orzekania o zwrocie kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego jest zatem wojewódzki sąd administracyjny, a nie NSA. Przede wszystkim jednak akty prawne normujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują uprawnienia organu administracji do żądania od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji. Art. 200 P.p.s.a. nie pozostawia w tym względzie żadnych wątpliwości, jednoznacznie stanowiąc, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Uprawnienie do żądania zwrotu kosztów postępowania poniesionych przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie jest w tym zakresie symetryczne - powstaje wyłącznie w razie uwzględnienia skargi po stronie podmiotu inicjującego to postępowanie, a więc skarżącego. W przypadku oddalenia lub odrzucenia skargi, ustawa nie przewiduje możliwości żądania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej. Ze wszystkich powyższych względów wniosek organu – jako oczywiście niezasadny – należało oddalić na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a.