II FSK 3361/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 932/17 w sprawie ze skargi E. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 932/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. B. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżąca zaskarżyła ów wyrok w całości zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: rażące naruszenie przepisu art. 162 w zw. z art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na pozbawieniu skarżącej prawa do II instancji na skutek błędnego i pozbawionego podstaw przyjęcia, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 listopada 2016 r., podczas gdy skarżąca wykazała na podstawie oświadczenia T. T. S., że od grudnia 2013 r. nie zamieszkiwała w S., skąd wyprowadziła się do W. na ul. [...], II. z daleko idącej ostrożności procesowej, na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, a to: przepisów art. 30 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.) w zw. z art. 9 ust. 1d i art. 6 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające w szczególności na błędnym i pozbawionym podstaw przyjęciu, że w tej sprawie skarżąca jako przedsiębiorca była zobowiązana do złożenia wniosku o zmianę wpisu w zakresie dotyczącym adresu zamieszkania, podczas gdy skarżąca w tej sprawie nie występuje jako przedsiębiorca, ponieważ zbyci nieruchomości w W. przy ul. [...] nastąpiło poza działalnością gospodarczą skarżącej, stąd brak aktualizacji adresu zamieszkania w CEIDG nie może stanowić podstawy dla odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej koszów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna była niezasadna. Zarzucano w niej naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 162 w zw. z art. 220 § 1 O.p. poprzez pozbawienie skarżącej prawa do II instancji wskutek uznania, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem skarżącej, wbrew temu stanowisku istniały podstawy do przyjęcia, że ów brak winy w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony, co skarżąca wiązała z zarzutem doręczenia jej decyzji I instancji pod niewłaściwym adresem miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu należy wiązać z okolicznościami innymi niż nieprawidłowości w doręczeniu decyzji. Te ostatnie bowiem mogą być podnoszone w ramach skargi na postanowienie o uchybieniu terminu (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.), którego prawidłowość zależy od stwierdzenia, czy decyzja weszła do obrotu poprzez doręczenie jej w sposób przewidziany w przepisach O.p. (zob. np. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., FSK 2587/04 z tezą: "Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony", czy z dnia 28 lutego 2019 r., I FSK 475/17, w którym podkreślono, że nie stanowi wykazania braku winy w uchybieniu terminu argumentacja, która wchodzi w sferę związaną z prawidłowością doręczenia decyzji organu I instancji, bowiem "kwestia ta wykracza poza zakres postępowania w sprawie przywrócenia terminu"). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2017 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w którym organ omówił kwestię prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji z dnia 10 listopada 2016 r. Postanowienie to zostało skarżącej doręczone 17 lipca 2017 r. W skardze na to postanowienie skarżąca powinna kwestionować prawidłowość doręczenia decyzji I instancji, natomiast nie mogło to przynieść oczekiwanego przez nią rezultatu w ramach wniosku o przywrócenie terminu, a następne w ramach środków zaskarżenia na akty wydane na skutek tego wniosku. Dlatego za w pełni prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że "skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu nie powołała okoliczności uprawdopodabniających brak winy w niedochowaniu terminu", skoro wskazała w nim jedynie na popełnione – jej zdaniem – przez organ I instancji uchybienia w doręczeniu decyzji z dnia 10 listopada 2016 r. (s. 6-7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Z tego samego powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty podniesione z ostrożności procesowej (pkt II skargi kasacyjnej), bowiem i one dotyczą kwestii prawidłowości doręczenia wspomnianej decyzji. Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).