II FSK 3088/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej L. D.-N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1156/16 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 14 lipca 2015r., nr [...] w sprawie ze skargi L. D.-N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy jego przywrócenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 14 lipca 2015r., nr [...].

II FSK 3088/17 Uzasadnienie L. D.-N. (skarżący) w skardze kasacyjnej z dnia 21 czerwca 2017r., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017r., w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1156/16, oddalającego skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy jego przywrócenia, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a., przedstawił wniosek o wstrzymanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w całości wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 14 lipca 2015 r., nr [...]. Wniosek te nie został przez skarżącego uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1156/16, nie wydał postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem na zasadzie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., należało odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Jak wynika z akt sprawy i wniosku, skarżący w skardze kasacyjnej domaga się wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 14 lipca 2015 roku orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług M. sp. z o.o. z siedzibą w P. solidarnie ze spółką oraz drugim członkiem zarządu. Tymczasem przedmiotem skargi w sprawie sądowoadministracyjnej zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 13 kwietnia 2017 roku, od którego skarżący wniósł skargę kasacyjną oraz zawarł rozpoznawany obecnie wniosek jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wymienionej powyżej decyzji Naczelnika Skarbowego w P. z dnia 14 lipca 2015r. Prawidłowa wykładnia wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. normy, na którą powołuje się skarżący, że wstrzymanie wykonania w całości lub w części decyzji przez sąd (również Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie wynikającej z art. 193 p.p.s.a.) na podstawie tego przepisu dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, wymaga uwzględnienia granic kognicji sądu administracyjnego wymienionych w art. 135 p.p.s.a. Zakłada on, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przywołać również wypada art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Definicję sprawy sądowadministracyjnej zawiera art. 1 p.p.s.a. Z kolei treść decyzji podatkowej, w zakresie w jakim tworzy sytuację prawną, wyznacza rzeczywiste granice danej sprawy (por. Wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2008 roku, II FSK 1725/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy te mają zastosowanie w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na zasadzie wynikającej z art. 166 p.p.s.a. Skoro sąd ma prawo zastosować dopuszczalne ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, to analogicznie, normę art. 61 § 3 p.p.s.a. należy interpretować w ten sposób, że daje ona sądowi podstawę do wstrzymania wykonania wszystkich aktów podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Aby znaleźć z kolei odpowiedź na pytanie, które konkretnie akty mogą w analizowanym wypadku zostać objęte wstrzymaniem wykonania przez sąd, należy ustalić głębokość orzekania sądu administracyjnego. Trzeba przy tym uwzględnić to, czy podejmowane w ramach jednego lub różnych postępowań akty kształtują, zmieniają lub znoszą ten sam stosunek materialnoprawny (por. Z. Kmieciak: Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, Państwo i Prawo 2007, nr 4, s. 35). W praktyce przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje więc możliwość sądowi do wstrzymania wykonania aktu, którego dotyczy skarga, oraz wszystkich innych aktów dotyczących tego samego stosunku administracyjnoprawnego, co akt, którego dotyczy skarga. Prowadzone rozważania nie pozwalają natomiast uznać za słuszny pogląd skarżącego, który dopuszcza, by sąd rozpoznając skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji oraz odmawiające przywrócenia terminu, mógł na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymać także wykonanie decyzji organu pierwszej instancji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległe zobowiązania podatkowe spółki z o.o. W takim przypadku nie zachodzi tożsamość spornego stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmawiającego przywrócenia terminu oraz stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z decyzji orzekającej solidarną odpowiedzialność podatkową skarżącego. Akty te nie kształtują, nie zmieniają ani nie znoszą tego samego stosunku administracyjnoprawnego. Uznanie poglądu prezentowanego przez skarżącego za prawidłowy, w praktyce oznaczałoby uprawnienie sądu do wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem sporu o prawo nie stanowi stosunek administracyjnoprawny powstały w wyniku jej wydania. Sytuacja taka jest sprzeczna z celem instytucji wstrzymania wykonania aktu w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Instytucja uregulowana w art. 61 p.p.s.a., ma na celu ochronę co do zasady strony skarżącej postępowania sądowoadministracyjnego, w określonych prawem sytuacjach, przed negatywnymi konsekwencjami zastosowania bądź niezastosowania się do treści zaskarżonego aktu, oraz innych aktów wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy sądowadministracyjnej, do czasu przeprowadzenia sądowej kontroli, na wypadek uwzględnienia skargi na ten akt przez sąd. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.