I SAB/Wa 92/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. E. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie wniosku o wydanie odpisu decyzji opatrzonej klauzulą ostateczności 1. stwierdza, że organ w rozpoznaniu wniosku dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. E. sumę pieniężną w wysokości 1 000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz M. E. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca M. E. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wydania odpisu decyzji tego organu z 23 grudnia 2013 r., nr 528/GK/DW/2023 opatrzonego klauzulą ostateczności. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że 1 lutego 2023 r. przesłała do organu kopię decyzji wnosząc o zaopatrzenie jej w pieczęć stwierdzającą ostateczność. Ponowiła wniosek 6 marca 2023 r. Jednakże sprawa nie została załatwiona. Skarżąca podniosła, że 30 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek skarżącej dotyczący wpisu w dziale [...] księgi wieczystej [...]. Jednym z powodów było nieprzedstawienie wyżej powoływanego dokumentu, o który wielokrotnie wnioskowała. Wskazała, że ponosi rzeczywistą szkodę, co wpływa na nie tylko na jej sprawy finansowe ale także na stan psychologiczny i zdrowotny. Nie może zmienić wpisów dotyczących prawa własności lokalu, w którym zamieszkuje, mimo dokonania licznych, wysokich płatności (cena, akt notarialny i inn.). Skarżąca powołała przepis art. 35 § 3 kpa. Zarzuciła, że postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że po złożeniu wniosku z 1 lutego i 6 marca 2023 r. poinformował wnioskodawczynię, że akta postępowania dot. nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] przekazane zostały do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w W. w ślad za odwołaniem od decyzji Prezydenta z 10 września 2021 r., nr 239/SD/2021. Pismem z 13 marca 2023 r. organ poinformował o treści art. 217 § 2 kpa i wezwał wnioskodawczynię do wykazania interesu prawnego, na podstawie którego strona wnioskuje o nadanie klauzuli ostateczności decyzji oraz wskazania ważnego interesu strony w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformowano wnioskodawczynię, że w praktyce organów stosowana jest zasada, zgodnie z którą strona przedkłada posiadany przez siebie oryginalny egzemplarz decyzji celem opatrzenia jej w stosowną adnotację. Organ nie ma jednak obowiązku opatrzenia w klauzulę ostateczności, załączonej do wniosku słabej jakości fotokopii. Organ wskazał, że pojęcie "klauzuli ostateczności" nie jest pojęciem ustawowym zdefiniowanym w kpa. Klauzula ta jest stosowanym wyłącznie w praktyce potwierdzeniem, że dana decyzja administracyjna jest ostateczna w rozumieniu kpa, czyli że nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji ani wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podał, że informował wielokrotnie wnioskodawczynię, iż akta postępowania dot. nieruchomości położonej przy ul. [...] przekazane zostały do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w W. w ślad za odwołaniem od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 10 września 2021 r. Prezydent wskazał, że ponaglenie M. E. wpłynęło do organu 16 marca 2023 r., tj. na dzień przed skargą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 30 marca 2023 r., nr KOC/1881/G0/23 uznało złożone w sprawie ponaglenie za nieuzasadnione konkludując, iż tryb ponaglenia dotyczy jedynie spraw administracyjnych nie zaś czynności materialno-technicznych. Przy piśmie z 14 lipca 2023 r. organ przesłał postanowienie z 14 lipca 2023 r., nr 324/SD/2023, którym odmówił wydania zaświadczenia o ostateczności decyzji z 23 grudnia 2013 r. wraz z uwierzytelnioną kopią tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Wniosek skarżącej o wydanie odpisu decyzji wpłynął do organu 7 lutego 2023 r. Zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Korelatem tego uprawnienia jest obowiązek organu polegający na wydaniu stronie żądanych odpisów, jeżeli wykazała ona swój ważny interes. W sytuacji uznania przez organ, że strona nie spełnia przesłanek do wydania jej uwierzytelnionych odpisów, powinien on wydać postanowienie, o którym mowa w art. 74 § 2 kpa. Zważyć należy, że przepis art. 3 § 2 pkt 8 ppsa stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu, zważywszy na treść wniosku stwierdzić należy, że skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna. Skarżąca wystąpiła bowiem o wydanie odpisu decyzji Prezydenta z 23 grudnia 2013 r. z poświadczeniem jej prawomocności, tym samym żądając czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień strony wynikającej z przepisu prawa (art. 3 § 1 pkt 4 ppsa). Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że kwestię prawomocności decyzji normuje przepis art. 269 kpa, zgodnie z którym decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym, jak stanowi art. 35 § 2 kpa niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Jedynie załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Natomiast zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Zgodnie z art 37 § 1 pkt 2 kpa przez przewlekłość należy rozumieć stan, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy Sąd uznał, że organ w niniejszej sprawie działał opieszale. Pomimo, że skarżąca w treści wniosku określiła w jakim celu wystąpiła o wydanie uwierzytelnionego odpisu decyzji organ, pismem z 13 marca 2023 r. (a więc po ponad miesiącu i piśmie skarżącej z 6 marca 2023 r.), wezwał ją do wykazania interesu prawnego. Dopiero 14 lipca 2023 r. rozpoznał wniosek. W okolicznościach niniejszej sprawy, z przyczyn wyżej podanych, przewlekłość ta przybrała postać rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, sposób działania organu pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania nakazującej organom administracji działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 kpa), jak i przepisami procedury administracyjnej określającymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, z uwagi na rozpatrzenie sprawy. Wydanie postanowienie stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał żądanie przyznania sumy pieniężnej za zasadne. Ustalając wysokość sumy pieniężnej (1000 zł) Sąd wziął pod uwagę fakt, że ustawowy termin rozpatrzenia sprawy, która nie miała charakteru skomplikowanego został znacznie przekroczony. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie (pkt 2 sentencji). Na podstawie art. 149 § 2 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa w zw. z art. 120 ppsa.