I SAB/Wa 207/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Wójta Gminy Mała Wieś w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S. K. wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.

S. K. (dalej jako "skarżący") pismem z 5 lipca 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy Mała Wieś (dalej jako "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 29 maja 2022 r. o usunięcie przy drodze [...] pozostałości po karpach drzew usuniętych podczas realizacji zamówienia publicznego i odrostów oraz dokonanie nowych nasadzeń drzew w miejscach, w których poprzednie nasadzenia się nie przyjęły. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 63 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 241, 244 §1 i § 2 oraz art. 237 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 803), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w zakresie, w jakim wskazują one, że każdemu przysługuje prawo złożenia wniosku do organu władzy publicznej w związku z wykonywanymi przez niego zadaniami z zakresu administracji publicznej, a wniosek, którego przedmiotem są sprawy lepszego zaspokojenia potrzeb ludności powinien być rozpatrzony przez organ bez zbędnej zwłoki. Tymczasem organ wniosku tego w ogóle nie rozpatrzył. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie ulega wątpliwości, że jego żądanie zawarte we wniosku mieści się w zakresie zaspokajania potrzeb ludności. Zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.s.g.", w przypadku, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Skoro zatem w niniejszej sprawie organ nie rozpatrzył wniosku skarżącego w terminie określonym w art. 244 § 1 w zw. z art. 237 § 1 K.p.a., to zaistniały przesłanki do wniesienia skargi w trybie art. 101a u.s.g. Przy czym usprawiedliwieniem bezczynności organu nie może być fakt, że wniosek ten został złożony w sposób elektroniczny bez podania tradycyjnego adresu do doręczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i wskazał, że sprawa zainicjowana przez skarżącego nie mieści się w katalogu spraw, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.). Jeśli zaś Sąd uzna niniejszą sprawę za dopuszczalną, organ zauważył, że po pierwsze, w sprawie brak jest jego bezczynności, bowiem złożony drogą elektroniczną, niepodpisany wniosek w trybie art. 241 K.p.a. nie wywołał skutków prawnych. Po drugie, wniosek złożony w tym trybie uruchomił postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną – zawiadomieniem o złożeniu wniosku, które to zawiadomienie zostało wystosowane do skarżącego. Organ nie pozostawał zatem w sprawie bezczynny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zauważyć należy, że kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Jak wynika ze skargi złożonej w niniejszej sprawie skarżący zarzuca organowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 29 maja 2022 r., złożonego w trybie art. 241 K.p.a., o usunięcie przy drodze pozostałości po karpach drzew usuniętych podczas realizacji zamówienia publicznego i odrostów oraz dokonanie nowych nasadzeń drzew w miejscach, w których poprzednie nasadzenia się nie przyjęły. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego i wnioskowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tym samym, skarga złożona do Sądu musi zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. W postępowaniu skargowym i wnioskowym, uregulowanym w Dziale VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej ani innym aktem wymienionym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tryb wnioskowy (Dział VIII rozdział 3, art. 241-247 K.p.a.) jest bowiem samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy, zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a. prawo wniesienia skargi w trybie określonym w Dziale VIII rozdziale 2 K.p.a. Co więcej, skarżący skorzystał z prawa do wniesienia takiej skargi w trybie art. 227 K.p.a., która to skarga z 2 grudnia 2022 r. na działalność Wójta Gminy Mała Wieś została uznana za bezzasadną uchwałą Rady Gminy Mała Wieś z 24 lutego 2023 r. nr 271/XLII/2023. Z kolei zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Podstawą wniesienia skargi na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o usunięcie przy drodze pozostałości po karpach drzew usuniętych podczas realizacji zamówienia publicznego i odrostów oraz dokonanie nowych nasadzeń drzew w miejscach, w których poprzednie nasadzenia się nie przyjęły, nie może być również powołany przez skarżącego w skardze art. 101a ust. 1 u.s.g. regulujący specyficzną skargę na bezczynność organu gminy, niezależną od skargi na bezczynność określonej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis ten uprawnia do wniesienia skargi na organ gminy, który nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo podejmuje czynności prawne lub faktyczne naruszające prawa osób trzecich. Unormowanie zawarte we wskazanym przepisie będzie miało zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy jedynie obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej. Uwzględnienie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga ujawnienia normy prawnej, z której wynika obowiązek uchwałodawczy organów samorządu i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonywaniu tych czynności a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 22 maja 2019 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/19; LEX nr 2680188). Reasumując, niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.